احداث سومین میدان بزرگ اصفهان در منطقه 14

 اگر یک نفر بخواهد در اصفهان محرومیت را لمس کند، باید سری به منطقه 14 بزند. محرومیت با تمام ابعادش در این منطقه ریشه دوانده است و این محرومیت به دلیل نگاه مدیریت‌های مختلف شهری و استانی در ادوار گذشته، انگار قصد تمام‌شدن ندارد. منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان ذیل یک کلان مؤلفه تعریف شده است، یک کلان مؤلفه نافرم به نام حاشیه‌نشینی. محمدمهدی کریمی،  مدیر منطقه ۱۴ شهرداری اصفهان، تعریفش از منطقه را با این جمله آغاز کرد. این مؤلفه با همه ابعادش بر منطقه سایه انداخته و حصار حاشیه نشینی بر گردن منطقه ۱۴ آن‌قدر محکم است که در طول سال‌های گذشته، رنگ و بوی زندگی مردم را تغییر داده است؛ کریمی اما نگاهی دیگر به این منطقه دارد و معتقد است باید کاری کرد تا منطقه متحول شود. او در گفت‌وگو با اصفهان‌زیبا به پرسش‌های مختلف درباره منطقه پاسخ داد.
 
منطقه 14 چه ویژگی‌هایی دارد و تعریف شما از این منطقه چیست؟
باید اول از جمعیت آن بگویم. این منطقه براساس آخرین سرشماری ۱۸۰ هزار نفر جمعیت دارد؛ اما طبق آمار غیررسمی این رقم بالغ بر ۲۵۰ هزار نفر است. تقریبا ۳۵هزار تبعه افغانستانی و ۳۵هزار اتباع عراقی داریم. از اقوام و اقلیت‌های متنوع سوری، عراقی، لبنانی، یمنی، افغانی و پاکستانی و ملیت‌های مختلف ترک، لر، کرد و بلوچ در منطقه ۱۴ زندگی می‌کنند که باعث  رواج خرده‌فرهنگ در محله‌های منطقه و پراکندگی زیاد جمعیت  شده است. تراکم جمعیت در منطقه ۱۴ بالاست و این یکی از مشکلات آن است. به‌طور متوسط این تراکم ۱۷۵ نفر بر هکتار است؛ درضمن پرتراکم‌ترین خیابان شهر و حتی استان، با نام خیابان عمان سامانی با ۲۰۸ نفر بر هکتار در این منطقه قرار دارد. فضای عمومی منطقه شامل ۱۲ محله است؛ شامل عمان سامانی، دوطفلان، زینبیه، شهرک امام خمینی، سودان، ارزنان، شهرک امام‌حسین، حصه شمالی، باتان، منتظر المهدی، الهیه و جلوان. این جمعیت در مساحتی بالغ بر ۱۹۴۰ هکتار  (بیش از ۵۲درصد آن‌ها در حریم و ۴۸درصد در محدوده شهر ) ساکن هستند. حریم منطقه بیش از نصف منطقه است.
 
ظرفیت‌ها و محدودیت‌های منطقه چیست؟
منطقه ۱۴ مجموعه‌ای از ترین‌ها در بعد مثبت و منفی است. بیشترین بافت فرسوده در این منطقه با ۳۱۲ هکتار واقع است؛ یعنی ۳۰درصد از کل محدوده شامل بافت فرسوده است. بافت فرسوده در کنار بافت ناکارآمد، همچنان در حال بازتولید بوده و یکی از مشکلات اساسی منطقه است. ما کمترین میزان فضای سبز و تفرجگاهی را  در این منطقه داریم. بیشترین میزان نیروی کار و بیشترین شاخص محرومیت و مظلومیت، جوان‌ترین منطقه شهرداری با بیشترین جوان و افراد بالای ۱۵ سال، بیشترین مسجد و هیئت فعال، بیشترین شهدای مدافع حرم و بیشترین فعالان فرهنگی ورزشی و مدال‌آوران در این منطقه هستند. سجاد صالح‌پور، قهرمان کشتی فرنگی؛ حامد حق‌شناس، قهرمان تکواندو؛ عابدی، قهرمان ووشو و 27 بانوی مدال آور از قهرمانان ورزشی و افتخارهای منطقه هستند.
یکی از ظرفیت‌های منطقه ۱۴ موقعیت جغرافیایی این منطقه و قرارگرفتن در ورودی شهر از سمت شمال و عبور اتوبان فرودگاه و عبور یکی از ورودی‌های مهم شهر است. وجود بارگاه مقدس حضرت زیــنــب(س) بــه‌عـنــوان ظــرفــیـت بی‌نظیر در حوزه گردشگری مذهبی، یکی از ویژگی‌های خاص منطقه است. این بارگاه ظرفیت تبدیل‌شدن به پنجمین قطب گردشگری را دارد؛ چون یکی از ظرفیت‌های مهم منطقه است و حضرت‌زینب(س) فرزند بلافصل حضرت موسی‌بن‌جعفر(ع) است. ما از ۱۵ کشور زائر داریم، در صورتی که متأسفانه هیچ ظرفیت و زیرساخت برای پذیرایی از زائران وجود ندارد و تاکنون اقدامی برای آن انجام نشده است. این یک ظرفیت بی‌نظیر گردشگری مذهبی برای منطقه است که ما به‌صورت جدی به آن ورود پیدا کردیم. ذیل شعار اصفهان شهر زندگی، شهرمنطقه زیارتی برای منطقه 14 تعریف شده و همه شاخصه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستی، ذیل این کلان مؤلفه باید شکل بگیرد. این ظرفیت در کنار فرصت‌های دیگر منطقه، فرصت کم‌نظیر سرمایه‌گذاری در آینده را به‌وجود می‌آورد و می‌تواند سرمایه‌گذاران را برای سرمایه‌گذاری در آینده به صف کند.
 
در حوزه سرمایه گذاری کلان در منطقه چه کرده‌اید؟
دو پروژه بزرگ در این حوزه تعریف شده است که در حوزه مشارکت می‌تواند  به لحاظ تأمین بودجه به منطقه کمک کند.احداث سومین میدان بزرگ شهری در منطقه ۱۴ بعد از میدان امام و میدان امام‌علی(ع)، میدانی به وسعت 19 هکتار روبه‌روی حرم حضرت زینب(س) است. این طرح در کنار طرح توسعه حرم آماده بوده و مجوز کمیسیون ماده 5 را هم گرفته است. تعریف پروژه‌های مشارکتی در حوزه‌های اداری، تجاری ومسکونی، می‌تواند منطقه را از محرومیت خارج کند. در این طرح یک هتل شش‌ستاره وجود دارد ومیدانی با کاربری‌های مختلف تعریف شده است. تمام امکاناتی که می‌توان به لحاظ گردشگری در کنار حرم حضرت زینب(س) تعریف کرد، در آن لحاظ شده است. این پروژه هزینه‌ای برای شهرداری ندارد و تولید درآمد دارد؛ چون قرار است به‌صورت مشارکتی و با جذب سرمایه‌گذاری پیش برود. طرح در سطح مدیریت استان مطرح شده است و از طرف مسئولان استانی پیگیری می‌شود. با شکل‌گیری این پروژه تغییرات مهمی در منطقه شکل می‌گیرد؛ همچنین احداث ترمینال بزرگ شمال شهر در ورودی شهر اصفهان در نزدیکی خط دوم مترو و در اولین ایستگاه، یکی از پروژه‌های ترافیکی است. این پروژه با متراژ ۳۲هزار مترمربع جانمایی شده است، تملک اتفاق افتاده وبه دنبال جذب سرمایه‌گذار هستیم تا در دستور کار قرار بگیرد. این پروژه در کنار مترو می‌تواند حمل‌ونقل شهری را سامان‌دهی کند.
 
بودجه عمرانی منطقه چقدر بوده و چه میزان محقق شده است؟
بودجه منطقه ۲۵۰میلیارد تومان در نظر گرفته شده و نیمی از بودجه محقق شده است. ما در منطقه به لحاظ کد منطقه‌بندی وحوزه بافت فرسوده از منظر شهرسازی به بودجه نگاه نمی‌کنیم. ما در منطقه نگاهمان به درآمد از ساخت‌وساز نیست. استراتژی کلی ما برای تحقق بودجه بر اساس مشارکت و سرمایه‌گذاری وحوزه تفکیک است. سرمایه‌گذاری و مشارکت، مدلی از درآمد پایدار است.
 
 از مهم‌ترین پروژه‌هایی که امسال در حوزه عمرانی تعریف کرده‌اید، بگویید.
سه برابر بودجه عمرانی در منطقه ۱۴ در این یک سال، کار عمرانی در حال انجام است. بسیاری از این کارهای عمرانی در حوزه‌های محله‌ها شکل گرفته است. در حوزه انجام پروژه‌های عمرانی، منطقه ۱۴ اگر اولین نباشد، جزو اولین‌هاست. دو پروژه کلان عمرانی در منطقه داریم: اجرای پروژه تقاطع شهدای ورزشگاه در ورودی شهر دولت آباد با اعتباری بالغ بر ۸۵ میلیارد تومان که طبق جدول زمان‌بندی تا پایان سال افتتاح خواهد شد. پروژه بعدی، تقاطع غیرهمسطح آیت‌الله غفاری است که با رقمی بالغ بر ۱۲۲ میلیارد تومان تا پایان سال به بهره‌برداری خواهد رسید. کل شهر از این دو پروژه بهره‌مند می‌شوند و دو گره ترافیکی و باقی‌مانده از سال‌های گذشته؛ که منجر به تصادف، فوت وجرح می‌شد، حل خواهد شد. احداث سالن رزمی ورزشگاه امام خمینی با اعتباری بالغ بر ۱۷میلیارد تومان، با توجه به وجود ظرفیت جوان‌های فعال در حوزه ورزش‌های رزمی، نیازسنجی شد که تا بهمن به بهره‌برداری خواهد رسید. احداث فضای شهری روبه‌روی حرم حضرت زینب(س) با اعتباری بالغ بر چهار میلیارد تومان در دو ماه آینده تکمیل می‌شود؛ همچنین احداث منبع آب هزار متر مکعبی برای آبیاری فضای سبز اتفاق ویژه‌ای برای فضای سبز بود که با هزینه‌ای بالغ بر 10 میلیارد تومان تکمیل شد ودر شرف بهره‌برداری است. اجرای برنامه‌ای با عنوان نهضت آسفالت در منطقه، پروژه دیگری است  که بخش اعظم اعتبار آن از استانداری وبخشی از شهرداری جذب شده است. بسیاری از محله‌ها و نقاط که سال‌ها فضای آسفالت مناسبی نداشتند، مثل مجتمع هزار واحدی کوثر و میدان جوان که درخواست ۱۲ساله مردم بود، آسفالت شد و لکه‌گیری‌های مختلف در منطقه انجام شد. اجرای فضای سبز تفرجگاهی چهارونیم هکتاری در پهنه صحرای سودان که سال‌هاست متوقف مانده، با رقمی نزدیک به ۳۵ میلیارد تومان تملک شده و در شورای عالی سیاست‌گذاری جزو پروژه‌های کلان قرار گرفته است. این پروژه باغ غدیر کوچکی است در منطقه که به لحاظ اجتماعی بسیار تأثیرگذار خواهد بود و سه محله پرتراکم از بن‌بست خارج خواهد شد. با توسعه پهنه سودان رفتن به سمت تفکیک و شکل‌گیری محله‌ها شکل خواهد گرفت. این پروژه از اتفاق‌های بسیار خوبی است که با حرکت جهادی و مدیریت استانی اتفاق افتاده و در سال 1402 وارد فاز احداث خواهد شد.
 
مــحلــه‌مــحــوری و کاســتــن از محـرومیت محله‌ها یکی از شعارهای مدیریت شهری است، شما برای تحقق این شعار چه کردید؟
پروژه محله‌محوری‌مان را از سال ۱۴۰۰ شروع کردیم؛ درحالی‌که در سایر مناطق از امسال شروع شد. با هماهنگی مدیریت شهری محله حصه و جلوان را در دستورکار قرار دادیم. حصه، قصه پرغصه‌ای است که هر کسی از منظر خودش روایت می‌کند ومعمولا محلی برای شوآف مسئولان است. طبق هماهنگی که اتفاق افتاد،  کلیه معضل‌های منطقه حصه و جلوان را ذیل سه مؤلفه تعریف کردیم: کلان مؤلفه هویت، امنیت و فرهنگ. ذیل این مؤلفه‌ها به چند پروژه رسیدیم. در تقسیم کاری که انجام شد، در حوزه کلان مدیریت شهری، کارهای روبنایی، مقطعی، ظاهری و کالبدی با منطقه و کارهای زیرساختی و زیربنایی حوزه شهری توسط معاونت شهرسازی تعریف و ترسیم می‌شود. ذیل کلان مؤلفه فرهنگی، بازیکده تخصصی کودک و نوجوان با محوریت مادر به متراژ 8500 متر ایجاد  می‌شود. ایده، جانمایی، احداث و بهره‌برداری در همین دوره انجام و با هزینه‌ای بالغ بر ۱۵ میلیارد احداث خواهد شد. در این پروژه همه ابعاد تربیت کودک با محوریت بازی در این بازیکده دیده شده است. بازی‌های محلی و بومی و بستر حرکت فرهنگی وایجاد میدانگاهی برای اجرای برنامه‌های ملی‌مذهبی ترسیم شده است. این بازیکده کاملا محصور است تا امنیت و ایمنی لازم برای استفاده‌کنندگان مهیا باشد. این پروژه در نوع خود بی‌نظیر است. پروژه‌هایی در حوزه‌های ترافیکی ذیل این مؤلفه تعریف شده است؛ مثل سامان‌دهی پیاده‌روها، سامان‌دهی تاکسی‌رانی و کاهش ساعت حرکت اتوبوس‌ها و نصب علائم ترافیکی و نصب سرعت گیر که در منطقه اتفاق افتاده است. کلان مؤلفه دیگر، هویت است. اعتقادم این است که محله‌های حصه، جلوان، ارزنان و دارک مکان‌هایی هستند برای ته‌نشین‌شدن تمام نازیبایی‌های شهر.  کارتن‌خواب‌ها، معتادان متجاهر و زنان آسیب‌پذیر، مهمان‌های ناخوانده این منطقه هستند. برای کاهش هجوم این آسیب‌ها به منطقه، طرح و اتفاق ویژه در حوزه هویت‌بخشی با عنوان نصب دیوارنگاره رقم زدیم. نصب دومین دیوارنگاره شهر در محله حصه آغاز شد؛ ۲۲ هزار متر پلاسترزنی و ۱۱ هزار متر دیوارنگاره با شش محور در خیابان‌های اصلی محله، برگرفته از نقوش اسلامی ملی‌مذهبی که فضای حصه را کاملا متفاوت خواهد کرد. در این حوزه کف، بدنه و مبلمان و نورپردازی و ورودی‌های حصه، جزو پروژه و در حال انجام است و تا بهمن به سرانجام می‌رسد. امیدواریم این پروژه هویت جدیدی برای مردم خلق کند. حذف نازیبایی‌ها، تدبیر برای فضاهای بی‌دفاع شهری، نورپردازی و ایجاد پاتوق‌های محلی و مذهبی مؤلفه‌های دیگری است که در کنار این هویت‌بخشی در این محله انجام شده است. کلان مؤلفه دیگر، امنیت است که در این دوره ورود پیدا کردیم. تأمین ساختمان برای راه‌اندازی کلانتری مستقل در منطقه انجام شده است؛ البته مشکلاتی به وجود آمده که امیدواریم در آینده برطرف شود.
 
 پروژه محله‌محوری برای سال جدید تعریف کرده‌اید؟
 بله؛ پروژه محله‌محوری برای سال ۱۴۰۱ ارزنان و دارک در برنامه قرار گرفته است. ۳۵ میلیارد تومان در بودجه تخصیص داده شده است؛ اما این بودجه برای رفع محرومیت این مناطق کافی نیست واتفاق خاصی نخواهد افتاد؛ باوجوداین چند پروژه بزرگ را رقم زدیم. دو خیابان اصلی در این محله‌ها داریم:دستغیب در ارزنان ومفتح در دارک. در این خیابان‌ها از منظر زیباسازی و پیرایش شهری ورود پیدا کردیم تا فضای محله دلپذیرتر و زیست‌پذیرتر شود. معضل چندساله‌ای به نام گلوگاه مفتح در محله ارزنان داریم که برای آزادسازی آن بالغ بر ۲۵ میلیارد تومان بودجه نیاز است. این پروژه جزو برنامه‌هاست و  برای آن تمهیدهایی اندیشیده شده که تا پایان سال آزادسازی می‌شود. با آزادسازی این گلوگاه دو محله ارزنان و دارک آزاد می‌شود. در حوزه ترافیکی و خدماتی هم یک اتفاق ویژه وبزرگ قرار است رقم بخورد و مشکل ۴۰ساله سه محله حصه، جلوان و ارزنان حل شود. جاده عاشق و سه‌راهی ولیعصر که به سه‌راهی مرگ هم معروف است، در طول سال‌های مختلف مشکل مردم بوده وبارها جاده به خاطر آن بسته شده است. با پیگیری‌هایی که انجام شد، مجوز آن صادر و در شورای عالی برنامه‌ریزی استان تصویب شد. تعریض جاده عاشق به عرض ۳۶ متر و جاده جلوان به عرض ۲۴ متر مصوب و ابلاغ شد. هزینه ساخت پروژه در این منطقه با حمایت شهردار بالغ بر ۷۰ میلیارد تومان به لحاظ تملک و احداث در نظر گرفته شد. آزادسازی در حال انجام است وان‌شاءالله تا پایان سال حل و از این پروژه در این منطقه بیش از 20 هزار نفر بهره‌مند خواهند شد. 30 میلیارد تومان از بودجه پروژه را منطقه و 40 میلیارد آن را شهرداری مرکزی تأمین می‌کند.
 
 وسعت زیاد بافت فرسوده، طبق صحبت‌های شما یکی از مشکلات منطقه است.طرحی برای کاهش آن در منطقه دارید؟
طرحی برای کاهش مقداری از بافت فرسوده داریم. احیای 10 هکتار در حاشیه حرم حضرت زینب(س) مبتنی بر طرح بازآفرینی شهری در دستور کار است. طرح‌ها آماده شده و طرح تفصیلی آن کامل است. برای کاهش بافت فرسوده باید این ده هکتار را جلو ببریم. اگر تجربه موفقی داشته باشیم، امکان اجرا در سایر مناطق هم وجود دارد. متأسفانه طرح‌های بازآفرینی به لحاظ سابقه قدمت دارند؛ اما به لحاظ اجرا، تجربه‌های موفق زیادی نداریم؛ برای همین طرح بازآفرینی ده‌هکتاری بافت فرسوده و متراکم ارزنان را به واسطه طرح توسعه حرم به‌عنوان طرح پشتیبان، پیش می‌بریم که در صورت موفقیت در بقیه مناطق هم اجرا خواهد شد. 
 
سامانه شفافیت و سوت‌زنی در منطقه شما فعال است؟
یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های منطقه ۱۴ وجود مردم شریف، مؤمن، قانع، قدردان و مطالبه‌گر منطقه است تا کارها با ‌سرعت بیشتری پیش برود. ما درواقع در منطقه 14 در آکواریوم زندگی می‌کنیم. مردم به‌شدت مطالبه‌گر هستند و معتمدان کمک‌کننده و پای کار. بلاگرهای معروفی هم در منطقه داریم که مسائل را به‌خوبی رصد می‌کنند. موضوع شفافیت به‌شدت به حوزه مدیریت کمک می‌کند. ما باید از جایی بترسیم که چیزی برای پنهان‌کردن داشته باشیم. ما صادقانه صحبت می‌کنیم و با مردم پیش می‌رویم؛ البته حجم محرومیت به شدت بالاست ومنابع پایین. مجبوریم طرح‌ها را بر اساس شاخص فوریت و اهمیت اولویت‌بندی کنیم. مردم بازیگر اصلی میدان مدیریت شهری هستند. اگر این نقش را برای مردم قائل شویم، کارها به‌خوبی پیش می‌رود.
 
 بهره‌مندی از سامانه سرای 10 و صدور پروانه الکترونیکی در منطقه شما چگونه است؟
ما در حوزه سرای 10 ورود کردیم؛ البته از مناطق دیگر عقب‌تریم که نیاز به فرهنگ‌سازی بیشتر در این حوزه داریم. ما به دلیل بافت فرسوده و شرایط خاصی که در منطقه داریم، نسبت به مناطق دیگر در اجرای سرای 10 سرعت کمتری داریم. برای بالارفتن سرعت کار در این منطقه به فرهنگ‌سازی ویژه نیاز است. به‌خاطر تنوع اقوام وشرایط حاکم بر منطقه شروع کردیم؛ ولی به لحاظ آماری جزو اولین‌ها نیستیم؛ در میانه‌های جدول و رو به پایین هستیم.
 
آخرین پرسش؛ اقدامات فرهنگی شما در منطقه چه بوده است؟
در حوزه فرهنگی، اعتقاد شخصی من این است: باید به سمتی برویم که خود مردم بازیگر اصلی حوزه فرهنگ باشند و نقش اول را مردم بازی کنند. هرجا از این مؤلفه فاصله گرفتیم، بازی را باختیم. در حوزه فرهنگی استراتژی ما تعریف این عنوان است که نقش مردم در حوزه فرهنگ، به خودشان برگردد. هر جا ورود پیدا کردیم و خواستیم به عنوان حاکمیت جای مردم در فرهنگ بنشینیم، ضربه زدیم. حاکمیت باید نقش بسترسازی و تسهیلگری داشته باشد. در مسائل فرهنگی و مناسبت‌ها باید کارهای فرهنگی را به مردم سپرد تا جریان‌سازی فرهنگی و کادرسازی انجام شود. راهبرد کلان ما تقویت جریان فرهنگی، مؤمن و بومی در منطقه است که تعداد آن‌ها هم کم نیست. ما از این ظرفیت استفاده می‌کنیم تا این نیرو تقویت شود و تلاش می‌کنیم در کنار این گروه‌های فرهنگی در محله‌ها باشیم.