جنگ ویروسی!

هنوز پاییز از راه نرسیده، موجی از بیماری‌های تنفسی مثل آنفولانزا در اصفهان ایجاد شده است. در این شرایط شاهد افزایش درگیری افراد به این بیماری هستیم. از سوی دیگر نزدیک به دو سال و نیم است که کرونا نیز در کشور شیوع پیدا کرده است؛ در حالی‌که مرز این بیماری‌ها و تفاوت آن برای مردم و حتی برخی پرشکان نامشخص است. به گفته پژمان عقدک، سخن‌گوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تمام اما و اگرها و مشاهدات بالینی و میدانی پزشکان درمانگر، به نظر می‌رسد تست آنفولانزای بیماران در استان اصفهان بیشتر شده؛ یعنی به‌خاطر عفونت دستگاه تنفس فوقانی تعداد مراجعه بیماران افزایش یافته است، البته خود کرونا هم افزایش یافته است. اگرچه نسبت تست‌ها افزایش نیافته، تعداد افراد بستری در بیمارستان‌های اصفهان و آی‌سی‌یو تقریبا نسبت به هفته گذشته یک و نیم برابر شده است. آنچه در ادامه می‌خوانید گفت‌وگوی «اصفهان‌‌زیبا» با سخن‌گوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان است.
 
با شروع فصل سرما شاهد افزایش ابتلای افراد به سرماخوردگی، آنفولانزا و … هستیم، دقیقا چه تفاوتی بین این بیماری‌ها وجود دارد؛ ضمن اینکه نزدیک به دوسال‌و‌نیم است که کرونا هم در کشور شیوع یافته و اصفهان نیز این قاعده مستثنی نبوده است؟اساسا در ابتدای فصل سرما و پاییز، تعداد بیماری‌های تنفسی فوقانی افزایش می‌یابد که سرماخوردگی و آنفولانزا معروف‌ترین آن‌هاست؛ البته در دو سال گذشته نیز کرونا مزید بر علت شد و اگرچه در ابتدا تصور می‌شد این ویروس مختص فصل سرماست، بعد متوجه شدند که در کل سال این ویروس می‌تواند فعال باشد؛ بنابراین در حال حاضر سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا وجود دارد و تفکیک آن‌ها به صرف علائم کلینیکی و علامت‌هایی که بیمار می‌گوید و پزشک اعلام می‌کند، به این سادگی نیست و نمی‌توان به یک نفر برچسب سرماخوردگی، آنفولانزا، کرونا یا حساسیت فصلی یا سینوزیت و … بزنیم.
 
علائم فیزیکی این چند بیماری چطور قابل تشخیص است؟
برای آنفولانزا علائمی همچون تب و لرز شدید و ناگهانی، بدن‌درد، سردرد و … وجود دارد، از سوی دیگر بیماری تنفسی عملا دستگاه تنفسی را درگیر می‌کند و بعضا علائمی شبیه آنفولانزا دارد و اگر آزمایش‌هایی گرفته شود، ممکن است بیماری سرماخوردگی، خود آنفولانزا، کووید و … باشد؛ اما وقتی متوجه می‌شویم که بیمار درگیر عفونت دستگاه تنفسی فوقانی است، قطعا راه‌های پیشگیری و مراقبت‌های آن نیز مشخص است و درمان‌های آنتی‌بیوتیک نیاز ندارد؛ بنابراین مشکلی با تشخیص و درمان هر سه بیماری نداریم؛ مگر اینکه علائم بیمار به سمتی برود که نشان از عفونت‌های باکتریال و میکروبی دارد، در این شرایط بیمار نیاز به درمان آنتی‌بیوتیک نیز دارد.
 
پس مشخص نیست پاییز امسال کدام یک از این سه بیماری بیشتر است؟
در این فصل تمام این بیماری‌ها وجود دارد و اینکه کدام یک زیادتر و قالب‌تر است عدد و رقم آن نامشخص است؛ از سوی دیگر اینکه در برخی استان‌ها گفته می‌شود آنفولانزا بسیار زیاد شده، براساس گزارش‌های میدانی برخی پزشکان است؛ وگرنه اینکه تست آنفولانزا و کرونا گرفته و مطابق با آن میزان ابتلای افراد به این بیماری بررسی شود، رخ نداده است.
 
 در استان اصفهان شرایط این سه بیماری چگونه است؟
در استان اصفهان، حدود چند روزی است که تست‌های آنفولانزا گرفته می‌شود، اما اینکه به چه نسبتی است و آیا هم‌زمان تست کرونا و آنفولانزا گرفته می‌شود و … نتیجه آن بعدا مشخص خواهد شد. باید توجه داشت که تست آنفولانزا شبیه تست کروناست و روش و معیار آن نیز شبیه به یکدیگر است. اما بحث جداسازی آن در کار آزمایشگاهی مشخص می شودکه آیا بیماری آنفولانزاست یا کرونا. البته تأکید می‌کنم تست‌ها نتیجه منفی کاذب هم دارند و فرد قطعا مبتلا به کرونا یا آنفولانزاست؛ اما دارای تست منفی است. با تمام اما و اگرها و مشاهدات بالینی و میدانی پزشکان درمانگر، به نظر می‌رسد تست آنفولانزای بیماران در استان اصفهان بیشتر شده، یعنی به خاطر عفونت دستگاه تنفس فوقانی تعداد مراجعه بیماران افزایش یافته است؛ البته خود کرونا هم افزایش یافته است. اگرچه نسبت تست‌ها افزایش نیافته، اما تعداد افراد بستری در بیمارستان‌های اصفهان و آی‌سی‌یو تقریبا نسبت به هفته گذشته یک و نیم برابر شده است.
 
 در رنگ‌بندی کرونا، اصفهان چه رنگی است؟
رنگ اصفهان زرد است؛ اما تعداد افراد مبتلا به کرونا زیاد شده است. از طرفی ما علامت‌هایی شبیه آنفولانزا با ویژگی‌هایی که عنوان کردم، کمتر داشتیم؛ با این حال طی دو هفته اخیر این موارد نیز افزایش یافته است. اینکه بگویم در اصفهان اکنون کرونا زیادتر است یا آنفولانزا، چنین گزارشی نمی‌توانم اعلام کنم، اما در کل هر دو بیماری افزایشی است.
 
 با این حال وضعیت افراد مبتلا به آنفولانزا در اصفهان چگونه است؟
اکنون نسبت به سال‌های گذشته و قبل از کرونا، تعداد افرادی که با علائم سرماخوردگی و آنفولانزا مراجعه می‌کنند، هنوز از آن درصدی که در این برهه از زمان مراجعه می‌کردند، بیشتر نشده است؛ اما نسبت به شهریور جمعیت افراد درگیر سرماخوردگی و آنفولانزا افزایش یافته و همچنین براساس تست‌های کرونا، شاهد افزایش یک‌و‌نیم برابری افراد مبتلا به کووید هستیم. به دلیل اینکه تست آنفولانزا نداشتیم نمی‌توانیم قضاوت درستی از این بیماری کنیم. اما براساس مراجعات و معاینات بالینی این بیماری در اصفهان افزایش یافته است.
 
 با توجه به افزایش هر سه بیماری، توصیه عمومی شما به مردم چیست؟
توصیه عمومی برای آنفولانزا همانند توصیه عمومی برای کروناست؛ چون این ویروس از طریق هوا منتقل می‌شود؛ بنابراین افراد باید فاصله را رعایت کنند، دوم حتما ماسک بزنند، سوم در فضاهای شلوغ نروند و چهارم اینکه اگر در محیط سربسته قرار دارند، حتما دستگاه تهویه آن محل روشن باشد یا اینکه دو پنجره برای چرخش هوا باز باشد. درنهایت افراد بعد از قرارگرفتن در محیط‌های مختلف دست‌های خود را بشویند و برای کرونا نیز رعایت این پروتکل‌ها بیشتر توصیه می‌شود.
 
 در این شرایط آیا تزریق واکسن آنفولانزا را توصیه می‌کنید؟
قطعا؛ تمام افراد باید دوز سوم و چهارم واکسن کرونا را تزریق کنند و از سوی دیگر تزریق واکسن آنفولانزا به‌خصوص برای افراد زیر سن پنج سال، بالای 65 سال، زنان باردار و کسانی که بیماری زمینه‌ای دارند، حتما توصیه می‌شود.
 
 یعنی امسال کمبود واکسن آنفولانزا نداریم؟
خیر؛ افراد باید از داروخانه‌ها و از بخش خصوصی این واکسن را تهیه کنند.
 
 با توجه به فصل سرد، پیش‌بینی می‌کنید تعداد افراد درگیر به آنفولانزا افزایش یابد؟
آنفولانزا شرایطی دارد که تقریبا هر چهار پنج سال یک‌بار، پیک می‌زند. پارسال انتظار افزایش آنفولانزا را داشتیم اما این‌گونه نشد. با این حال به نظر می‌رسد امسال روند ابتلا به این بیماری افزایش یابد؛ اما اینکه این افزایش چقدر باشد، باید آمارها را بررسی کنیم. با این وجود نشانه‌ها به سمت و سوی افزایش این بیماری است و حتی می‌تواند بیشتر از کرونا شود؛ چراکه مردم اصلا پروتکل‌های بهداشتی را رعایت نمی‌کنند. متأسفانه اکنون زدن ماسک توسط افراد به زیر 20 درصد رسیده و این نشان می‌دهد که در محیط‌های جمعی بزرگ همچون دانشگاه‌ها، مدارس و محیط‌های کاری بدون رعایت پروتکل‌های بهداشتی، شاهد افزایش این بیماری هستیم.
 
به نظر می‌رسد افراد مبتلا به آنفولانزا و سرماخوردگی در مدارس زیاد شده است؟
گزارش‌های متعدد در این باره داریم و حتی بیشتر بیماران و مراجعانم نیز محصلان مدارس و دانشگاه‌ها هستند.
 
 با توجه به این شرایط آیا رنگ‌بندی کرونا نیز در اصفهان تغییر خواهد کرد؟
با توجه به افزایش آمار افراد مبتلا به کرونا، احتمال اینکه رنگ‌بندی کرونا در اصفهان طی هفته آینده تغییر و نارنجی شود، وجود دارد.
 
 با افزایش این بیماری‌ها، گفته می‌شود که در برخی داروها همچون شربت سرماخوردگی با کمبود در بازار اصفهان مواجهیم؟
اطلاعی از کمبود دارویی ندارم، اما شخصا  که برای بیمارانم تجویز دارویی می‌کنم، هیچ فردی گزارشی از این کمبود نداده است.
 
 با توجه به تجربه کرونا، اکنون برخی بــیـــماران و خــانـواده‌هــا اقـــدام بـــه خوددرمانی می‌کنند؟
مشکل اساسی استفاده از آنتی بیوتیک است. بیماری‌های سرماخوردگی، آنفولانزا و کرونا ویروسی هستند و هیچ آنتی‌بیوتیکی بر آن‌ها اثر نمی‌کند؛ بنابراین مصرف خودسرانه این دارو می‌تواند تبعات چندگانه‌ای داشته باشد. اول تلاش و هدررفت زمان برای خرید این دارو، دوم هدررفتن هزینه، سوم فردی که بیماری ویروسی دارد و میکروبی در بدن ندارد، با خوردن آنتی بیوتیک بدنش مقاوم می‌شود؛ بنابراین در دفعات بعدی که واقعا نیاز به درمان آنتی بیوتیک دارد این دارو جواب نمی‌دهد و سیستم ایمنی ضعیف می‌شود. از سوی دیگر با خرید خودسرانه این دارو و انبار شدن آن در خانه‌ها، افرادی که واقعا به درمان آنتی بیوتیک نیاز دارند، با کمیابی این دارو مواجه می‌شوند.