به گزارش اصفهان زیبا؛ ما همان چیزی هستیم که مدام انجام میدهیم…
شاید شما با این جمله موافق نباشید؛ در این صورت به توضیح احسان کاظمی، روانشناس توجه کنید:
عادتهایی که در طول زندگی بدون آگاهی کامل از آنها مدام در حال انجام دادنشان هستیم، میتوانند مبین شخصیت ما باشند.
عادت را میتوان یک جریان عادی رفتار دانست که به طور منظم در مجموعه رفتارهای فرد تکرار میشود و اغلب به صورتی ناخودآگاه بروز میکند.
از نظر روانشناسی، عادت یک راه کم و بیش ثابت تفکر، خواهشها یا احساساتی است که از طریق تکرار قبلی یک تجزیه ذهنی حاصل شده است.
انواع عادت
عادتها را میتوان به سه بخش تقسیم کرد: سرنخ یا نشانه، رفتار و پاداش.
سرنخ یا نشانه، آن چیزی است که عادت از آن بهوجود میآید، یعنی عامل برافروزنده شعله رفتار عادتی.
این بخش ممکن است تمام چیزهایی باشد که در ذهن با آن عادت تداعی میشوند.
رفتار، آن عادت واقعی است که شخص از خود به نمایش میگذارد و پاداش، یک احساس مثبت است و به این ترتیب «حلقه عادت» ادامه مییابد.
بررسی عادتها
هر عادت ممکن است در آغاز با یک هدف افروخته شود، اما با گذشت زمان ضرورت وجودی آن هدف اندک میشود و عادت بیشتر جنبه اتوماتیک(خودکار) به خود میگیرد.
عادات ممکن است به هدفهایی که شخص برای خود قائل شده است، سود برسانند یا به آنها ضرر بزنند. مثلا ممکن است شخصی که عادت به دیر خوابیدن دارد، با اشتغال به کاری که نیاز به سحرخیز بودن دارد، دچار مشکل شود.
اینجاست که عادت در تعارض با منافع فرد قرار میگیرد. گاهی هم عادتها در مسیر مثبت قرار دارند و به انسان در رسیدن به هدف کمک میکنند. به عنوان مثال اگر شما عادت به مطالعه داشته باشید، یا عادت به مثبت فکر کردن داشته باشید، این عادت در آگاهیبخشی و آرامسازی خود به شما یاری خواهد رساند.
البته برخی معتقدند عادت اساسا چیز خوبی نیست چون یک رفتار بدون تفکر است و ممکن است انسان را انگشتنمای دیگران کند، ولی موضوع این است که عادتها در همه موقعیتها بروز و ظهور پیدا نمیکنند، مگر اینکه ریشه عصبی و روانی داشته باشند.
مثلا کسی که عادت به ناخنجویدن یا پرحرفی دارد، باید با مراجعه به روانشناس در صدد رفع این عادت باشد چراکه خود نشانههای یک مشکل در درون او است.
اما عادتهایی که به ما کمک میکنند تا بهتر و شادتر زندگی کنیم، کم نیستند.
این عادتها کمک میکنند تا در بسیاری از موقعیتها بتوانیم بهترین بهرهبرداری را داشته باشیم.
در هر حال یک سری از عادتهای ما که مدت زمان بیشتری در مجموعه رفتارهای ما نهادینه میشوند، تا حدود زیادی بیانکننده ویژگیهای شخصیتی ما خواهند بود چراکه با انجام خودکار آنها در موقعیتهای مختلف به دیگران نشان میدهیم، کیستیم.
افراد موفق و کامیاب در زندگی همیشه امور روزمره خود را با تفکر و دوراندیشی انجام نمیدهند، بلکه بسیاری از رفتارها و بهطور کلی سبکزندگیشان را که میبینیم و تحسین میکنیم ناشی از عادتهایی است که در طول زمان در خود نهادینه کردهاند.
کسی که عادت به مهربانی کردن، بخشش، مدیریت زمان و برنامهریزی، پشتکار، دقت عمل و مثبتاندیشی دارد، در واقع مقدمات بهروزی و کامروایی خود را به صورت یک مجموعه عادتهای موثر و مفید فراهم کرده است.
در این صورت با کمک آنها بر موانع موفقیت که ممکن است هر کدام از ما را سرخورده و شکستپذیر نماید، غلبه میکند. به همین خاطر است که میگویند عادتهای ما تبدیل به شخصیت ما و شخصیتمان تبدیل به سرنوشت ما میشود.
به همان میزان که عادتهای مثیت میتوانند تسهیلکننده مسیر زندگی شوند، عادتهای منفی و مضر نیز بر سر راه ما موانعی ایجاد میکنند که به راحتی نمیتوان از آنها عبور کرد.
مثلا عادت به منفینگری، شلختگی، تنبلی، پرخاشگری و… این عادتها نه تنها موفقیت را دستنیافتنی میکنند، بلکه روابط اجتماعی و کیفیت زندگی ما را نیز خدشهدار میکند.
توصیه
توصیه میشود به جای غلبه بر عادتهای منفی سعی کنید به نهادینهساختن عادتهای مثبت بپردازید و البته بهترین روشهای ان عبارتاند از: آشنایی و الگوبرداری از یک فرد موفق با عادتهای مثبت، مجبور ساختن خود به انجام ان عادت، حتی اگر مسخره یا دشوار به نظر برسد، پیشرفت خود را اندازهگیری و به خود پاداش دهید، به دیگران بگویید که قصد دارید چه عادتی را در خود نهادینه کنید و مهمتر از همه اینکه صبور باشید.