روزگار دیروز مصلی

مصلی یکی دیگر از محله‌های قدیمی اصفهان است که از خیابان سروش طوقچی آغاز می‌شود و تا خیابان اوحدی ادامه دارد.

روزگار دیروز مصلی - اصفهان زیبا

به گزارش اصفهان زیبا؛ مصلی یکی دیگر از محله‌های قدیمی اصفهان است که از خیابان سروش طوقچی آغاز می‌شود و تا خیابان اوحدی ادامه دارد.

ناصر اربابیان، عضو بسیج و یکی از کسبه قدیمی محله است. از او در رابطه‌با علت نام‌گذاری مصلی می‌پرسم. می‌گوید: «این مکان درگذشته کشتارگاه بود؛ به همین دلیل به پشت سلاخ‌خانه معروف بود. بعدها در محل همان سلاخ‌خانه، مصلای بزرگی احداث شد و نام آن به مصلی تغییر یافت.»

تأسیس مصلی و حوزه علمیه

اربابیان ادامه می‌دهد: «این مصلی در واقع حوزه علمیه است که از فضای بسیار بزرگی برخوردار بود. مرحوم سید نورالدین جعفریان، روحانی این مسجد بودند. آن زمان‌ صبح‌های جمعه توسط ایشان در مصلی دعای ندبه برگزار می‌شد و هیئت فاطمه زهرا (س) مستقر در این‌ مسجد نیز‌ برگزاری مراسم، صبحانه، چای و مداحی را برعهده داشت.»

کوچه اسلامی؛ قدیمی‌ترین منطقه مصلی

این ساکن محله مصلی به کوچه اسلامی اشـاره می‌کنـد و ادامـه مــی‌دهـد: «اینجا قدیمی‌ترینکوچه محله است که در آن ساختمان‌سازی انجام شده بود؛ در حالی‌ که اطراف محله بیشتر زمین کشاورزی یا کشتارگاه بود.»

چشمه فراوان و زمین‌های کشاورزی سرسبز

این بسیجی به چشمه معروف محله اشاره می‌کند و می‌افزاید: «اینجا آب فراوانی داشت که از آن برای آبیاری زمین‌ها استفاده می‌کردند و همه نوع محصولی می‌کاشتند.»

از او در رابطه ‌با فعالیت‌های فرهنگی و مذهبی محله می‌پرسم. می‌گوید: «مسجد امام حسین(ع) یکی از مسجدهای قدیمی محله است که حدود ۷۰ سال از زمان ساخت آن می‌گذرد. بعد از آن تکیه‌ ام‌البنین(س) است که حدود ۴۰ سال پیش ساخته شده است.»

اربابیان به مراسم‌های مذهبی که در محله مصلی برگزار می‌شود، اشاره می‌کند و توضیح می‌دهد: «اینجا بیشتر ساکنان محل مذهبی هستند؛ به همین دلیل برنامه‌های مذهبی بسیار پرباری در محله برگزار می‌شود.»

مسجد گزی‌ها و برگزاری مراسم مختلف

اربابیان ادامه می‌دهد: «در مسجد امام حسین(ع) که به مسجد گزی‌ها معروف است. هیئت بزرگ زنجیرزنی و سینه‌زنی حضور دارد که در ماه محرم فعالیت خود را آغاز می‌کنند.»

اربابیان به ماه رمضان و شب‌های قدر اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «در ماه رمضان هم برنامه افطاری ساده انجام می‌شود. جمعه‌های ماه رمضان نیز افطاری برقرار است. شب‌های قدر نیز از ۱۲ شب به بعد مراسم‌ احیا و مداحی انجام‌ می‌شود.»

پایگاه بسیج شیخ فصل‌الله نوری و فعالیت بی‌شمار

این ساکن محله مصلی به پایگاه بسیج شیخ فصل‌الله نوری مسجد امام حسین(ع) اشاره می‌کند و می‌گوید: «بسیاری از مراسم‌ها و جشن‌های مذهبی مانند جشن نیمه شعبان و جشن ‌ولادت امام حسین(ع) همراه‌ با  برنامه‌های شاد و اهدای جوایز به جوانان انجام می‌شود.»

اربابیان درمورد شغل بیشتر اهالی محل می‌گوید: «قبل‌ها که زمین کشاورزی زیاد بود، بیشتر مردم کشاورز بودند؛ اما حالا بنا و کاشی‌کار زیاد داریم. البته مهاجران افغانستانی نیز در این محل بسیار زیاد هستند که شغل بیشتر آن‌ها کارگری است.»

از او درمورد مادی محله می‌پرسم.می‌گوید: «این مادی از طوقچی می‌آمد و تا خیابان عطار نیشابوری ادامه داشت. آب فراوانی داشت که بسیاری از توتستان‌های محله را آبیاری می‌کرد.»

رمضان حیدرزاده از دیگر اهالی قدیمی ساکن در محله مصلی است که از کودکی همراه با پدر و پدربزرگ در این محله زندگی می‌کردند. او به اطراف مسجد‌ مصلی اشاره می‌کند و می‌گوید: «اینجا از نزدیک پارک پگاه تا مسجد مصلی و تا آخر خیابان که پشت دبیرستان هاتف و خانقاه علی ابن سهل است، همگی کشتارگاه بود.»

مصلی، چگونه مصلی شد؟

این ساکن محله مصلی ادامه می‌دهد: «در محل فعلی مسجد مصلی یک بیشه بسیار بزرگ قرار داشت که درختان زیادی داشت. یادم هست پدرم‌ خدابیامرزم تعریف می‌کرد که اینجا یک قبرستان بود؛ ولی بعدها کوره آجرپزی در آن ساختند و در زمانی که من کودک بودم اینجا به کشتارگاه تبدیل شد.»

کاروان‌سرا و اقامت مسافران

حیدرزاده به پارکینگ‌ اتوبوس‌های محل اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «در محل‌ این‌ پارکینگ یک کاروان‌سرا قرار داشت.افرادی که برای فروش گوسفند از راه دور آمده بودند، در اینجا اقامت می‌کردند و بسیاری از آن‌ها بعد از فروش گوسفندها از اینجا می‌رفتند.»

او به درمانگاه ام‌البنین که در ابتدای کوچه اسلامی است، اشاره می‌کند و می‌گوید: «تمام این محل را پشت سلاخ‌خانه می‌گفتند. البته زمین‌های اطراف همگی کشاورزی بودند. به‌قدری ساخت‌وساز کم بود که از اینجا منار زینبیه پیدا بود. بیشتر ساخت‌وسازها در کوچه اسلامی انجام شد و ادامه پیدا کرد و بعدها تا نزدیکی مسجد امام حسین (ع) و تا نزدیکی چشمه رسید.»

مادی پرآبی که از مدرس می‌آمد

حیدرزاده ادامه می‌دهد: «سرچشمه این آب از مدرس می‌آمد که وارد خیابان طوقچی‌ می‌شد و از خیابان باریکی که حالا به خیابان هاتف تبدیل شده، وارد محله مصلی می‌شد و در نهایت به خواجه عمید و هفتون‌ می‌رسید.»

او از زمین کشاورزی محله می‌گوید؛ از گندم و یونجه و جو و زمین‌های سرسبزی که به دلیل آب فراوان در محله وجود داشت و می‌افزاید: «پدرم کشاورز بود و زمین‌های کشاورزی بسیار زیادی داشت که تعدادی از آن‌ها هنوز هم باقی‌مانده و ساخت‌وسازی در آنجا انجام نشده است.»
این ساکن محله مصلی بعد به زمین‌های خیابان سروش و عسگریه اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: «اینجا را خیابان دورشهر می‌گفتند. یادم هست بیشتر زمین‌های آنجا ریگ بود و اصلا آسفالت نداشت.»

حمامی که خراب شد

حیدرزاده به حمام قدیمی محل که در کوچه اسلامی قرار داشت، اشاره می‌کند و می‌افزاید: «در همین کوچه یک مسجد ساختند و پشت آن هم یک حمام قرار گرفت. بعدها که اطراف مادی را آزاد کردند، حمام هم خراب شد. البته هنوز هم‌ کاشی‌های سفید آن در کوچه اسلامی قرار دارد.»

او از مادی پرآب محله می‌گوید و از شور و شوقی که به برکت آب وجود داشت و می‌گوید: «اینجا پر از ماهی بود.زن‌های محل حتی لباس‌های خود را می‌بردند و همان‌جا می‌شستند. یادم هست بچه که بودیم، مادربزرگم‌ قرمزه نخودچی درست می‌کرد و همه وسایل را برمی‌داشتیم و می‌رفتیم‌ محله قدیمی که حالا خیابان کمال شده. آنجا آب از چشمه باقرخان می‌آمد. مادربزرگم همان‌جا لباس می‌شست و آن‌ها را پهن می‌کرد تا خشک شوند. ما هم بازی می‌کردیم و عصرها به خانه برمی گشتیم.»