به گزارش اصفهان زیبا؛ بر اساس قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت، مصوب 19/8/1400 مجلسشورای اسلامی که در پی سیاستهای جوانی جمعیت مندرج در قانون برنامه ششم توسعه مصوب و به دولت ابلاغ شد، وزارت کشور ملزم شد تا سازمان ثبتاحوال کشور را مکلف به راهاندازی مرکز رصد جمعیت کند؛ زیرا طبق بند «ز» ماده یک قانون ثبتاحوال، این سازمان مکلف به جمعآوری و تهیه آمار انسانی سراسر کشور و انتشار آن است. / فرزند
سازمان ثبتاحوال نیز با استفاده از ظرفیتهای پایگاه اطلاعات جمعیت کشور که در اجرای برنامه اول توسعه ایجاد شده، اقدام به تأسیس مرکز رصد جمعیت کشور، با استفاده از توان شرکتهای دانشبنیان و کارشناسان دفتر آمار و اطلاعات جمعیتی و مهاجرت سازمان کرده است. در این مرکز علاوه بر نماگر ثبت ولادت و وفات و داشبورد جمعیت، اتاق وضعیت جمعیت نیز بهعنوان مرکزی برای هماندیشی نخبگانی درخصوص مسائل جمعیتی و برنامهریزی شواهد مبنا راهاندازی شده است.
تلاش این مرکز بر این است که علاوه بر رشد دانش عمومی در این حوزه، برای اخذ تصمیمات منطقی و بهموقع، به کمک تصمیمگیران و تصمیمسازان ملی با توجه به اطلاعات دقیق از روند تحولات جاری جمعیت کشور بیاید. در همین خصوص گفتوگویی با مجتبی یکتامنش، رئیس اداره کل ثبتاحوال استان اصفهان، انجام دادیم که در ادامه میخوانید.
لطفا توضیح بدهید وظایف مرکز رصد جمعیت چیست و چه کارهایی انجام میدهد؟
مرکز رصد جمعیت استان براساس بند۱۴ سیاستهای کلی جمعیت ابلاغی مقام معظم رهبری بهمنظور رصد مستمر سیاستهای جمعیتی در ابعاد کمی و کیفی با ایجاد سازوکار مناسب و تدوین شاخصهای بومی توسعه انسانی و انجام پژوهشهای جمعیتی و توسعه انسانی و تکلیف بند «ت» ماده یک قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و همچنین با عنایت به بند «ز» ماده یک قانون ثبتاحوال که جمعآوری و تهیه آمار انسانی سراسر کشور و انتشار آن را جزو وظایف سازمان ثبتاحوال قرار داده، تأسیس و برای رصد مستمر تحولات جمعیتی ازجمله میزان موالید و نرخ کلی باروری در کشور، تشکیل شده است.
ضرورت ایجاد این اتاق چیست؟
وجود مرکز رصد جمعیت در ساماندهی، جهت رصد و نظارت بر مدیریت جمعیت و برای همافزایی دستگاهها و اثربخشی فعالیتها در حوزه جمعیت حائز اهمیت است. این مرکز با تجمیع دادههای جمعیتی استان و کشور، قابلیت مقایسه استانی و شهرستانی را برای معیارهای مختلف جمعیتی میسر کرده و این خود میتواند راهنمای سیاستگذاران بخش جمعیت برای اجرای سیاستهای مختلف در مناطق جغرافیایی گوناگون باشد.
مهمترین و قابلتوجهترین یافتهها و تحلیلهای اتاق رصد جمعیت درباره استان یا شهر اصفهان چه بوده است؟
از مهمترین یافتههای اتاق رصد جمعیت، میتوان به کمشدن شیب کاهشی آمار ولادت در استان اصفهان اشاره کرد که این مطلب خود میتواند تاحدی تأثیر سیاستهای تشویقی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت را نشان دهد.
همچنین از دیگر یافتههای مرکز رصد جمعیت میتوان به افزایش ولادت 10درصدی فرزند سوم و 26درصدی فرزند چهارم در مقایسه با سالهای 1401 و 1402 اشاره کرد که این عامل را نیز میتوان متأثر از سیاستهای تشویقی قانون مذکور دانست.
برای دقت بیشتر آمارهای این اتاق چه ادارات و بخشهایی، باید چه کارهایی انجام دهند؟
این نکته حائز اهمیت است که مرکز رصد جمعیت برای پاسخگویی و همکاری در زمینههای تحقیقات در زمینه جمعیت با تمام ظرفیت خود آماده است و از دستگاههای مختلف استان برای استفاده از ظرفیت ایجادشده دعوت میشود تا بتوانیم گامی در حل چالشهای جمعیتی استان برداریم.
این چالشها بیشتر به چه مواردی مربوط هستند؟
چالشهایی از قبیل کمبودن نرخ باروری، بالارفتن سن ازدواج، طلاق، ناباروری، سقطجنین و سالمندی از نمونههای چالشهای جمعیتی هستند.
درخصوص پدیده سالمندی ممکن است آماری بدهید؟
در حال حاضر 12درصد جمعیت استان اصفهان بالاتر از 65 سال هستند که بهطورکلی آمار بالایی است.