تیر خلاص بر امید احیای زاینده‌رود

مطابق مصوبات شورای هماهنگی زاینده‌رود و شورای عالی آب، از سال ۱۳۹۲ هرگونه بارگذاری جدید بر سد و رودخانه زاینده‌رود ممنوع اعلام شد؛ اما از آن زمان تا به امروز شاهد طرح‌ها و بارگذاری‌های جدیدی همچون طرح بن‌بروجن بر این حوضه بحران‌زده هستیم.
 
هفته گذشته امیرقلی جعفری، نماینده مردم شهرستان بروجن در استان چهارمحال و بختیاری اعلام کرد که با اعتبارات بسیار خوبی که در مصوبات سفر اخیر رئیس‌جمهور به چهارمحال به طرح بن‌بروجن اختصاص یافت، این طرح به‌زودی تکمیل و به اتمام خواهد رسید و انجام این پروژه اولویت اول استان است.به گفته این نماینده، 95 درصد منابع تأمین آب رودخانه زاینده‌رود در چهارمحال و بختیاری قرار دارد و پروژه انتقال آب بن‌بروجن تنها سه درصد از این آب را استفاده می‌کند.این صحبت‌ها درحالی مطرح است که به گفته معاون برنامه‌ریزی شرکت آب منطقه‌ای اصفهان، تنها سه درصد حوضه زاینده‌رود در استان چهارمحال و بختیاری و 97 درصد آن در حوضه اصفهان است.علی رائیجیان به «اصفهان‌زیبا»، توضیح می‌دهد که در سال نرمال آورد این حوضه 1.5 میلیارد مترمکعب است؛ اما طی سال‌های خشک‌سالی و زیر نرمال چهارمحال و بختیاری بالای 400میلیون مترمکعب از زاینده‌رود برداشت آب دارد. البته در سال‌های ترسالی که برداشت آب دارند، این برداشت آب زیاد برای اصفهان نمود ندارد، اما در سال‌های خشک نمود آن بیشتر است و همین موضوع موجب بی‌عدالتی بزرگ می‌شود که چرا در سال‌های خشک به نسبت برداشت آب خود را کمتر نمی‌کنند و وزارت نیرو نیز برنامه خاصی دراین‌باره ندارد.
 
دیوار کوتاه زاینده‌رود
از سوی دیگر چندی پیش نیز وزیر نیرو، اعلام کرد که یکی از برنامه‌های مهم ما احیای زاینده‌رود بوده که به‌طورقطع امکان‌پذیر است. منظور از احیا، تأمین آب مطمئن و پایدار است.به گفته علی‌اکبر محرابیان، جلسات متعددی با مسئولان مرتبط تشکیل‌شده و در زاینده‌رود پروژه‌های مختلف به‌صورت نیمه‌کاره رها شده است. اکنون با هم‌فکری و هم‌گرایی با متخصصان، برنامه‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده است که به مرحله اجرا برسد؛ اگرچه عملیات اجرایی این طرح شروع‌شده اما کند است؛ برنامه داریم که سرعت کار افزایش یابد، البته به‌شرط اینکه تأمین منابع مالی آن به‌موقع انجام شود.باوجود این گفته‌ها، اما در عمل، گویی دیواری کوتاه‌تر از زاینده‌رود برای وزارت نیرو وجود ندارد و به اسم رفع معضل آب شرب هم‌وطنان شهرکرد، بر اجرای هر‌چه سریع‌تر طرح بن‌بروجن تأکید دارد. به گفته غلامعلی حیدری، استاندار چهارمحال و بختیاری، ۳۱۸۰میلیارد تومان برای تکمیل پروژه‌های آبی استان در سفر ریاست جمهوری به استان مصوب شد و امسال پروژه آب‌رسانی بن‌بروجن به بهره‌برداری می‌رسد.اگرچه شهرکرد و بروجن در حوضه آبریز کارون قرار دارند، اما همچنان برخی تصمیم‌گیران بر این تأکید دارند که طرح بن‌بروجن از حوضه بحران‌زده زاینده‌رود برداشت آب داشته باشد. این در حالی است که مهدی طغیانی، نماینده مردم اصفهان در مجلس، چندی پیش درباره احداث آبگیر طرح انتقال آب بن‌بروجن در مارکده، گفته بود که با رئیس سازمان محیط‌زیست صحبت کرده‌ایم که به دلیل مشکلات زیست‌محیطی نباید مجوزی برای طرح بن ‌بروجن صادر شود.
 
به برداشت‌های مجاز و غیرمجاز بالادست زاینده‌رود معترض هستیم
به گفته این نماینده، ایستگاه‌های پمپاژ در استان چهارمحال و بختیاری در دهه هفتاد و هشتاد مجوز بارگذاری و برداشت آب گرفته‌اند و به‌نوعی این‌ها تخصیص‌های غیرمجاز هستند و ما امروز به تمام برداشت‌های مجاز و غیرمجاز بالادست زاینده‌رود معترض هستیم؛ بنابراین از محل پمپاژها و آبی که برای باغ‌ها استفاده می‌شود مانند طرح باغ‌های «عمان سامانی»، امکان دارد بخشی از آب را در خط لوله بن‌بروجن انداخته باشند تا بتوانند مشکلات گل‌آلود‌بودن آب شرب شهرکرد را مرتفع کنند.او البته تأکید می‌کند که این موضوع و همین میزان برداشت آب هم برای ما قابل‌قبول نیست. البته اینکه آب را برای شرب شهرکرد استفاده کنند، قابل‌قبول است، اما اینکه بخواهند از این شرایط به‌عنوان فرصتی برای تطهیر‌کردن پروژه غیرقانونی بن‌بروجن استفاده شود، اصلا قابل‌قبول نیست و ما دیگر اجازه نمی‌دهیم بعد از رفع مشکل آب شرب شهرکرد، از برداشت آب از طریق پمپاژ برای پروژه غیرقانونی بن‌بروجن سوءاستفاده شود.حسین میرزایی دیگر نماینده مردم اصفهان در مجلس درباره بهره‌برداری طرح بن‌بروجن و تیر خلاص این طرح به اصفهان‌زیبا می‌گوید: ما برای بن‌بروجن هم پیشنهاد داریم. منهای بن که در حوضه آبریز زاینده‌رود است، از شهرکرد تا بروجن در حوضه آبریز کارون قرار دارد؛ بنابراین به دو جهت استدلال ما این است که باید آب را از کارون بگیرند.
 
پیشنهاد برای چهارمحالی‌ها
او توضیح می‌دهد: نمی‌گوییم لوله‌های طرح بن‌بروجن را باز کنید و تصفیه‌خانه‌شان را از بین ببرند؛ بلکه می‌گوییم از پشت کارون چهار ،یک لوله‌کشی کرده و به لردگان، دوراهان و آلونی آب بدهند و آب را به بروجن برسانند و از بروجن بر روی همین خط لوله، پمپاژ معکوس کنند تا آب بن برسد. در این شرایط هزینه‌ها به‌جا خرج می‌شود و از سوی دیگر از کارون غنی، آب برمی‌داریم؛ چراکه این شهرها در حوضه کارون هستند، نه در حوضه ورشکسته زاینده‌رود.به نظر می‌رسد، اجرای پروژه بن‌بروجن اکنون تا جایی پیش رفته که سد زاینده‌رود این روزها شرایط خوبی ندارد و کمتر از 15 درصد این سد ذخیره آب دارد و با توجه به پیش‌بینی‌های هواشناسی مبنی بر پاییز کم‌بارش، به نظر می‌رسد جمعیت پنج‌میلیونی اصفهانی‌ها در ماه‌های آینده شرایط سختی را تجربه خواهند کرد و با بهره‌برداری از پروژه بن‌بروجن امیدها به احیای حوضه بحرانی زاینده‌رود کم‌رنگ‌تر خواهد شد.