به گزارش اصفهان زیبا؛ از قدیمالایام رسم بوده که میگفتند بهتر است خانمها کمی از پولی را که از همسرشان میگیرند، برای روز مبادا جایی پنهان کنند یا بچهها قلکهای سفالی را از پولهایی که از پدرشان میگرفتند، پر میکردند و در روز موعود آن را میشکستند تا ببینند چقدر پسانداز کردهاند.
پس پساندازکردن عمری طولانی دارد. ویژگی خوب آن قلکهای سفالی این بود که تا قبل از شکستهشدن نمیتوانستیم پولهایش را بشماریم و باید صبر میکردیم تا حسابکتابهایمان درست دربیاید و به تاریخ موردنظرمان برسیم؛ اما ویژگی بدش این بود که داخل قلک دیده نمیشد و بعد از شکستهشدن پولهایش مشاهده میشد و مورداستفاده قرار میگرفت.
امروز نیز از پسانداز همان استفادهای میشود که در گذشته میشد. نکته بسیار مهم این است که نباید پسانداز پول بهعنوان هدف در نظر گرفته شود؛ قرار است پولی که جمع میشود، وسیلهای باشد تا شما یا فرزندتان را به اهداف پساندازیتان، یعنی خرید کالاهای موردنظر برساند.
بهعنوان اولین نکته که در این زمینه به کودک خود آموزش میدهید، به او بگویید همان قدر که خرجکردن بیرویه پول هنر نیست، جمعآوری پول بدون هیچ هدفی هم هنر نیست و لازم است به منظور مشخصی یا برای روز مبادا جمعآوری شود.
در دین اسلام جمعآوری یا کنز پول مذموم شمرده و به استفاده از پول برای پیشبرد اهداف و رشد اقتصادی تشویق شده است. پول راکد نهتنها منفعتی ندارد؛ بلکه ارزش آن روبهکاهش میرود؛ پس در تربیت اقتصادی صحیح، هدف ثروتمندکردن فرزندانمان از طریق جمعآوری پول نیست؛ بلکه هدف اصلی، استفاده صحیح و بهجا از آن سرمایه، بهویژه برای حوزه تولید است.
به خاطر داشته باشیم که اتکا و امیدبستن به پول پساندازشده صحیح نیست و تنها خداوند است که امورات زندگی بندههایش را تأمین میکند؛ پس در صورت پسانداز نیز هرگز نباید از لطف بیمنتهای خداوند چشمپوشی کرد که اگر چنین نگاهی اتفاق بیفتد، آن پول هیچ برکتی نخواهد داشت.
سه کاربرد پسانداز
به فرزند خود بگویید که پساندازکردن برای سه هدف استفاده میشود:
هدف اول، خرید کالا یا وسیلهای ارزشمند در آینده است. برای این کار لازم است پول آن را بهآرامی جمع کند و با برنامهریزی به آن برسد.
هدف دوم از پساندازکردن، سرمایهگذاری است. اگر فرزندتان سن کمی دارد و معنی سرمایهگذاری را نمیداند، میتوانید بهسادگی برای او توضیح دهید که سرمایهگذاری، یعنی از پول خودت به نحوی استفاده کنی که ارزش آن بیشتر شود؛ بهطورمثال، یک منزل مسکونی تهیه کنی تا با گذشت زمان، قیمت آن بیشتر شود.
هدف سوم نیز همان روز مباداست که ممکن است برای هرکسی اتفاق بیفتد و خوب است پول کنار گذاشتهای داشته باشد؛ مثلا اگر بهطور ناگهانی به یک مهمانی دعوت شود و به تهیه کادو نیاز داشته باشد نیز میتواند مصداقی از روز مبادا باشد.
در شرایط تورمی چگونه پسانداز کنم؟
درست است که اقتصاد کشور در شرایط تورمی است و در مدت کمی به قیمت برخی از کالاها اضافه میشود، اما قرار نیست پساندازکردن تعطیل شود.
اگر میخواهید کالاهای موردنیاز خود را تأمین کنید، لازم است قبل از خرجکردن بخشی از پول خود را کنار بگذارید. تأکید میشود که قبل از خرجکردن بخشی از پول خود را کنار بگذارید.
اینکه این مقدار چقدر باشد، بستگی به قیمت کالایی دارد که مدنظر دارید، میتواند بین 20 تا 30درصد از درآمدتان باشد؛ اما دقت کنید اگر ابتدا خرجکردن را در اولویت قرار دهید، ممکن است هرگز پولی برای پسانداز باقی نماند. برای حفظ ارزش آن میتوانید پول پساندازشده را به گونهای از پسانداز تبدیل کنید که قدرت خرید شما حفظ شود.
در شرایط تورمی چگونه کودکم را به پساندازکردن تشویق کنم؟
برای پساندازکردن لازم است ابتدا هدف پساندازی در نظر گرفته شود. هدف پساندازی همان چیزی است که قرار است فرزند شما برای آن پولهایش را جمع کند. این هدف میتواند یک لباس، جامدادی یا حتی تلفن همراه باشد.
پیش از این درباره تفاوت نیاز و خواسته صحبت کردیم و گفتیم که اگر فرزندتان نیازی دارد، شما آن را تهیه میکنید؛ اما بهتر است برای رسیدن به خواستههایش خودش تصمیمگیری و برنامهریزی کند؛ پس اهداف پساندازی او میتواند همان خواستههایش باشد.
هر کالایی قیمتی دارد که قبل از اقدام به پسانداز لازم است قیمت حدودی آن کالا را استخراج و متناسب با مقدار پولتوجیبیاش برنامهریزی کند که چند هفته طول میکشد تا بتواند آن را بخرد؟
با توجه به اینکه در مدت زمانی که میگذرد، ممکن است قیمت کالا افزایش یابد، کافی است از همان ابتدا قدری بیشتر از قیمت اصلی کالا را در نظر بگیرد و برای آن پسانداز کند؛ بهطورمثال، اگر کالایی امروز 100هزار تومان بود و زمان خرید شش ماه دیگر است، به اندازه 120هزار تومان برنامهریزی کند تا روز موعود احساس ناامیدی نکند و اگر در زمان خرید تفاوت قیمت بیش از این مقدار بود، شما مابقی آن را به خاطر صبری که کرده است، پرداخت کنید.
نکته مهم این است که اجازه دهید این مدت بگذرد و او صبرکردن را تمرین کند. برای خرید کالا عجله نکنید و اگر بالای 9 سال دارد، او را با واقعیتهای جامعه آشنا کنید؛ اما اگر زیر 9 سال دارد، کافی است او را تشویق کرده و مابقی پولش را پرداخت کنید.
پنج اصل اساسی پسانداز صحیح کودکان
اصل اول این است که به او بهصورت منظم پولتوجیبی بدهید! بسیاری از والدین در هر زمان و به هر مقداری که تمایل داشته باشند، به کودک یا نوجوان خود پول میدهند و از او انتظار دارند به بهترین نحو مدیریت کند یا اینکه اگر منظم پرداخت میکنند، به مقدار زیاد میدهند که باز هم مدیریت آن برای کودک سخت است؛ زیرا هنوز خریدهای زیادی ندارد.
پولتوجیبی لازم است از حدود هفت الی هشتسالگی ابتدا بهصورت روزانه، سپس بهصورت هفتگی و در نوجوانی به شکل ماهیانه به فرزند پرداخت شود تا بتواند آن را خرج، پسانداز یا حتی سرمایهگذاری کند و در یک کلام، مدیریتکردن را بیاموزد.
اصل دوم این است که حتما هدف پساندازی مشخص کنید و بههیچعنوان پول بدون هدف به او پرداخت نکنید.
اصل سوم این است که پس از مشخصکردن هدف، کنار فرزندتان بنشینید، قیمت کالای موردنظر را استخراج و با او همفکری کنید که هر هفته چقدر از پولتوجیبیاش را تمایل دارد برای خرید این کالا کنار بگذارد و چند هفته طول میکشد تا بتواند آن را خریداری کند. یک تقویم بردارید و روزی که میتواند آن را بخرد، روی تقویم علامت بزنید.
دقت کنید همانطور که خودتان برای پساندازکردن لازم است پول موردنظر را قبل از خرجکردن جدا کنید، به فرزندتان هم بگویید بهمحض دریافت پولتوجیبی ابتدا پسانداز خود را جدا و سپس مابقی پولش را خرج کند.
اصل چهارم این است که اگر فرزند شما زیر 10 سال دارد، یک قلک شیشهای مناسب برای این کار در نظر بگیرید و اگر بالای 10 سال دارد و تمایلی به قلک نشان نمیدهد، یک کارت جداگانه یا یک مخزن مخصوص برای پساندازش در نظر بگیرید تا حساب پسانداز او از حساب خرجهایش جدا باشد.
اصل پنجم این است: در مدتزمانی که طول میکشد تا به خواستهاش برسد، با راههای متفاوت او را تشویق کنید که هدفش را فراموش نکند؛ البته در برخی موارد هم ممکن است خودش بیشتر از شما دقتنظر داشته باشد.
قلک خوب چه ویژگیهایی دارد؟
پیشتر بیان شد که یکی از معایب قلکهای سفالی در کنار تمام محاسنی که داشت، این بود که داخل آن مشخص نبود. قلکی خوب است که شفاف و شیشهای بوده یا به نحوی داخل آن مشخص باشد که کودک کموزیادشدن پول را ببیند و احساس کند؛ درضمن قلک نباید خیلی بزرگ یا خیلی کوچک باشد. قلکی که خیلی بزرگ باشد، پرشدنش طول میکشد و قلکی که خیلی کوچک باشد، به دلیل اینکه سریع پر میشود، ممکن است انگیزه پسانداز را از کودک بگیرد.