اقدامات دانشگاه مطالعاتی است
به گفته عضو هیئتعلمی دانشکده صنــایع دانشکده صنعتــی اصفهان، اقداماتی که دانشگاهها برای صنایع انجام میدادند، بیشتر مطالعاتی بوده است؛ بنابراین مسائل همواره روی میــز صنعت باقیمانده و حل نشده است. باوجود این تفاسیر، یکی از راهکارها برای تقویت ارتباط صنعت با دانشگاه این است که این دو نهاد زبان مشترک پیدا کنند؛ البته ساختارهایی به تقویت ارتباط صنعت با دانشگاه کمک کرده که این ساختارها شامل استارتاپها و شرکتهای دانشبنیان میشود. در این راستا سرمایهگذاریهایی نیز از سوی صنایع بهعنوان متقاضی فناوری در این شرکتها شده است.بهروز ارباب شیرانی تصریح میکند: مشکل ارتباط صنعت با دانشگاه ریشه تاریخی دارد. در دورههای مختلف تصمیم گیران مختلف برای تحکیم این ارتباط راهحلهایی را پیشنهاد میدادند؛ ایجاد هستههای تحقیقاتی از طرف دانشگاهها در صنایع بزرگ مانند فولادمبارکه و… از جمله این راهکارها بوده است تا مسائل صنعت رصد و شناساییشده و پروژههایی برای رفع این مسائل تعریف شود.ارباب شیرانی عنوان میکند: در طول زمان اقداماتی برای تحکیم رابطه صنعت و دانشگاه صورت گرفته است؛ در دانشگاه اساتید و محققان در تعریف مسئله توانمندند و مسائل را بهخوبی برای دانشجویان تعریف کرده و در قالب پایاننامه و رساله آموزش میدهند. درواقع «دانش چرایی» در آموزشهای کلاسیک تدریس میشود؛ ولی صنایع به دنبال «دانش چگونگی» هستند تا مشکلاتشان را حلوفصل کنند.
حلقههای واسط تأثیرگذارند
عضو هیئتعلمی دانشکده صنایع دانشکده صنعتی اصفهان ادامه میدهد:در حوزه فناوری و نوآوری، فن بازارها یکی از نهادهای واسطی هستند که میتوانند در این فرایند مشارکت داشته باشند؛ زمانی که صنایع نمیتوانند سیستــم و تجهیـــزاتشان را از خــارج فـــراهم کنند ناگزیرند که به سراغ توانمندیهای داخلی و مراکز پژوهشی بروند.ارباب شیرانی اذعان میکند: فنبازارها، مراکز رشد و پارکهای فناوری، شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها مراکزی هستند که بهعنوان حلقه واسط بین صنعت و دانشگاه عمل مــیکننــد؛ چــون فـــــارغالتحصیـــلان دانشگاهی در این مراکز فعالیت دارند و صنایع نیز میتوانند این مراکز را تأمین مالی کنند تا آزمایشگاه تحقیقاتی در اختیار آنها قرار دهند.عضو هیئتعلمی دانشکده صنایع دانشکده صنعتی اصفهان بیان میکند: با حمایتهای مالی فولادمبارکه اصفهان در قالب همکاری با دانشکده بــرق چنین ساختـــاری شکل گـــرفته است؛ خوشبختانه صنایع بزرگ ما به سمت ارتباط با دانشگاه حرکت کرهاند؛ ولی صنایع کوچک مشکلاتشان را میتوانند بهصورت موردی با گروهی از دانشجویان حلوفصل کنند؛ ضمن اینکه صنایع کوچک و متوسط بنیه مالی کافی برای ارتباط با دانشگاه را نداشتهاند. ارباب شیرانی اذعان میکند: پیچیــدهبودن فرایند اداری یکی از موانع ارتباط صنعت با دانشگاه است و ازسوی دیگر کار دانشگاهیــان با تأخیر به دست صنایع میرسد. این مسائل مانع از تحکیــم ارتبــاط صنعــت بــا دانشگــاه مـیشــود.عضو هیئتعلمی دانشکده صنایع دانشکده صنعتی اصفهان میگوید: فارغالتحصیلان جوان اگر وارد صنایع شوند مشکلات و نیازهای صنایع حلوفصل میشود؛ البته که دانشگاهها نیز باید فرایندهای آموزشی و محتوای دروس دانشگاهی را براساس تقاضای صنایع بروز کنند. این یک رابطه دوطرفه است؛ هم صنایع باید انگیزه داشته باشند که از ظرفیت دانشگاهها استفاده کنند و هم دانشگاهها باید صورتمسئلههایی را تعریف کنند که موردنیاز صنایع باشد.
پایاننامهها تقاضامحور باشد
ارباب شیــرانی خاطــرنشان میکند: حدود یک یا دوســالی میشود که سیــاست وزارتخانه و دانشگاه این است که به سمت پایاننامهها و رسالههای تقاضامحور حرکت کنند. در واقع موضوعاتی که فارغالتحصیلان تحصیلات تکمیلی کار میکنند باید موردنیاز صنایع و خط تولید باشد و صورتمسئله پروژهها و پروپوزالهای دانشجوهای دکتری باید معطوف به حل مشکلات دستگاهها و صنایع باشند.عضو هیئتعلمی دانشکده صنایع دانشکده صنعتی اصفهان خاطرنشان میکند: این جهتگیری در رسالههای دکتری و پایاننامههای کارشناسی ارشد باید دنبال شود و امتیازاتی به اساتید و دانشجویانی که این جهتگیری را دارند باید داده شود.ارباب شیرانی بیان میکند: یکی از مسائــــل دانشگـــاههـــا آینــده شغـلــی فارغالتحصیلانشان است. باوجود این تفاسیر، ارتباط صنایع با دانشگاهها بــرای دانشجویـــان ایجـــاد انگیـــزه میکند تا در قبالی کارهای پژوهشی که انجام میدهند بتوانند آینده شغلی در صنایع داشته باشند.
صنایع با نیازهایشان آشنا نیستند
تحقیقات پیشرفته برای شرکتها یک مزیت رقابتی به ارمغان میآورد؛ چون زمان لازم برای انتقال یک محصول از آزمایشگاه به بازار را کاهش میدهند و رقابت اقتصادی بینالمللی را تقویت مـــیکننــد؛ همچنیـــن ارتبـــاط بیــــن دانشگاهها و حامیان مالی صنعتی درجه شهـــرت شرکتهـــای صنعتی را بـــالا مــیبــرنــد. اینطور که عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهــان به اصفهـــانزیبــا میگویــد: صنایع میتوانند دانش فنی را در اختیار دانشگاهها قرار دهند تا دانشگاهها این دانش را توسعه دهند. از سوی دیگر دانشگاهها نیز میتوانند دانش را در اختیار صنایع قرار دهند. دروقع این یک ارتباط دوسویه است.آرش شاهین تصریح میکند: صنایع با نیازهایشان بهخوبی آشنا نیستند و مطلع نیستند که مرجع علمی حل مسئله چه نهادی میتواند باشد و از ظرفیت کدام متخصصان میتوانند استفاده کنند. درواقع هرکدام از ظن خودشان ارتباط صنعت با دانشگاه را نگاه میکنند؛ بنابراین کار کارشناسانه روی ارتباط صنایع با دانشگاهها انجام نشده است.شاهین اظهار میکند: صنایع کوچک و متوسط از بنیه مالی کافی برخوردار نیستند و این هم یکی از موانع ارتباط صنایع با دانشگاهها به شمار میرود. نکته دیگر نبود اطلاعرسانی درست است. درواقع مدیران ارشد صنایع تقویت ارتباط با دانشگاه را سرمایهگذاری تلقی نمیکنند، بلکه آن را بیشتر هزینه تلقی میکنند.
اساتید پژوهشمحور باشند
ایـــن عضــو هیئـــتعلمـــی دانشگـــاه اصفهان اذعان میکند: در کشورهای توسعهیافتهای مانند آلمان مکانیزم ورود به دانشگاه کنکور نیست، بلکه صنایع به دانشگاهها اعلام میکند که فارغالتحصیلانی با مهارتهای مشخصی نیاز دارند و تمامی شهریه دانشجویان را نیز تأمین میکند. درواقع دانشگاه بهنوعی جامعهمحور و هدفمندتر عمل میکند.شاهین خاطرنشان میکند: اعضای هیئتعلمی و اساتید دانشگاه نیز اهمیت دارند. به عبارت دیگر، اساتید بیشتر باید پژوهشمحور باشند و بخشی از این به ویژگیهای شخصیتی اساتید ارتباط پیدا میکند. به گفته او، نکته دیگر این است که در دوره فعالیتشان توانافزایی و مهارتهای توانمندسازی برای آنها وجود نداشته است و بیشتر دانشگاهها روی شاخصهای برون داد و اثربخشی کار میکند و کمتر روی شاخصهای درون داد فرایند کار میکند.عضو هیئتعلمی دانشگاه اصفهان میگوید: در دانشگاهها باید ساختار جامعی برای ارتباط صنعت با دانشگاه تعریف شود. در دانشگاههای دنیا پلتفرمهای همکاری وجود دارند و نگاه راهبردی به این بخش دارند؛ ولی در کشور ما اینگونه نیست. شاهین تصریح میکند: نخستین گام تعریف ذینفعان و تعریف خدمات قابلارائه به ذینفعان است. ذینفعان اعضای هیئتعلمی، دانشجویان، مدیران صنعت، تصمیمگیرندگان و سیاستگذاران هستند؛ برای هرکدام از این افراد اگر پلتفرم همکاری تعریف شود، مشکلات حل خواهد شد.