به گزارش اصفهان زیبا؛ آپارتماننشینی برای آنهایی که عمری در خانههای دلباز با حیاتهای بزرگ زندگی کردهاند سخت است؛ اما درحالحاضر و باتوجه به شرایط زیستی اغلب شهرهای امروزی مزین به خانههای کبریتی هستند که با مقیاسهای کوچک ساخته شدهاند.
همین موضوع یکی از عواملی است که باعث شد مدیران شهری به مسئله گسترش پارکها و فضای سبز در شهرها بیندیشند. خوشبختانه اصفهان با پارکهای متعدد و کوچک و بزرگی که در خیابانها و محلههایش دارد، توانسته است به شهری دلپذیر تبدیل شود. این مطلب در گفتوگو با گردشگران داخلی و خارجی نمود مییابد.
یکی از گردشگران خارجی که میدان امام علی(ع) را محلی برای گردش و تفریح و دیدن مسجد جامع اصفهان انتخاب کرده بود، میگفت: «من از هر خیابانی در اصفهان عبور کردم درخت و درختچه دیدم؛ حتی در محلههای تاریخی اصفهان پارکهای کوچک محلی احداث شده و این مسئله در روح و روان مردم بسیار تأثیرگذار است.»
امروزه شهرها بهعنوان کانونهای تمرکز فعالیت و زندگی انسانها برای اینکه بتوانند پایداری خود را تنظیم کنند چارهای جز پذیرش ساختار و کارکردی متأثر از سیستمهای طبیعی ندارند.
در این میان فضاهای سبز شهری بهعنوان جزو ضروری و لاینفک پیکره یگانه شهرها در متابولیسم آنها نقش اساسی را دارا هستند که کمبود آنها میتوانند اختلالات جدی در حیات شهرها به وجود آورد. نتایج پژوهشهای شهری نشان میدهد که فضاهای سبز شهری دارای بازدهی اجتماعی و اکولوژیکی هستند که مهمترین اثر فضای سبز در شهرها، کارکردهای محیطزیستی یا بازدهی اکولوژیکی آنهاست که شهرها را برای زیست مساعد میکند و با آثار مخرب گسترش صنعت و حملونقل مقابله میکند و موجب ارتقای کیفی در زندگی شهروندان میشود. اهمیت فضاهای سبز شهری تا بدانجاست که امروزه وجود این کاربری بهعنوان یکی از شاخصهای توسعهیافتگی جوامع بهحساب میآید.
اصفهان با وجود هرم پیری جمعیت و انسانهایی که در آن پا به میانسالی گذاشتهاند، نباید مردمانی خموده و افسرده داشته باشد. وجود بوستانهای محلی برای بازنشستگان و آنهایی که بهندرت میتوانند از پارکهای بزرگ شهر استفاده کنند، بسیار لازم و ضروری است. سال گذشته سرانه تفرجگاهی فضای سبز این کلانشهر3.63مترمربع برآورد شده است؛ اما هنوز برای ایجاد فضای سبز در این شهر باید اقدام کرد. نشاط و شادی یکی از مهمترین نیازهای بشری است که او را جهت مقابله با پیچیدگیها و مشکلات دنیای امروز مهیا میکند.
گرچه به اعتقاد بسیاری از افراد این هنر درونی است و خود فرد باید شادی را در زندگیاش خلق کند؛ اما از آنجایی که فضای شهر بیشترین ارتباط را با مردم و محیط زندگی برقرار میکند، نقش بسزایی در احساس شادی و آرامش به شهروندان دارد.
شهرداری اصفهان درصدد است که سرانه فضای سبز و تفرجگاهها را در شهر افزایش دهد. امسال با افتتاح مجموعه تفریحی کوه نور در کوه صفه همراه با دیگر پروژههای تفریحی در این مکان، ظرفیت ویژه و جدیدی به شهر اضافه شد. علاوه بر آن، در مناطق مختلف شهرداری افزایش مراکز تفریحی و پارکها در دستور کار قرار گرفت. در این خصوص میتوان به احداث پارک 26هزار متری در محله حصه منطقه 10 اشاره کرد.
امروزه نقش و اهمیت فضاهای باز و سبز در محیطزیست و کیفیت زندگی مجتمعهای زیستی بهطور چشمگیری رو به افزایش است؛ به همین جهت در اکثر کشورها، فضای باز و سبز جزو لاینفک تصمیمات برنامهریزی کاربری زمین به شمار میآید؛ بهطور مثال چهارباغ اصفهان که در سالهای اخیر با تعداد درختچهها و گلهای متعدد مزین شده، به یک مرکز تفریحی دلنشین برای شهروندان تبدیل شده است.
شهروندانی که در خیابانهای منتهی به چهارباغ به کار و تلاش مشغول هستند، حتی با عبور از این گذر فرهنگی شاداب میشوند. حاشیههای کنار رودخانه زایندهرود و سرسبزی آن نیز در روح و روان مردم تأثیرگذار است.
بهطورکلی بازدهی فضاهای سبز شهری در سه گروه بازدهی اکولوژیک و محیط زیستی، بازدهی کالبدیشهرسازی و بازدهی اجتماعیروانی قابلتقسیمبندی است. در بررسی اثرات روانیاجتماعی فضای سبز باید گفت که انسان در هر شرایطی روزانه به چند ساعت فضای ساکت و آرام نیاز دارد که فضای سبز میتواند این فضا را تأمین کند.
همچنین از مهمترین اثرات فضای سبز در شهرها، کارکرد زیستمحیطی آنهاست که شهرها را بهعنوان محیطزیست جامعه انسانی معنیدار کرده است و با آثار سوء گسترش صنعت و کاربرد نادرست تکنولوژی مقابله کرده و سبب افزایش کیفیت زیستی شهرها میشود.
منظور از بازدهی اکولوژیکی نیز زیباسازی بخشهای شهری، کاهش دمای محیط، تولید اکسیژن افزایش نفوذپذیری خاک در مقابل انواع بارش و مانند اینهاست. در یک تقسیمبندی کلی میتوان آثار اجتماعی ناشی از ایجاد و گسترش فضای سبز شهر را به آثار جامعهشناختی، فرهنگی و روانشناختی (روحیروانی) تقسیم کرد. اگر مدیران شهری به این سه عنصر تأثیرگذار در شهر اصفهان توجه داشته باشند و فضای سبز را در شهر گسترش دهند، شهروندان شادابتر و شادیتری خواهیم داشت.