به گزارش اصفهان زیبا؛ در گشتوگذار محلهها چیزی که بیشتر به چشمت میآید، نام کوچههاست. وقتی روی تابلوی اسم کوچهها دقت میکنی، گاهی با اسمهایی خاص روبهرو میشوی که پشت انتخابشان تاریخی نهفته است و شهرداری تلاش کرده در نامگذاری کوچهها به آن پایبند باشد و اسمهای قدیمی و صاحبپیشینه را حفظ کند.
در محله جامی هم نام کوچهها و بعضی اسامی، آدم را وادار میکند بهدنبال وجهتسمیه و دلیل نامگذاری بگردد.کوچه چهلدختران اولیننامی بود که بهدنبال وجهتسمیه آن رفتیم. یکی از کسبه میگفت: «قدیمیها میگفتند که در گذشته چهل دختر در قبرستان محله خاک شدهاند.» مصطفی شیرانی متخلص به محب اما میگوید: «بچه که بودم در سال 44 یک تکه نان را که روی زمین افتاده بود، برداشتم و فوت کردم و درون سوراخ دیوار گذاشتم. پیرمردی به من گفت: آفرین پسرجان و با زبان شعر گفت: “زمانی که آدمخوری باب گشت، به سال هزارودویستوهشتادوهشت” (یادآور یک فاجعه انسانی بود). او تعریف کرد که در 1288 که قحطی در ایران اتفاق افتاد، جمعیت زیادی مردند. همان زمان جسد 40 دختر باکره را آوردند قبرستان محل خاک کردند.
گفتند اینها بیگناه هستند و با عقیده به این امر، برای رفع قحطی دعا کردند. این اتفاق باعث شد کوچه به نام چهلدختران معروف شود.» کوچه «قبلهدعا» هم نام جالب دیگر بود. شیرانی در این خصوص توضیح میدهد: «در کتاب خواندم وجهتسمیه محله قبلهدعا به ماجرای تاریخی برمیگردد. اسم این محله و کوچه قبلا محله جمالکله بوده است.
وقتی فتحعلیشاه قاجار میآید اصفهان، به آقا محمدصادق، یکی از معتمدان و بزرگان اصفهان میگوید: “کجا سکونت داری؟” جواب میدهد: “محله جمالکله.” فتحعلیشاه میگوید: “این چه اسمی است؟ اسم خوب بگذارید.” همین میشود که اسم محله به قبلهدعا تغییر میکند؛ البته قبلهدعا گورستان قدیمی محله هم بوده که علمای زیادی در آن دفن بودهاند. در اصفهان هر محلی برای خودش یک گورستان داشته است. ازجمله این گورستانها میتوانیم به گورستان آبخشان اشاره کنیم که در محله جامی قرار داشته است.آبخشان به معنی جایی است که آب در آنجا تقسیم میشده است. نامگذاری کوچه سرآسیاب هم به این دلیل است که بعد از خیابان پنجرمضان، جوی آسیاب قرارداشته و وجهتسمیه آن، وجود یک آسیاب در اینجا بوده است که مردم میآمدند و گندمها را آرد میکردند. در گفتوگوی محلی به نامهایی مثل کوچه شترخوان و منبرگلی و قلعهپونه هم برخوردیم. این نامها هنوز در بین اهالی بومی محل رسمیت دارد. کوچه دربشیخ بهخاطر وجود مقبره شیخ ابومسعود است. شیخ ابومسعود یکی از بزرگان تشیع و از پایهگذاران شیعه در اصفهان بوده که در این منطقه مدفون است.