به گزارش اصفهان زیبا؛ چهلمین جشنواره بینالمللی موسیقی فجر، بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی و هنری ایران، با حضور هنرمندان برجسته و علاقهمندان به موسیقی، از ۲۳ تا ۲۹ بهمن ۱۴۰۳ در تهران و ۲۱ استان کشور برگزار شد. این جشنواره که با هدف ترویج موسیقی ایرانی و بینالمللی و ایجاد فضایی برای تعامل هنرمندان و مخاطبان شکل گرفته، هر ساله با چالشها و فرصتهای متعددی همراه بوده است. در این یادداشت، نقاط قوت و ضعف این دوره از جشنواره موسیقی فجر را بررسی میکنیم.
چهلمین جشنواره موسیقی فجر با حضور ۱۰۶ گروه موسیقی و ۱۷۷۱ نوازنده و خواننده در ۱۰ سالن تهران و ۲۱ استان کشور، تنوع قابل توجهی در اجراها داشت. از موسیقی سنتی ایرانی تا موسیقی پاپ و تجربی، این جشنواره توانست طیف گستردهای از سلیقهها را پوشش دهد. اجرای گروههایی مانند آوای مهر، دوتارنوازی خراسان و قانوننوازی فرح الفارسی، از جمله برنامههای شاخص این دوره بودند. همچنین، تجلیل از چهرههای سرشناسی مانند شیرمحمد اسپندار، محمدعلی گلپایگانی (گلریز)، آذر هاشمی و قاسم عابدین، نشاندهنده توجه جشنواره به پیشکسوتان و بزرگان موسیقی ایران بود. برگزاری جشنواره در ۲۱ استان کشور، فرصتی برای معرفی موسیقی محلی و استانی ایران فراهم کرد. این گستردگی جغرافیایی، جشنواره را از محدوده تهران خارج و آن را به رویدادی ملی تبدیل کرد. تقدیم هر روز جشنواره به یکی از هنرمندان سرشناس موسیقی، ایدهای قابلتقدیر بود. این اقدام نشاندهنده تلاش برگزارکنندگان برای قدردانی از هنرمندان و معرفی آنها به نسل جدید بود. هرچند این ایده با حاشیههایی همراه شد، گامی مثبت در جهت احترام به هنرمندان و آثارشان محسوب میشود.
با وجود برخی مشکلات فنی، تلاش برای ارائه اجراهای باکیفیت در سالنهای مختلف مشهود بود. اجرای قطعاتی مانند «وفاق ملی» و «موسیقی مقاومت» توسط گروه آوای مهر، نشاندهنده توجه جشنواره به مضامین ملی و فرهنگی بود. با این وجود، یکی از ضعفهای مهم چهلمین جشنواره موسیقی فجر، مشکلات مدیریتی و ناهماهنگیها بود. از جمله این مشکلات، میتوان به سوءمدیریت در توزیع بلیتها اشاره کرد. با وجود تلاش برای صدور بلیتها برای خبرنگاران، نبود بلیتهای بخش پاپ و توزیع نامناسب آنها، باعث ایجاد بازار سیاه و نارضایتی مخاطبان شد.
این موضوع نشاندهنده ضعف در برنامهریزی و اجرای جشنواره بود. حواشی این دوره از جشنواره به حدی پررنگ بود که بر متن اصلی جشنواره سایه انداخت. قطعی برق در سالن رزمال حین اجرای یکی از خوانندگان، اعتراض برخی هنرمندان به کیفیت صدای سالنها، از جمله حواشی این دوره بود. این حواشی نهتنها باعث کاهش کیفیت جشنواره شد، بلکه این سؤال را در ذهن مخاطبان ایجاد کرد که چرا پس از چهار دهه برگزاری، جشنواره هنوز با چنین مشکلاتی دستوپنجه نرم میکند.
اگرچه تقدیم روزهای جشنواره به هنرمندان ایدهای قابلتقدیر بود، ناهماهنگی با برخی هنرمندان باعث ایجاد حاشیههای ناخواسته شد. اعتراض هنرمندانی مانند حسین علیزاده، محسن چاوشی و سیمین غانم به این اقدام، نشاندهنده نبود زبان مشترک بین برگزارکنندگان و هنرمندان بود. این موضوع نیاز به بررسی بیشتر و بهبود ارتباط با هنرمندان در دورههای آینده دارد. قطعی برق در سالنهای مختلف، کیفیت پایین صدای برخی اجراها و نبود امکانات کافی در سالنها، از دیگر نقاط ضعف این دوره از جشنواره بود. این مشکلات نهتنها تجربه مخاطبان را تحت تأثیر قرار داد، بلکه باعث کاهش کیفیت اجراها شد.
نکته ویژه دیگر این رویداد نیز، غیبت اصفهان در بین شهرهای میزبان بود. با این وجود بیستودو استان ایران توانستند از اجراهای موسیقی حاضر در این رویداد میزبانی کنند و قطار جشنواره را به ایستگاه پایانی خود برسانند. جشنواره موسیقی فجر به هنرمندان جوان و نوپا نیز فرصت میدهد تا آثار خود را در کنار هنرمندان مطرح به نمایش بگذارند. این موضوع نهتنها به رشد و شکوفایی استعدادهای جوان کمک میکند؛ بلکه باعث تنوع و پویایی بیشتر جشنواره میشود. حمایت از هنرمندان جوان و ارائه فرصتهای برابر برای آنها، یکی از نقاط قوت این رویداد است. جشنواره چهلم نیز توانست با بها دادن به جوانان و خوانندگان و نوازندگان نوظهور، گام مهمی در راستای فجر موسیقی ایرلان بردارد؛ بااینحال در زمینه نحوه برگزاری و اطلاعرسانیها، جا برای کار بسیار است.