از نقشجهان تا گنجعلیخان
ثمررخی درباره برگزاری نمایشگاهش در نگارخانه گذار گفت: «حدود سی اثر در این نمایشگاه به نمایش درآمده که با تکنیک ترکیب مواد با رنگ غالب آکریلیک خلق شدهاند. چندی پیش در دیداری که با آقای تمیزی، مدیر موزه هنرهای معاصر اصفهان، در نگارخانه گذار داشتم، از فضای این نگارخانه و تیم حرفهایاش خوشم آمد و تمایل پیدا کردم با ایشان همکاری کنم. قول و قرارها همان روز گذاشته شد و مجموعهای که آماده داشتم، ارسال کردم و نمایشگاه برگزار شد.»این هنرمند کرمانی با اشاره به اشتراکات زیاد میان هنر اصفهان و کرمان گفت: «آخرین پوسته تاریخی که میتوانیم در کرمان ببینیم و ملموس است، مربوط به دوره صفویه است. ما مینیاتوری از میدان نقشجهان را با همان ساختار در کرمان داریم که برای همان دوره و تقریبا با همان شکل، اما کوچکتر است. من همیشه تلاش کردهام بین هنر اصفهان و کرمان فصل مشترکی پیدا کنم و آن را به نمایش بگذارم. خیلی دوست داشتم هنرمندان اصفهان و کرمان در پروژهای با نام «از نقشجهان تا گنجعلیخان» با هم کار کنند و در مرحله نگارش طرحش هستیم.»
همکاری نزدیک موزه هنرهای معاصر اصفهان و کرمان
مدیر موزه هنرهای معاصر کرمان این موزه را دومین موزه هنرهای معاصر ایران به لحاظ مساحت و کیفیت آثار دانست و گفت: «موزه هنرهای معاصر کرمان فعالیت خود را از سال 1356 آغاز کرده و مجموعه ارزشمندی از آثار هنرمندان مطرح خارجی نظیر وازارلی، رودن، کاندینسکی، هنری مور و هنرمندان مطرح ایرانی مثل سیحون، کلانتری، طباطبایی و سهراب سپهری را در خود جای داده است. مجموعه آثار سید علیاکبر صنعتی در قالب مجسمه و نقاشی و موزاییک سنگ در صدر آثار این موزه جلوهگری میکند.»او در خصوص همکاری موزه هنرهای معاصر کرمان با موزه هنرهای معاصر اصفهان گفت: «میان این دو موزه میتواند ارتباط بسیار خوبی وجود داشته باشد. این ارتباط سالهای قبل در نمایشگاه آثار تونی کرگ و گونتر اوکر در موزه اصفهان و موزه کرمان شکل گرفته است و در آینده نیز تداوم خواهد یافت.»
اقلیم از اساسیترین موضوعات هنر است
ثمررخی نقاشی را زبانی جهانی برای بیان اندیشهها و احساسات و روحیهها دانست و در خصوص آثار خود توضیح داد: «در کارهای من نگاه متفاوتی به طبیعت وجود دارد. این نوع نگاه که تلفیقی از نگاه عینیتگراست، ویژگیهای اقلیم زادگاهم، کرمان را نمایان میکند. ما طبیعت را در کرمان به شکلی که در اغلب آثار هنرمندان دیگر میبینیم نداریم؛ زیرا کرمان پوشش جنگلی انبوه ندارد و طبیعت به شکل زمین خشک و خاک است و در کوهپایهها درختانی نه چندان انبوه دیده میشود که روستاها آنجا هستند و مردم زیر این درختان زندگی و کار میکنند. مردم کرمان از گذشته به آب و خاک و اقلیم اهمیت دادهاند و من در کارهایم تلاش کردم توجه مخاطب را به این نکته معطوف کنم که اقلیم میتواند از اساسیترین موضوعات هنر باشد. امروز باید نقاشی ما، عکس ما و مجسمه ما به سمتی برود که اندیشه و آگاهی داشته باشد. تکنیک در خیلی از آثار معاصر دنیا دیگر چندان مبحث مورد توجهی نیست و اندیشه و نگاه هنرمند بهعنوان یک مسیر روشن برای مخاطب مد نظر قرار میگیرد. برای همین، احساس نیاز میکردم باید بااهمیتبودن طبیعت و محیطزیست را در نگاه مردم این منطقه از طریق هنر و زیباییشناسی نشان دهم. برای همین گام اول با عنوان نگاهداشت انتخاب شد تا اهمیت حفظ کره زمین و در واقع بستری را که رویش زندگی کردهایم و به آن عِرق داریم، نشان دهد. از همه مهمتر میخواستیم دغدغههای زیستمحیطی را به نسل آینده و فرزندانمان منتقل کنیم.»او دلیل انتخاب بوم مربع برای خلق آثارش را چنین توضیح داد: «اینها یک مجموعه بود که با نگاهی مشخص خلق شد. در بستر طراحیهایم به این نتیجه رسیدم که ایده توجه به زمین از طریق اختصاصدادن یکسوم بالای کادر برای درخت و دوسوم پایین کادر برای زمین در یک کادر مربع بهتر میتواند خودش را نشان بدهد. ضمن اینکه مربع حالت سکون و آرامشی دارد که مثل خود مردم کرمان است. حتی من کادر و پاسپارتویی به رنگ اُکر انتخاب کردم؛ چون میخواستم تداعیکننده کاهگل دیوارها باشد.»
در جهان معاصر، آثار بیجغرافیا حرفی برای گفتن نخواهند داشت
مدیر موزه هنرهای معاصر کرمان درباره موفقیت آثار هنری در جهان آینده گفت: «چیزی که امروز در هنر خیلی محتاجش هستیم، دانش، اندیشه، آگاهی و خرد است. لازم است برای هر مجموعهای یک هدف و یک نقطه عطف طراحی شود تا هم خود هنرمند بتواند مجموعهاش را به بهترین شکل نشان دهد و هم بتواند مخاطب را متوجه آن نقطه عطف کند. من فکر میکنم در آینده یک نمایشگاه عکس یا نقاشی چندان موفق نباشد؛ بلکه هنرها به سمت ادغام و تلفیق پیش خواهند رفت. منِ نقاش باید با یک موسیقیدان یا یک عکاس برای رساندن پیامم کار مشترکی انجام دهم و تا مجموعه کارهایم را به سمت هنر معاصر نبرم، جایگاه آنچنانی در هنر آینده پیدا نخواهم کرد.»او با اشاره به لزوم هماهنگی ذهنیتمان با هنر معاصر دنیا افزود: «لازم است داشتههای فرهنگی و ملی و مذهبی خودمان را در آثارمان وارد کنیم. اگر منِ نوعی در کرمان آثارم حال و هوا و رنگ و بوی کرمانی و ایرانی نداشته باشد، در هیچ جای دنیا حرفی برای گفتن نخواهد داشت. یعنی آن ذهنیت، آن اقلیم، آن معنویات و منطق و فلسفه زندگی خاصی که در هر منطقه جغرافیایی وجود دارد، تا وقتی در آثار بازتاب پیدا نکند، نتیجه خوبی نخواهیم گرفت. متأسفانه این روزها فکر میکنیم کپیکردن از هنر معاصر دنیا به کارهایمان رنگ و بوی نوتری میبخشد و اثری که به این شیوه خلق شود، حرفی برای گفتن دارد. شاید بیست سال پیش چنین حرکتی ارزشمند بود؛ اما امروز واقعا اینطور نیست و شما بهعنوان یک هنرمند اگر نتوانی بافت جغرافیایی خودت را در آثار نشان بدهی، حقیقتا نقاشی شما و هنر شما فاقد هویت جغرافیایی و اقلیم بومی و اعتقادی است.»
نمایشگاهگردانی را وظیفه خود میدانم
ثمررخی که برگزاری بیش از 200 نمایشگاه را در کارنامه خود دارد، از احساس وظیفهاش در این عرصه اینگونه گفت: «همه هنرمندانی که در حوزههای مختلف کار میکنند، به اعتقاد من خودشان مدیریتی بر حوزه کاری خودشان دارند. متأسفانه در فضاهای فرهنگی و هنری مدیریت هنری چندان رواج ندارد و همه هنرمندان مدیر آثار خودشان هستند. من هم در کنار حرفهام نقاشی، در این مسیر افتادهام و جدا از اینکه این کار را برای خودم انجام میدهم، تلاش کردهام به دوستانم هم کمک کنم و در واقع آنها را هم در این مسیر همراهی کنم. در حقیقت وقتی نمایشگاهگردانی میکنم، این بخش از فعالیت من متعلق به دوستان، اساتید، دانشجویان و خانواده هنریام است. در نتیجه این وظیفهای است که بر عهده من گذاشته شده و آن را در حوزه فعالیت هنریام ارزیابی میکنم.»
نگاه هنرمندان و مخاطبان اصفهانی آگاهانه و اندیشمندانه است
این نقاش کرمانی از برگزاری دو نمایشگاه دیگر در آینده نزدیک خبر داد و گفت: «مجموعه نگاهداشت زمین ادامه خواهد داشت و من پیشبینی دو نمایشگاه دیگر را دارم. در حال حاضر مجموعه آمادهای دارم که در آبان ماه در کرمان به نمایش گذاشته میشود و تعدادی از آثار مجموعه نگاهداشت زمین در آن نمایشگاه هم به نمایش گذاشته خواهد شد. نمایشگاه بعدیام احتمالا در تابستان 1402 در شهر شیراز برگزار میشود. من بنا دارم این مجموعه را ادامه دهم؛ زیرا توانسته ارتباط خوبی با مخاطب برقرار کند.»او در پایان با اشاره به استقبال مردم اصفهان از نمایشگاهش گفت: «خیلی تشکر میکنم از مردم اصفهان که آن مدتی که مهمانشان بودم، میزبان خوبی بودند و به من لطف داشتند و سعی میکنم این محبت را فراموش نکنم. من در خیلی از شهرهای ایران نمایشگاه داشتم؛ ولی مردم اصفهان بسیار بامحبت و هنردوست هستند، کارهای من را بادقت دیدند و سؤال کردند. در خیلی از شهرهای دیگر این علاقهمندی و پیگیری را ندیدهام. من فضای اصفهان را فضایی صمیمی و مهربان و هنرمندان اصفهانی را مردمانی بیریا، آرام و نجیب دیدم. آن چیزی که یک هنرمند نیاز دارد، نقد درست آثارش و مشورت با هنرمندان بزرگ است تا بتواند کارهایش را بهتر کند. من در اصفهان به هر دو خواسته رسیدم. هم آثارم به خوبی نقد شد و هم با هنرمندان اصفهان ارتباط خوبی گرفتم. هنرمندانی که نگاهشان بهشدت آگاهانه و اندیشمندانه بود.»