سرماخوردگی نسبت به تمام بیماریهای دیگر شایعتر است و بهطور متوسط انسان سه بار در سال دچار این بیماری میشود. این بیماری، معمولا از سه تا 10 روز طول میکشد و بیمار برای سه روز نخست یا بیشتر احساس ناخوشایندی دارد.
علائم بروز سرماخوردگی
نخستین نشانههای سرماخوردگی، احساس گرفتگی گلو و احتقان مجاری بینی است. اگرچه این بیماری طبیعتا از گلو و بینی شروع میشود، بر تمام بخشهای بدن اثر میگذارد. علائم شایع سرماخوردگی شامل آبریزش بینی، عطسهکردن، افزایش دمای بدن، سردرد، گلودرد، وجود درد در کل بدن و ازدستدادن اشتهاست. پوست اطراف سوراخهای بینی نیز ممکن است متورم شود.
دلایل بروز سرماخوردگی
سرماخوردگی از قرارگرفتن در معرض یک ویروس به وجود میآید؛ بااینحال، شدت آن به وضعیت سلامت شخص و عوامل محیطی بستگی دارد. پایینآمدن میزان سرزندگی و نشاط بدن، اختلالهای آلرژیک بینی و گلو، بیخوابی، افسردگی، خستگی و عواملی همچون تغییرات ناگهانی دما، گردوخاک و سایر مواد تحریککننده دلایل مهم و کمککننده به ایجاد سرماخوردگی هستند. بااینحال، علت اصلی بروز سرماخوردگی سمیشدن بدن از طریق عادتهای نادرست تغذیهای همچون: مصرف بیشازاندازه غذاهای نشاستهدار، کربوهیدراتها، پروتئینها و سایر غذاهای اسیدی است؛ بنابراین سرماخوردگی سادهترین راه برای دفع مواد سمی از بدن انسان است؛ اما طول مدت سرماخوردگی به مقدار سموم جمعشده و سرعت دفع آنها از بدن بستگی دارد.
درمان
درمان سرماخوردگی از طریق مصرف داروهای شایعی همچون آسپرین و کدئین فقط راه را برای مشکلات دیگر باز میکند. چنین درمانی فرایندهای دفعی بدن را ناگهان متوقف میکند و مواد سمی را دوباره به بافتهای بدن بازمیگرداند. علاوه بر آن، داروها هیچ تأثیری بر مدتزمان سرماخوردگی ندارند.
اما تنها درمان حقیقی برای رفع سرماخوردگی، طبیعتدرمانی و استفاده از یک رژیم غذایی صحیح است. بهترین راه برای شروع درمان، استفاده بیمار از روزه به مدت دو روز است. در طول این دوره، بیمار نباید از هیچچیز دیگر بهجز آب گرمی که با آبلیمو و عسل یا آبمیوه و آب داغ ترکیب شده است، مصرف کند. رژیم غذایی آبمیوه در مقادیر زیاد برای خنثیکردن شرایط اسیدی خون ضروری است و نوشیدنیهای داغ برای کمک به تمیزکردن کلیهها موردنیاز است. آب آناناس، بهویژه در درمان سرماخوردگی مفید است؛ درضمن باید روزانه از تنقیه با آب گرم برای تمیزکردن رودهها در طول این دوره استفاده کرد.روزه کوتاهمدت با آبمیوه را میتوان با یک رژیم غذایی اختصاصا میوههای تازه برای مدت سه روز همراه کرد. در این رژیم، بیمار باید در سه وعده غذایی از آبمیوههای آبداری همچون: سیب، گلابی، انگور، گریپفروت، پرتقال، آناناس، هلو، خربزه یا هر میوه آبدار فصلی دیگر استفاده کند. بیمار نباید از موز یا میوههای خشک یا کنسروشده استفاده کند. هیچ غذای دیگری نباید به این رژیم غذایی اضافه شود؛ چون در غیر این صورت کل ارزش آن درمان از بین میرود.
بعد از رژیم غذایی اختصاصا میوه، بیمار باید بهتدریج از یک رژیم غذایی متعادل که از سه گروه اصلی غذایی یعنی دانهها، آجیلها و غلات، سبزیها و میوهها تشکیل شده است، استفاده کند. توصیه میشود بیمار از مصرف گوشت، ماهی، تخممرغ، پنیر و غذاهای نشاستهدار برای چند روز اجتناب کند.
بیمار باید از طریق استفاده از رژیم غذایی که تمام ویتامینها و مواد معدنی موردنیاز بدن را تأمین میکند، خود را تقویت کند؛ بااینحال، ویتامین C در صدر فهرست این مواد مغذی قرار میگیرد. ویتامین C از انسان در برابر عفونت محافظت کرده و بهعنوان یک آنتیبیوتیک بیضرر عمل میکند. ویتامین C در مرکبات، سبزیهای برگدار و جوانههای سبز وجود دارد.
دکتر لینوس پائولینگ، دانشمند برنده جایزه نوبل میگوید که استفاده مداوم از این ویتامین در حداکثر میزان ممکن روزانه آن از سرماخوردگی جلوگیری میکند و اگر سرماخوردگی در بدن بیمار وجود داشته باشد، مصرف مقادیر بالای این ویتامین علائم این بیماری را از بین میبرد و مدتزمان آن را کوتاه میکند. او تخمین میزند که یک تا دو گرم یا 100 تا 200 میلیگرم در روز تقریبا حداکثر میزان مصرف این ویتامین است. توصیه او مصرف یک یا دو قرص 500 میلیگرمی ویتامین C بعد از ظاهرشدن نخستین نشانه سرماخوردگی و ادامه این درمان با مصرف یک قرص اضافی در هر ساعت است.در میان درمانهای خانگی شایع برای رفع سرماخوردگی، مصرف لیمو مهمترین درمان محسوب میشود. لیمو برای درمان تمامی سرماخوردگیها و تبها کاملا مفید است. لیمو را باید درحالیکه بهخوبی رقیق شده است، مصرف کرد. آبلیموی غنی از ویتامین C مقاومت بدن را افزایش داده و سموم بدن و طول مدتزمان بیماری را کاهش میدهد. آبلیمو را باید در یک لیوان آب گرم رقیق کرده و یک قاشق چایخوری عسل نیز به آن اضافه کرد. آبلیمو درمان مناسبی برای سرماخوردگی و سرفه خشک است.
سوپ سیر درمان قدیمی برای کاهش شدت سرماخوردگی است. سیر دارای خواص ضدعفونیکنندگی و چندین ویژگی درمانی دیگر است. وجود روغن فرار در سیر بدن را از تمامی سموم پاک میکند؛ درنتیجه، تب را کاهش میدهد.
در چندین مطالعه ثابت شده است روغن سیری که با آب پیاز ترکیب و با کمی آب رقیق و چندین بار در طول روز نوشیده شود، در درمان سرماخوردگی بسیار مؤثر است.زنجبیل همچنین درمان غذایی مؤثری برای رفع سرماخوردگی و سرفه است. زنجبیل را باید به قطعات کوچک خرد کرد و در یک فنجان آب جوشاند؛ سپس آن را صافکرده و نصف قاشق چایخوری شکر به آن اضافه کرد. این محلول را باید درحالیکه همچنان گرم است، برای رفع سرماخوردگی نوشید.زردچوبه که دارای خواص ضدعفونیکنندگی است، درمان مؤثر دیگری برای رفع سرماخوردگی و گرفتگی گلو است. نصف یک قاشق چایخوری پودر زردچوبه تازه که در 30 گرم شیر گرم ترکیب شده است، درمان مناسبی برای رفع این بیماری است. پودر زردچوبه را باید در داخل یک ملاقه گرم قرار داد؛ سپس شیر را در آن ریخت و روی شعله با حرارت پایین جوشاند. در خصوص سرماخوردگی که با آبریزش بینی همراه است، دودی را که از سوزاندن زردچوبه برمیخیزد، باید استنشاق کرد. این کار ترشحات بینی را افزایش میدهد و فرایند درمان را سریعتر میکند.
درمانهای خانگی: حمام آب گرم برای درمان سرماخوردگی توصیه میشود؛ زیرا احتقان را در قفسه سینه و غشای بینی از بین میبرد. بستههای گرم یا کمپرسهای آب گرم برای درمان سرماخوردگی قفسه سینه و سر مفید است. حمام بخار، حمام پا با آب گرم و حمام لگن با آب گرم در رفع این بیماری مؤثر است؛ زیرا تعریق را تحریک میکند.
استنشاق بخار نیز به رفع احتقان بافتهای بینی کمک میکند و غرغرهکردن با آب گرمی که با نمک ترکیب شده است، برای گلودرد مفید است.درمانهای مفید دیگر برای رفع سرماخوردگی: استفاده از حمام آفتاب، هوای تازه و تنفس عمیق، پیادهروی آرام، خواب سالم و هماهنگکردن لباسها و عادتهای خود با نیازهای فصل، اثرات نوسانهای هوایی را خنثی میکند.گفتنی است؛ استفاده از آساناهای یوگایی همچون: بوجانگاسانا، سالابهاسانا، دانوراسانا، یوگامودرا و واجراسانا و کریاهای یوگایی همچون جالنتی و واماندوتی و پرانایاماهایی همچون کاپالبهاتی، آنولوما – ویلوما و سوریابدان نیز در درمان سرماخوردگی مؤثر است.