لاغری و کاهش وزن افراد چاق و دارای اضافهوزن یکی از معضلاتی است که دستاورد ناخوشایند زندگی شهری و تغییر سبک زیستی انسانها بهشمار میرود. استفاده از غذاهای چرب و همچنین مصرف غذاهای نیمهآماده در رژیم غذایی افراد، آنها را با چاقی و اضافه وزن و دردسرهایی که بهدنبال این بیماری برای فرد بهوجود میآید، روبهرو کرده است.مطابــق بــرخی آمــارهــای غیـــررسمــی، یـکسوم جمعیـت کشــور، یعنــی حــدود 25میلیون نفر از ایرانیها، با معضل چاقی دست و پنجه نرم میکنند و میزان مـرگومیـر بهعلـت چاقــی از مجمــوع مرگومیر بهعلت چهار سرطان اصلی ریه، روده، سینه و پروستات بیشتر است. رشد روزافزون چاقی در میان کودکان و نوجوانان موجبشده تا این افراد در آینده بهدلیل رویارویی با شرایط اجتماعی خواستار کاهش وزن شوند؛ خواستهای که به هر دری میزنند تا به آن برسند.از جمله مواردی که مقامات بهداشتی و قضایی کشور به مردم هشدار میدهند، فروش شیشه در پوشش قرصهای لاغریدر عطاریهاست. چندی پیش بود که رئیس پلیس مبارزه با موادمخدر استان نیز در گفتوگو با «اصفهان زیبا» از این موضوع سخن گفت و بیان کرد که قرصهای لاغری که در عطاریها عرضه میشود، حاوی موادمخدری همچون شیشه و متادون است. خبـرنگـار «اصفهــانزیبـــا» برای پیگیری این مسئله به برخی عطاریهای شهــر ســر میزنــد و خواهــان لاغری با قرصهای گیاهی میشود. برخی عطــاریها عــرقهای گیــاهی را توصیــه و برخی دیــگر نیــز قــرصها و پودرهایی را معرفی میکنند. خانمی در یکی از مغازههای عطاری میگوید: «از این عطاری بسیار راضیام و حتی چندنفر از دوستان و آشنایانم را معرفی کردهام. یکی از دوستانم با قرصهای گیاهی در مدت دو ماه حدود 15 کیلو کم کرده و بسیار راضی است».خانم جوانی در یکی از عطاریهای محدوده خیــابــان حکیــمنظــامی نیــز میگوید: «من برعکس بقیه، همیشه مشکل لاغری دارم و میخواهم چاق شوم. بارها به نزد متخصصان و پزشکان تغذیه رفتهام؛ اما حدود یک تا دوکیلو چاق شدم و بعد دوباره لاغر شدم. به توصیه یکی از دوستانم سهماه پیش به این عطاری آمدم و پودری برای افزایش اشتها گرفتم و اکنون حدود 10کیلو اضافه کردهام و اشتهایم زیاد شده و بسیار راضیام.» یکی از همین عطاریها پکیج چهاربستهای شامــل مخلـوط فیبـر گیــاهی، کپسـول سیسالیوس اوشق، سبوس برنج و داروی ضدبلغم برای لاغری دارد که قیمت آن با تخفیف، حدود 700 هزار تومان است. از او درباره این پکیج میپرسم که فروشنده میگوید: «کاملا گیاهی است و بعد از دو تا سههفته متوجه نتیجهاش میشوید.» عطاری دیگری هم پودر کاهش وزن را با قیمت 250هزار تومان توصیه و معرفی میکند و میگوید که اگر تا یک ماه نتیجهای نگرفتید، هزینه شما برگشت داده میشود. عطاری دیگری هم چند شیشه عرقیجات را نشان میدهد و میگوید: «اینها معجونهای چاقی و لاغری سنتی هستند و هیچ ضرری برای بدن ندارند و موجب کاهش یا افزایش اشتها میشوند.»
فروش داروهای چاقی و لاغری ممنوع!
طی چندسال گذشته سازمان جهانی غذا و دارو درباره چند داروی گیاهی لاغری تحقیقاتی انجام داد و متوجه شد که تولیدکنندگان این داروها در مواد اولیه آنها از مادهمخدر استفاد میکنند. این موضوع در حالی رخ داد که روی برچسب دارو نامی از این ماده مخدر برده نشده بود؛ با وجود این، رئیس اتحادیه عطاریهای اصفهان درباره فروش داروهای لاغری و چاقی در عطاریها به خبرنگار «اصفهانزیبا»، میگوید: «فروش و تبلیغ این داروها در عطاریها ممنوع است و داروی چاقی یا لاغری و درمانهایی از این قبیل را نداریم.»محســن منتظــری بــا بیــان اینــکه در عطاریها گیاهان تکپایه یا داروهای OTC برای کاهش یا افزایش وزن و برخی بیمارهای ها وجود دارد، توضیح میدهد: «فروش گیاهان تکپایه بهغیر از چند نمونه سمی آن و همچنین هر نوع لوازم آرایشی وبهداشتی گیاهی و گیاهان تکپایه فله وبستهبندی در عطاریها قابلعرضه به مردم است؛ اما هیچ عطاری اجازه فروش گیاهان با ترکیبات نامشخص و یا داروهایی شیمیایی را ندارد.»او درباره فروش پودرهای لاغری و چاقی در برخی عطاریها، میگوید: «اگر این محصولات به صورت پودرهای نامشخص باشد، عملا مجوزی برای فروش این محصولات نداریم.»رئیس اتحادیه عطاریهای اصفهان تأکید میکند: «هر نوع گیاه دارویی، معدنی و طبیعی میتواند در عطاریها به صورت فلهای یا بستهبندی تکپایه همچون آویشن به تنهایی فروش رود؛ همچنین اگر مشخصات مخلوط گیاهی پودری مشخص نباشد برای عرضه به مشتریان دچار ایراد است و اگر برای خریدار مشخص نباشد که داخل این پودر چه محصولی است، قطعافروش آن مشکل دارد.»به گفته منتظری، محل اختلاف ما با مسئولان غذا و دارو اینجاست که معتقدیم اگر گیاهی تکپایه تولید و بهصورت بستهبندی توضیحدار (یا داروی تکپایه یا بهصورت داروهای OTC که حتی که در سایتهای مختلف نیز تبلیغ و قابلفروش است)، قطعا مشکلی برای عرضه ندارد؛ اما اگر داروهایی ترکیبی یا شیمیایی باشد، محل توزیع آن در داروخانه است و هیچ عطاری نباید در امر درمان دخالت کند.
داروهایی که بیماری به همراه دارند
مدیر گروه طب ایرانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نیز درباره فروش قرصهای چاقی و لاغری در برخی عطاریها به «اصفهانزیبا» میگوید: «فروش این قرصها اصلا مجاز نیست و بهطور قطع در طب سنتی هیچ دارویی برای چاقی و لاغری نداریم.»به عقیده محمد انصاریپور، داروهایی که تحتعنوان لاغری و چاقی با عناوین مختلف زیره، زنیان، رازیانه و… در عطاریها به مردم تجویز میشود، میتواند افراد را دچار مشکلات کبدی و کلیــوی کند. او میافزاید: «همچنیــن در برخــی از کپســولهــای لاغــری عـرضهشــده در عطاریها شیشه برای کاهش اشتها و برای چاقی، کورتن برای افزایش اشتها ریخته میشود که متأسفانه هیچ نظارتی بر این مسئله نمیشود و تنها نظارت از طریق صنف عطاریهاست؛ البته قرار است معاونت غذا و دارو به کسبه این صنف آموزشهایی بدهد.»مدیر گروه طب ایرانی دانشگاه علوم پــزشکی اصفهــان توضیــح میدهــد: «متأسفانه برخی عطـاریها ترکیبــاتی همچون زیره سیاه و سبز، زینان و رازیانه را در کپسولهایی مخلوط میکنند و به مردم میدهند تا لاغر شوند؛ هر چند در کوتاهمدت وزن فرد کم میشود و او را ترغیب به مصرف دوباره برای لاغری میکند؛ اما در درازمدت کلیههای فرد دچار دفع پروتئین میشود یا او را دچار مشکلات کبدی و گوارشی میکند.» او تأکید کرد: «هیچ عطاری حق ندارد در طب سنتی چند دارو و گیاه را با یکدیگر مخلوط کند؛ چرا که ترکیبات این قرصهای لاغری گیاهی و دوز آنها مشخص و استاندارد نیست؛ همچنین بهدلیل عوارض آنها در بلندمدت افراد باید از مصرف این قرصها خودداری کنند.»