بد نیست در آستانه شب یلدا با نمادهای بهکاررفته در این شب بیشتر آشنا بشویم. البته برای این آشنایی سراغ هیچ منبع معتبر و آشنایی نرفتم و معانی نوشتهشده برداشتهای آزاد خودم از شبهای یلدا بوده است.
هندوانه
هندوانه با اینکه میوهای تابستانی است، اما یکی از نمادهای اصلی شب یلداست. شکل کروی هندوانه نماد شکم مراقبی است که فردای شب یلدا در جلسه امتحانات دی ماه بالای سر شما میایستد و با هورتکشیدن چای داغی که چند ثانیه از برداشتنش میگذرد، تمام معادلات ذهن شما را تغییر میدهد. قرمزی هندوانه در شب یلدا جایگاهی ندارد؛ اما سفیدیاش نماد رنگ رخسار دامادهایی است که با دیدن قیمتها شب یلدا برایشان ترسناک و چیزی بدتر از هالووین شده است. خوردن هندوانه به نوعی نماد پایان مهمانی هم هست؛ چراکه هیچ مهمان باتجربهای شب یلدای خود را با هندوانه آبدار شروع نمیکند؛ چراکه آب هندوانه فضای بقیه اقلام خوراکی را پر میکند و اصلا مناسب شروع کار نیست.
انار
دانههای انار نماد کنار هم بودن است؛ اما این روزها خانوادهها فرصتی برای دور هم بودن ندارند و سراغی از هم نمیگیرند. گاهی یکی از اعضای خانواده مثل دانه اناری که روی قالی میافتد، از بقیه جدا میشود و اگر مدت زیادی برای پیدا کردنش زمان نگذاری، وقتی او را درمییابی که دیر شده است. مثل زمانی که پا روی دانه انار گمشده میگذاریم و آن وقت انار له شده است و دیگر فایدهای ندارد.
آجیل
آجیل نماد سنجش بینایی است. سنجش کسانی که وقتی برای گرفتن کمک مالی به آنها مراجعه میکنید، شما را از فاصله دهسانتیمتری هم تشخیص نمیدهند؛ اما شب یلدا هنگام صحبت با شما و بدون حتی یک نگاه گذرا پسته و بادامها را سوا میکنند و برای شما چیزی جز ریگ بیابان که پسته و فندقهای دهان بسته است باقی نمیگذارند. آجیل نماد سنجش بینایی خانواده عروسهایی است که دامادشان برای آنها شب چلهای فراهم کرده است.
آنجاست که وضوح چشمان مسنترین عضو فامیل از تلسکوپ جمیز وب هم بالاتر میرود. البته دیدن آجیلهای گرانقیمت برای حسودان فامیل عروس اصلا توصیه نمیشود؛ چراکه نهتنها قدرت بینایی آنها بالا نمیرود، بلکه ممکن است موجب کوری آنها شود.
فال حافظ
فال حافظ در اصل نماد آیندهنگری است و اعضای خانواده برای پیشبینی روزهای روشنتر و امید به آینده بهتر به دیوان حافظ تفأل میزنند. اما خب متأسفانه در اکثر خانوادهها دیوان حافظ نمادی برای سنجش سطح سواد خانوادههاست و بعد از تفأل به حافظ سطح سواد جمع از دکتری به زیر دیپلم کاهش مییابد و نهتنها آینده برای کسی روشن نمیشود، بلکه با خواندن ابیات در جمع، دنیا برای حافظ تیرهوتار میشود.
نمادهای دیگر شب یلدا
از سرخی لبو و طعم متفاوت ترشیجات و شیرینیجات متفاوت میگذرم تا به گرمی میوههای گرمسیری عجیبغریبی برسم که حقیقتا بیان نامشان برای من سخت است و فقط میتوانند نماد تجملگرایی باشند. آنها اگر خودشان هم زبان باز کنند، نمیتوانند بگویند که چگونه از شاخ آفریقا و جنوب آسیا پایشان به سفره شب یلدا باز شده است. راستی از یک دقیقه بلندتربودن این شب که تفاوت اصلیاش با شبهای دیگر است، همینقدر بگویم که تمام آنهایی که دستشان از این دنیا کوتاه است محتاج یک ثانیهاند، برای زنده شدن و جبران گذشته چه برسد به یک دقیقه!