به گزارش اصفهان زیبا؛ در کنار مشکلات عدیدهای که امروز گریبان شهر اصفهان را گرفته، چندسالی است که حیوانات موزی هم به آنها اضافه شده است. شاید تعریف بسیاری از مردم از حیوان موزی، موش و سوسکها باشد؛ اما در این دایره سالهاست سگهای ولگرد و حالا گربهها جا خوش کردهاند؛ سگهایی که بیصاحب بودنشان باعث شده تا مردم به سمت غذادهی به آنها بروند و همین مسئله نتیجهای جز افزایش جمعیت آنها نداشته است. سگهای بیصاحب و ولگرد همیشه بیخطر نبودهاند و اخبار بسیار زیادی درخصوص حمله آنها به افراد و گزش آنها و گاهی مرگ افراد خبر دادهاند.
حالا این روزها افزایش حیوان دیگری بهعنوان گربه و افزایش بیشازاندازه آنها در شهرها مشکلاتی را متوجه شهرها کرده است. گربهها ظاهر آرام و زیبایی دارند و همین مسئله باعث شده که مردم از سر دلسوزی و حیواندوستی، به سمت غذادهی بیبرنامه و گسترده آنها بروند. برخی بهکل فراموش کردهاند که گربه حیوان است و خداوند طبیعتی درونش قرار داده و اصولا خودش باید غذای خودش را تأمین کند.
این دخالت بشر در روند طبیعی خلقت این حیوان منجر به افزایش بیرویه آنها و پرسهگردیهایشان در کوچهها و خیابانها و لای زبالههای شهر شده که خود باعث افزایش بیماریهای فراوانی میشود. پارهکردن زبالهها و زبالهگردیهایشان الفبای مشکلات بهداشتی است که این گربههای ملوس حامل آن هستند.
شهروندان شاید وقتی در حال نوازش این حیوان بهظاهر بیآزار هستند، فکرش را هم نمیکنند که در حال نوازش معدنی از میکروب هستند و در همین نوازش یا یک پنجه کشیدن معمولی گربه، مستعد دریافت بیماریهای زیادی بهخصوص هاری هستند.
سهم بیش از ۲۰ درصدی گربهها در انتقال هاری
بنا بر اعلام معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال ۱۴۰۲ میزان حیوانگزیدگی در اصفهان افزایش داشته است که ۷۰ درصد مربوط به گاز گرفتن سگ بوده و 20 درصد مربوط به گربهها و مابقی سایر حیوانات بوده است.
رضا فدایی، مدیر گروه بیماریهای واگیردار مرکز بهداشت اصفهان اضافه کرده، حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از موارد سگگزیدگی مربوط به سگهای صاحبدار و ۷۰ تا ۸۰ درصد مربوط به حیوانات بدون صاحب و ولگرد بوده است.
فدایی تأکید کرده میزان گزش انسان توسط گربه در سالهای اخیر روند روبهرشد داشته است، ۷۵ درصد موارد حیوانگزیدگی در استان در مناطق شهری و ۲۵ درصد در حاشیه شهرها رخ داده و حدود ۲۰ درصد موارد حیوانگزیدگی در استان اصفهان سال گذشته در بین افراد 7 تا ۱۸ساله رخ داده است. بنا به گزارش فدایی، بیش از ۲۳هزار نفر در سال ۱۴۰۲ به دلیل حیوانگزیدگی به مراکز درمان پیشگیری هاری در استان مراجعه کردند که نسبت به سال ۱۴۰۱ حدود ۲۰درصد افزایش یافته است. حدود ۲۳هزار دز واکسن هاری در سال گذشته تزریق شده که هزینه هنگفتی به سیستم درمان وارد میشود. این آمار در ابتدای سال پیش رو هم افزایشی بوده است و این یعنی باید تدبیری اندیشه شود. افزایش جمعیت گربههای شهر در حالی که سهم گزش و انتقال بیماری هاری از آنها به بیش از ۲۰ درصد میرسد، هر روز افزایش مییابد.
فدایی اذعان کرد موردی از مرگ ناشی از هاری انسانی در استان اصفهان در سالهای اخیر گزارش نشده؛ اما مرگ ناشی از صدمات حمله حیوان در هنگام گزش رخ داده است.
او با اشاره به افزایش موارد هاری حیوانی بهویژه در سگها و گربهها افزود: این موضوع تهدیدی برای سلامت انسان بهشمار میآید؛ بنابراین لازم است تدابیر موردنیاز برای رفع آن اتخاذ شود.
گربهها باید به شکار موشها بروند
امروزه در بسیاری از پارکهای شهر بهوضوح دیده میشود که مردم مسئول غذادهی به گربهها شدهاند و این غذادهی در افزایش بیرویه نسل این حیوان بهظاهر آرام و بیدردسر شده است. وقتی آمار گربهها در شهر، کوچهها و پارکها رو به افزایش میرود، یعنی دردسر محلات هم بیشتر میشود. پرسه زدن این گربهها در بین کیسههای زباله در کنار انتشار بیماریهای مختلف، خطر انتقال بیماری هاری در شهر را افزایش میدهد و باید مسئولان شهر به دنبال رفع این معضل باشند، اما جستوجوی ما برای متولی ساماندهی این موضوع به جایی نرسید.
سخنگوی سازمان دامپزشکی به «اصفهانزیبا» گفت این سازمان هیچ مسئولیتی در قبال جمعآوری و کنترل این حیوانات ندارد.
اما به نظر میرسد راهی برای کاهش جمعیت این حیوانات باید در پیش گرفته شود. یک كارشناس محیطزیستی درباره چگونگی کاهش تعداد گربهها از سطح شهر میگوید: اگر مواد غذایی موجود در زباله از دسترس گربهها خارج شود، هم جمعیت گربهها كنترل میشود و هم بهتدریج گربههای گرسنه برای تأمین غذای خود به شكار موشها روی میآورند و درنتیجه جمعیت موشها نیز بهطور طبیعی كنترل میشود.امروزه تعداد گربههای شهر به حدی افزایش پیدا کرده که اگر بهتدریج آنها جای انسانها را برای سکونت در شهر بگیرند، جای هیچگونه تعجبی نیست.
دکتر سید اکبر حسینی، رئیس شبکه دامپزشکی شهرستان اصفهان در خبری گفته است سالانه بیش از ۴۰ هزار قلاده سگ در استان در مقابله با بیماری هاری واکسینه میشوند؛ اما هماکنون انتقال بیماری هاری از گربه به انسان رو به افزایش است و گربه این بیماری را بیشتر از سگ به انسان منتقل میکند؛ درصورتیکه حوزه پیشگیری موفق عمل کند، بیماری بروز نمیکند.
بنا به گفته او سالانه سه میلیون نوبت سر واکسیناسیون علیه بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان در استان اصفهان تزریق میشود تا بروز از این بیماریها پیشگیری شود.
براساس آمارها از بیش از ۱۷۰۰ عوامل شامل میکروبی، قارچی و ویروسی که انسانها را به بیماری مبتلا میکند، ۸۳۲ عامل از این بیماریها منشأ حیوانی دارد و حدود ۴۹درصد منشأ عفونی دارد که بین انسان و حیوانات در چرخش است.
شهرداری هیچ مسئولیتی در قبال کنترل گربهها ندارد
به نظر میرسد جمعآوری گربههای شهر در وظایف شهرداری تعریف شده باشد و به همین دلیل سراغ سازمان مدیریت پسماند بهعنوان متولی رفتیم. غلامرضا ساکتی، مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان در خصوص جمعآوری و کنترل جمعیت گربههای شهر به «اصفهانزیبا» گفت: طبق دستورالعمل وزارت بهداشت هیچ مسئولیتی برای کنترل گربهها به شهرداری واگذار نشده است.
او تأکید کرد نباید انتظار همه مسئولیتی را از شهرداری داشته باشیم وظیفه ذاتی ما مشخص است. باید سایر ارگانها مثل بهداشت و دامپزشکی وارد عمل شوند. جمعآوری و کنترل این حیوانات مسئولیت دارد و ما تنها در حیطه اختیارات محول اقدام میکنیم.
او در خصوص وظایف شهرداری درخصوص جمعآوری حیوانات مزاحم و موزی در شهر گفت: بخشی از عملیات جمعآوری و کنترل جمعیت سگهای بلاصاحب و ولگرد طبق دستورالعمل وزارت کشور به شهرداری واگذار شده است. البته بعضیاوقات اشتباهاتی در شهرها میشود که سگهای گله و نگهبان را سگهای ولگرد حساب میکنند که اینها تعریف دیگری دارند. جمعیت این سگها در کنار دامداریها که در حاشیه مناطق زیاد دیده میشوند، بیشتر است. اکثر آنها سگهای نگهبان بیصاحب هستند.
ساکتی گفت بیشترین سگهای بیصاحب در مناطق حاشیه شهر و در مناطق 14، 11 و 2 و بخشی از منطقه 10 و 15 دیده میشود.
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان تأکید کرد: طبق قانون، کنترل و نظارت و مدیریت این سگها با نظارت دامپزشکی انجام میشود. مدیریت و جمعآوری این سگها طبق قانون با شهرداریهاست. در مناطق 15 گانه مسئول کنترل و جمعآوری حیوانات موزی و ولگرد و موش و جمعآوری سگهای بیصاحب با پیگیری اکیپهای خدمات شهری انجام میشود.
طبق گفته مدیرعامل سازمان پسماند کولونی و محل تجمع سگهای ولگرد توسط شرکتهای خدماتی مبارزه با حیوانات موزی شناسایی میشوند. در ابتدا این حیوانات به روشی شرطی و بعد بهراحتی زندهگیری میشوند.
ساکتی با اشاره به اینکه سالهاست کشتن سگ ممنوع شده افزود: اکیپهای زندهگیری با پنج خودروی زندهگیر، در سطح شهر در مناطق مختلف مسئول جمعآوری هستند. مسئولان برخورد و کنترل این حیوانات با اکیپهای زندهگیر هماهنگ و سگها را به پناهگاه شهرداری در صحرای انقلاب منتقل میکنند. آنجا توسط دامپزشکی عقیمسازی و گوشواره دارو پلاکدار میشوند و بعد قرنطینه و غذارسانی انجام میشود.
بعد از مدتی در صورت اعلام نیاز واگذاری این سگها انجام میشود یا نهایتا در مناطق خاص و معین طبق دستورالعمل آزادسازی میشوند.کنترل سگهای بلاصاحب و ولگرد با توجه به اخبار متعدد حمله به انسان بهخصوص کودکان اهمیت زیادی دارد و مقاومت دوستداران محیطزیست و برخی از شهروندان دوستدار حیوانات کمتر شده است؛ اما هنوز غلامرضا ساکتی بزرگترین مشکل برخورد با حیوانات بیصاحب را رفتار دوگانه مردم و لطف مردم به آنها میداند.
او در ادامه اضافه میکند: غذارسانی مردم به سگها در شهرها باعث جذب آنها و وفاداریشان میشود که بهنوعی جمعآوری آنها را سخت میکند. بعضیاوقات نیز مقاومت مردم و رفتار دوگانه آنها با طرح جمعآوری سگها مشکلساز میشود. بخشی از مردم از رها بودن آنها در اطراف محله زندگیشان شاکی هستند و درخواست جمعآوری دارند و برخی با جمعآوری سگها مخالف و از زنده گیری حیوانات جلوگیری میکنند.
ساکتی تأکید کرد: اما ما در شهرداری موظف هستیم طبق دستورالعمل وزارت کشور عمل کنیم و در صورت تماس شهروندان با سامانه 137 خودروهای وانت پراید سیار که مخصوص حمل حیوانات هستند، به محل مراجعه کنند.
مدیرعامل سازمان مدیریت پسماند شهرداری اصفهان کاهش سگهای ولگرد را منوط به تداوم روش درست کنترل این حیوانات دانست. بنا به گفته او اگر روش جمعآوری بهدرستی انجام شود، در عرض پنج سال آمار این سگها ثابت و بهمرور کاهش پیدا میکند.
او تأکید کرد، عقیمسازی و کنترل این سگها در حال حاضر بعد از مدت کوتاهی وقفه، در جریان است و سگهای موجود در شهر هم که رهاسازی شدهاند گوشوارهدار و عقیمسازی شدهاند. یکی از دلایل افزایش سگهای ولگرد علیرغم طرح کنترلشان، مهاجرت آنها از مناطق حاشیهای و شهرهای کوچک است که محل حضور دامداریهاست. مهاجرت این سگها از مرزها و حاشیهها به مناطق شهری یکی از دلایل افزایششان در شهرها شده است.
باید توجه داشت افزایش جمعیت گربهها و مشکلاتی که حضور آنها در شهر به وجود خواهد آورد، آینده نامطلوبی را برای شهرها رقم خواهد زد.