به گزارش اصفهان زیبا؛ برخلاف سالهای قبل که آموختههای علمی دانشآموزان تنها بر اساس آزمون کنکور سنجیده میشد، امسال برای نخستینبار در راستای اجرای مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی، امتحانات نهایی در پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم برگزار میشود.
مطابق مصوبه شماره ۸۶۳ مورخ ۱۷خرداد ۱۴۰۱ شورای عالی انقلاب فرهنگی با موضوع تکمیل و اصلاح موادی از سیاستها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی قرار بر این شد که نحوه پذیرش در دانشگاهها تغییر کند.
یکی از مهمترین بندهای این مصوبه مربوط به بند ۳ ماده ۳ بود که در آن تأکید شد سهم نمره سابقه تحصیلی برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشتههای پرمتقاضی برای سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ در پایه دوازدهم به میزان ۴۰درصد با تأثیر قطعی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ تنها پایه دوازدهم به میزان ۵۰درصد با تأثیر قطعی، برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ تنها پایه یازدهم و دوازدهم به میزان ۶۰درصد با تأثیر قطعی و برای سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ و بعد از آن پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم به میزان ۶۰درصد با تأثیر قطعی در نمره کل نهایی خواهد بود.
یک بام و دوهوایی دانشآموزان
باوجوداینکه حذف کنکور زمینه رسیدن به عدالت آموزشی را هموارتر میکند و طبق این مصوبه سهم امتحانات نهایی بهتدریج در پذیرش دانشگاهها از کنکور پیشی میگیرد، در نخستین سال برگزاری آن بهدلیل فراهمنبودن زیرساختها آرامش روانی حدود دومیلیون دانشآموز و خانوادههایشان به مخاطره افتاد.یکی از مهمترین چالشهایی که همه دانشآموزان را درگیر کرد، کارت ورود به جلسه بود؛ کارتهایی که به دلیل فقدان زیرساختهای الکترونیکی به دست دانشآموزان نرسید و به همین خاطر نخستین امتحانی که قرار بود روز دوشنبه 30 اردیبهشت برگزار شود، به تعویق افتاد.
هنرستانیها دانشآموز محسوب میشوند یا نه؟
یکی دیگر از مشکلاتی که با برگزاری امتحانات نهایی در هر سهپایه به وجود آمده ایجاد سابقه برای هنرستانیهاست. بهطورمعمول برخی از دانشآموزان هنرستانی باتوجهبه رشته تحصیلیشان، بعد از اخذ دیپلم مسیر تحصیلی و کاری خود را جدای از دانشگاه سراسری پی میگیرند. گروه دیگر اما ازجمله دانشآموزان رشته سینما، موسیقی، نقاشی، گرافیک و… که رشته درسیشان در دانشگاهها ارائه میشود، امکان تحصیل آکادمیک دارند.
با این حال به دلایل مختلفی رویه ثابتی که در رشتههای نظری وجود دارد، برای این گروه از دانشآموزان هنرستانی اعمال نمیشود؛ یعنی دانشآموز هنرستانی که متقاضی شرکت در کنکور سراسری و بهرهمندی از تأثیر معدل است، باید جدای از امتحاناتی که مدرسه در پایان سال برگزار میکند، در امتحانات آموزش و پروش نیز شرکت کند تا به این صورت با ایجاد سابقه از تأثیر مثبت کنکور هم بهرهمند شود.
این رویه اما با مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی تغییر کرده و سردرگمی دانشآموزان و مدیریت هنرستانها را در پی داشته است؛ چراکه تا ابتدای سال جاری معلوم نبود برای دانشآموزان هنرستانی هم امتحانات نهایی برگزار میشود یا نه. مدیر یکی از هنرستانهای اصفهان در گفتوگو با «اصفهان زیبا» درباره وضعیت پیشآمده چنین میگوید: «باتوجهبه ابلاغ مصوبه برگزاری امتحانات نهایی هرسه پایه در مدارس نظری، این مسئله پیش آمد که شرایط هنرستانها چطور خواهد بود؟ باوجود این متأسفانه مسئولان مربوط تدبیری برای اینگونه مدارس نیندیشیده بودند و حتی تا اواخر اسفند هم مسئولان آموزشوپرورش اظهار بیاطلاعی میکردند و میگفتند که امکان برگزاری امتحان نهایی برای هنرستانها را نداریم.»
این مدیر هنرستان میگوید، باگذشت ششماه از آغاز سال تحصیلی، ششم فروردینماه، به هنرستانها اعلام شده که امتحانات هر سهپایه نهایی است و دانشآموزان متقاضی باید برای ایجاد سابقه اقدام کنند: «بعداز این اطلاعرسانی دیرهنگام، قرار بود در نیمه فروردینماه سایت ثبتنام برای دانشآموزان متقاضی باز شود؛ ولی از آنجا که سایت اعلامشده در زمان مقرر در دسترس نبود، بازهم مشخص نبود که آیا بهطورقطعی امتحانات هنرستانها هم نهایی برگزار میشود یا نه؟»
او ادامه میدهد: «در بخشنامهای که فروردینماه به هنرستانها ابلاغ شد، ذکرشده که باتوجهبه مصوبه شهریورماه، امتحانات هنرستانها نیز نهایی است؛ یعنی از شش ماه پیش چنین تصمیمی گرفته شده و سؤال این است که چطور در طول این چندماه فکری برای دانشآموزان هنرستانی نشده بود؟»
آنطور که مدیر هنرستان فوق میگوید، بهدلیل اینکه معلمان هنرستان تا اواخر سال تحصیلی اطلاع نداشتند که امتحانات دروس آنها نهایی برگزار میشود، دروس عمومی را بهصورت جزئی تدریس نکرده بودند و دانشآموزان آمادگی لازم برای شرکت در آزمون نهایی را نداشتند: «تا پیش از اعلام چگونگی امتحانات، آنچه مدنظر ما بود، تدریس مفهومی کتابها بود و به معلمان تأکید میکردیم که نیازی به تدریس جزءبهجزء نیست؛ چراکه دانشآموز امتحان نهایی ندارد و اصل این است که مفهوم دروس را بهطور کامل بیاموزند؛ اما از زمانی که بالاخره در اردیبهشتماه سایت ثبتنام باز شد و بهطورقطعی تکلیف دانشآموزان معلوم شد، هنرستان مجبور به برگزاری کلاسهای فوقبرنامه شد تا دانشآموزان متناسب با شیوه امتحانات نهایی کتابهای درسی را بیاموزند.»
آموزش دروس امتحان نهایی به عهده دانشآموز است یا مدرسه؟
همانطور که مدیر یکی از هنرستانهای اصفهان بیان کرد، نامعلومبودن وضعیت دانشآموزان متقاضی برای ایجاد سابقه باعث شده تا برخی از دبیران به شیوهای دیگر به تدریس کتب درسی بپردازند و یا بخشهایی از کتاب را تدریس نکنند؛ وضعیتی که بیشترین آسیب را برای دانشآموزان داشته و زمانی که با یکی از دانشآموزانی هنرستانی گفتوگو میکنیم به «اصفهان زیبا» چنین میگوید: «بعد از تعطیلات نوروز بود که مدرسه به ما اعلام کرد امتحاناتمان نهایی است و دیگر زمانی برای تدریس کتابهایمان به شیوه نهایی نبود؛ مثلا نیمی از کتاب تاریخ و ادبیاتمان در عرض چندجلسه تدریس شد و درواقع خودمان باید برای امتحانات بخوانیم.» دانشآموز دیگری نیز با شکایت از این وضعیت میگوید: «با اینکه مفاهیم کتاب جغرافیا با رشته تحصیلی من قرابتی ندارد، مجبور هستم در مدت کوتاهی خودم آن را بخوانم و امتحان دهم. مدرسه هم مسئولیتی نمیپذیرد و میگوید به خودمان هم دیر اعلام شده!»
مسئولیت جاماندگان از ثبتنام بر عهده کیست؟
بعد از اطلاعرسانی دیرهنگام آموزشو پرورش، مشکل دیگری که هنرستانها با آن مواجه شدند، سایت ثبتنام امتحانات نهایی بود؛ مشکلی که باعث شد برخی از دانشآموزان نتوانند در سامانه ثبتنام کنند و علاوه بر اینکه زمانشان تلف شود، فشار روانی زیادی را هم تحمل کنند؛ چراکه برخی از آنها هنوز هم نتوانستهاند در سایت مقرر ثبتنام کنند و بالطبع، تبعات منفی برای آنها به همراه دارد.
مدیر یکی دیگر از هنرستانهای اصفهان در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید: «متأسفانه زیرساختهای سایت اعلامشده مناسب نبود و به همین خاطر بخشی از دانشآموزان هنرستان ما نتوانستند ثبتنام خودشان را تکمیل کنند.» مدیر این هنرستان با گلایه از واکنش مسئولان مربوط میگوید: «در چندهفته اخیر بیشتر انرژی کادر اجرایی مدرسه صرف این شده که مشکلات ثبتنام دانشآموزان را حل کنیم و وقتمان را صرف بالا و پایینکردن سایت ثبتنام کردهایم. یک دانشآموز عکسش بارگذاری نشده، یکی جنسیتش معلوم نیست، یک نفر کد تأیید دریافت نکرده و… این در حالی است که اگر دانشآموز پایه دهم نتواند در آزمون شرکت کند، باید سال آینده دوپایه را باهم امتحان دهد و درصورتیکه دانشآموز دوازدهمی موفق به ثبتنام نشود، یا باید از تأثیر معدل در کنکورش صرفنظر کند که ضرر بزرگی است یا یک سال رفتن به دانشگاه را به تعویق بیندازد! باوجود این، زمانی که از مسئولان میخواهیم که مجددا امکان ثبتنام این افراد فراهم شود، میگویند که اگر بخواهیم ظرفیت اضافه کنیم، مشکل مکان برای حوزه امتحان پیدا میکنیم.»
مدیر این هنرستان با نامعقولخواندن پاسخ مسئولان تصریح میکند: «به نظر میرسد که این اطلاعرسانی دیرهنگام به خاطر فراهمنبودن امکانات است و مسئولان بهدنبال آن هستند که آمار شرکتکنندگان کمتر باشد. هرچند که بعد از مشکل اولیه چند باری زمینه ثبتنام مجدد و یا تأیید ثبتنام برای دانشآموزان فراهم شد؛ ولی تا الان که یک روز قبل از امتحانات است، هنوز تعدادی از دانشآموزان ما موفق به ثبتنام نشدهاند.»
مشکلات کشوری است و کاری از دست ما برنمیآید
ازآنجاکه امسال نخستین سالی است که امتحانات هرسه پایه نهایی برگزار میشود، بخشی از مشکلات پیشآمده طبیعی است و امیدواریم که برای سالهای آینده برطرف شود؛ بااینحال مشکلات زیرساختی، امر پنهانی نبوده و پیشازاین، کارشناسان و دلسوزان نظام آموزشوپرورش بارها هشدار دادند که زیرساختهای وزارت آموزشوپرورش برای اجرای مصوبه کنکوری و برگزاری امتحانات نهایی در پایههای دهم، یازدهم و دوازدهم فراهم نیست.
در این راستا رئیس اداره سنجش آموزشوپرورش استان اصفهان به «اصفهان زیبا» میگوید: «مشکلاتی از قبیل اطلاعرسانی یا ازدحام در سایت، مشکلات کلانی است که برطرفکردن آن از عهده استانها خارج است و در حال حاضر گزارش آن به مرکز ارزیابی اداره کل ابلاغ شده است.» سلطانی با اشاره به زمان اطلاعرسانی بخشنامه امتحان نهایی هنرستانیها بیان میکند: «هنرستانها از چهاردهم فروردین زمان داشتند که به دانشآموزانشان اطلاعرسانی کنند و اتفاقا بهخاطر اینکه سایت ثبتنام دیر باز شد، آمادگی داشتند که هر موقع باز شد، ثبتنامشان را انجام دهند.»
عباس سلطانی در پاسخ به اینکه آیا ظرفیت کافی برای پذیرش دانشآموزان وجود دارد، تصریح میکند: «طبیعتا مشکلاتی برای مکان آزمون داشتهایم؛ ولی این مشکلات حلشده و با وجود تعطیلی مدارس ابتدایی، اینکه بگوییم به دلیل کمبود مکان ظرفیت ایجاد نشده، اشتباه است.» او آمار متقاضیان ترمیم معدل، دانشآموزان نظری که خواهان شرکت در رشتههای دیگر هستند و هنرستانیهایی که در آزمون نهایی شرکت میکنند را 19هزار نفر بیان میکند و میافزاید: «آمار دقیق متقاضیان هنرستانی و آنهایی که از ثبتنام جا ماندهاند در دسترس ما نیست؛ اما با توجه به آماری که ثبتنام کردهاند، منطقی نیست که بگوییم اطلاعرسانی درست انجام نشده؛ چراکه اگر چنین حرفی درست بود، 19هزار نفر ثبتنام نمیکردند.سلطانی با اشاره به وضعیت دانشآموزانی که به دلیل اطلاعرسانی دیرهنگام برخی از دروس را بهطور کامل آموزش ندیدهاند ، میگوید: «دانشآموزی که قصد شرکت در کنکور و ایجاد سابقه دارد باید شخصا اقدام کند و این وظیفه مدرسه نیست که در این راستا با دانشآموز کار کند.» رئیس اداره سنجش آموزشوپرورش استان اصفهان در پاسخ به اینکه چرا دانشآموزان هنرستانی گاه باید همزمان در دو آزمون مدرسه و آموزشوپرورش شرکت کنند، بیان میکند: «چنین مسائلی به مصوبه آموزشوپرورش برمیگردد و از طرفی اجباری برای شرکت دانشآموزان در آزمون نهایی نیست. آنها میتوانند در آزمون کار و دانش و کاردانی یا کارشناسی ناپیوسته شرکت کنند و شرکت در کنکور سراسری تصمیم شخصی است.»