به گزارش اصفهان زیبا؛ از ابتدای دهه اول محرم 1446 تاکنون، صفحه کانونهای روزنامه «اصفهان زیبا» فعالیت خود را معطوف به برنامههای سطح شهر در این دهه کرده است.
در این مدت تلاش کردیم در عین روایت و پوشش رویدادهای شهری معطوف به عزاداری امامحسین(ع)، برخی موضوعات را با عینکی جامعهشناسانه و گاه نقادانه نگاه کنیم.
در برخی از رویدادها به تغییر ذائقه مردم پرداختیم و در برخی دیگر از کمرنگشدن رسوم پیشین سخن گفتیم. گاهی موضوعات از نگاه کارشناسان این حوزه بررسی شد و گاهی تجربهنگاریهای خبرنگاران و روایتنویسان را منتشر کردیم.
یکی از موضوعاتی که بهطورجدی در این ایام به آن پرداختیم، روضههای خانگی بود. روضههای خانگی بهنوعی یکی از قدیمیترین محافلی است که از گذشته قالب خود را حفظ کرده و همچنان هم دوام دارد.
یعنی باوجود هیئتهای بزرگی که در شهرهای بزرگ تأسیس شده است و مخاطب بسیاری را هم به خود جذب کرده؛ اما هنوز روضههای خانگی هستند که در محلهها نقش محوری دارند و مخاطب پروپاقرصشان را حفظ کردهاند.
در این ایام تلاش کردیم به روایت روضههای خانگی بپردازیم. اگرچه تعداد این روضهها خارج از توان ما برای بازنمایی بود؛ اما در حد وسعمان خواستیم تا دوربینی برای بازنمایی این محافل باشیم. بازنمایی همه آنچه در یک روضه خانگی اتفاق میافتد.
از نحوه سیاهپوشی خانه، سبک عزاداری، محتوای سخنرانی، نحوه پذیرایی و… همه آنچه در یک روضه خانگی در جریان است.خروجی این گزارشهای روایی در نگاه اول بیانگر تصویری از چند روضه خانگی در سطح شهر است.
یکی در خیابان حافظ، یکی در خیابان کمال و دیگری در پروین و کاوه و مهدیه و…؛ اما آنچه با برداشتی عمیقتر این گزارشها حاصل میشود، تکثری است که در عین وحدت، در جریان است.
آنچه ما روضه خانگی مینامیم، محفلی است برای عزاداری که عموما بانی برگزاری آن یک شخص یا یک خانوادهاند و برنامه معمول آنها نیز سخنرانی و مداحی است؛ اما در عین این وحدت، متناسب با جایگاه اجتماعی خانواده، وضعیت اقتصادی، پیشینه تاریخی خانواده و همینطور بسته به هرم سنی برپاکنندهکنندگان مجلس، نوع و چگونگی برپایی مجلس متفاوت است.
برخی از محافل عزاداری با تکیه بر اصول پیشین برگزاری روضه، اصل را بر بیآلایشبودن مجلس گذاشته و بهجز همان رویه معمولی که بیان شد، افزوده دیگری را برای مجلس خود اتخاذ نمیکنند.
برخی دیگر اما خصوصا در روضههای خانگی که برپایی آن به عهده جوانان خانواده است، بهدنبال متفاوتکردن مجلسشان هستند. با برنامههایی که هرچند بدعت در روضه محسوب نمیشود؛ ولی ماهیت آن با روضههای خانگی پیشین متفاوت است.
ازجمله روضههای خانگی که از گروههای سرود دعوت میکنند، نمایشهای خانگی راه میاندازند، در پذیراییشان از محصولات جدید استفاده میکنند و گاه هدیه یادگاری کوچک به عزاداران را فراموش نمیکنند.
بااینحال همانطور که بیان شد، روضههای خانگی همچنان روضه خانگیبودن را حفظ کردهاند، همچنان مخاطبشان با اشخاصی که به هیئتهای بزرگ میروند متفاوت است و ماهیت محدود و صمیمی خود را حفظ کردهاند.
در این میان برخی گروههای مردمی هم با فراهمکردن تسهیلاتی بهدنبال آسانسازی برگزاری این محافل هستند و بهنوعی سبب رونق بیشتر روضههای خانگی شدهاند.