به گزارش اصفهان زیبا؛ از ابتدای دهه محرم امسال سعی کردم در چند شماره چالشها و مسائلی که یک مادر برای حضور در هیئات و مجالس روضه اباعبدالله با آنها روبهرو میشود با زبان روایت مطرح کنم. آنچه در روایتها ذکر شد، تجربه منِ مادر بود و در این گزارش نیز جمعبندی مباحث قبلی بیان میشود.
شاید تا قبل از مادرشدن دغدغهای برای چگونگی حضور در هیئت نداشتم. تصمیم میگرفتم به فلان هیئت بروم و میرفتم، در گوشهای مینشستم و از مراسم استفاده میکردم. از صحبتهای سخنران بهره میبردم و با روضه و مداحی عزاداری میکردم؛ اما از اولین محرمی که با فرزندم قرار بود به هیئت بروم، همهچیز فرق کرد.
از همان زمان که نوزادم دوماه بیشتر نداشت، متوجه شدم مثل قبل نمیتوانم در هر مراسمی شرکت کنم، مثل قبل نمیتوانم از ابتدای سخنرانی تا انتهای مداحی در مجلس بنشینم و عزاداری کنم. از همان محرم مجبور شدم برای حضور در مجالس اباعبدالله برنامهریزی بهتری داشته باشم. بخشی از چالشها به خودم و فرزندم برمیگشت و من باید انتخاب میکردم که کدام برنامه مناسب من و فرزندم است؛ اینکه چه زمانی بروم، کجای مجلس بنشینم و تا چه زمانی در مراسم حضور داشته باشم.
گاهی انتخاب من بین رفتن و نرفتن بود؛ اینکه بروم، خودم و فرزندم با سختی و کلافگی مراسم را طی کنیم یا در خانه بمانم و دلم در مجلس آقا باشد. همه این مدت، یعنی در این ششسال که مادر شدهام، به این فکر میکنم چرا در کشوری که بحران جمعیت دارد و مدام تبلیغ فرزندآوری میشود نباید برای هیئات و مراسمهای مذهبی، بهویژه مجالس بزرگ تدابیری اندیشیده شود که مادران و فرزندانشان با خیالی آسوده از این برنامهها بهرهمند شوند؟
چرا مادری که میتواند با حضور در مجالس مذهبی کمی از روزمرگیها و استرسهای روزانهاش دور شود، باید انتخاب کند میان رفتن و نرفتن؟ مادری که از کودکی با هیئت انس گرفته و دوری از این فضا برایش سخت است. در ادامه سعی کردم چالشهایی را بیان کنم که رفع آنها برای برگزارکنندگان و عزاداران چندان سخت و دشوار نیست.
کودک باید سرگرم شود
یکی از چالشهای مادران، بهویژه مادرانی که فرزند نوزاد و خردسال دارند، تاریکی جلسه است. زمانی که جلسه برای روضه و عزاداری تاریک میشود، بچههای کوچکتر تحمل چنین فضایی را ندارند و شروع به ناآرامی میکنند؛ بهخصوص که شدت صدا بر ناآرامی آنها میافزاید. اگر این زمان طولانی شود، طاقت بچهها تاب میشود.
اینکه برگزارکنندگان مجالس، مکان ویژهای برای مادران و فرزندانشان اختصاص دهند که موقع تاریکی، نور مناسبی داشته باشد و شدت صدا در آن کمتر باشد، نه کار سختی است، نه خللی در مراسم ایجاد میکند.خوشبختانه بسیاری از هیئتها و مجالس عزاداری مکانی با عنوان مهدکودک یا هیئت نونهالان برای نگهداری و سرگرمکردن کودکان تدارک دیدهاند.
مکانی که والدین با خیال آسوده فرزندانشان را به مسئولان آنجا میسپارند و از عزاداری بهره میبرند. اما هستند مجالس و هیئاتی که چنین فضایی برای نگهداری کودکان ندارند یا برخی بچهها تمایل به حضور در چنین فضایی ندارند و ترجیح میدهند در کنار پدر و مادرشان باشند. گاهی دیدهایم مدام به بچههایی که در مجلس حضور دارند، تذکر داده میشود که سروصدا نکنند، سرجایشان بنشینند و مجلس را به هم نزنند.
درست است که مادر باید برای سرگرمکردن فرزندش فکر بکند و اجازه ندهد بیشازحد برای سایر عزاداران مزاحمت ایجاد کند؛ اما عزاداران و مسئولان جلسه نیز باید مادر و کودک را درک کنند. گاهی کمی صدا یا اندکی جنبوجوش بچه در گوشهای از جلسه غیرقابلتحمل نیست و مزاحمتی ایجاد نمیکند؛ ضمن اینکه تذکرات بیشازحد مادر را کلافه و مجبور به ترک جلسه میکند؛ مادر و کودکی که شاید آخرین باری باشد که پا به هیئت میگذارند.
کودکان کمطاقتاند
مسئله دیگری که لازم است در مجالس اهلبیت موردتوجه قرار بگیرد، کمطاقتی کودکان است. اگر طول برنامه بهخصوص زمان عزاداری و سینهزنی بیشازحد زیاد باشد، از حوصله مادر و کودک خارج میشود.
نکته قابلتوجه این است که سینهزنی بیشتر برای آقایان جذابیت دارد و چون امکان فراهمکردن شور در قسمت خانمها وجود ندارد و خانمها اساسا در این مورد مثل آقایان پرشور نیستند، زود خسته میشوند. بهتر است طول مدت مراسم بهگونهای باشد که هم آقایان حظ کافی از برنامه ببرند، هم از حوصله خانمها و کودکان خارج نشود.
یکی دیگر از چالشهای کودکان در مجالس اهلبیت، پذیرایی است. متأسفانه بسیاری مواقع شاهد هستیم اگر پذیرایی جزو برنامه باشد، اولویت را به آقایان میدهند. درصورتیکه شایسته است اولویت پذیرایی با خانمها باشد؛ چراکه معمولا بچهها همراه مادرشان هستند. تحمل گرسنگی و انتظار صبر از کودک در این مورد، انتظار بیجایی است.
کودک نمکگیر روضه میشود
در پایان توصیههایی برای حاضران در مجالس مذهبی، بهویژه مجلس سیدالشهدا دارم. توصیه میکنم عزاداران با خوشبرخوردی و خوشرویی خاطره خوشی از هیئت برای کودکان بسازند. توصیه میکنم به خادمین مجلس اباعبدالله کمتر به کودکان تذکر دهند تا آنها با اشتیاق در چنین جلساتی حاضر شوند. توصیه میکنم پدرها برای مدتی مسئولیت فرزندانشان را تقبل کنند تا مادر برای زمانی هرچند کوتاه فرصت خلوت و عزاداری با خیال آسوده داشته باشد.
در پایان توصیه میکنم اولویت در مجالس اهلبیت، کودکان باشند؛ چراکه معمولا بزرگترها از کودکی در این مجالس حضور داشتهاند و شیرینی این حضور را همواره چشیدهاند، مبادا با برخوردی ناشایست مجلس اباعبدالله در ذهن این مادران و پدران آینده خراب و پایشان از این جلسات بریده شود.