به گزارش اصفهان زیبا؛ اصفهان اگرچه در تولید و کیفیت محصول پیشگام است؛ اما در ارائه جهانی محصولات از طریق ابزارهای نوین تجارت دیجیتال هنوز در مراحل ابتدایی است. پلتفرمهای چینی یک فرصت بینظیر برای تحول در صادرات این استان هستند؛ مشروط براینکه نگاه استراتژیک، سرمایهگذاری در محتوا و همکاری با متخصصان بینالمللی را جدی بگیریم.
تنها تولیدکنندهای ماندگار است که دیجیتالی میاندیشد و جهانی عرضه میکند. تحول در الگوی مصرف جهانی و افزایش سهم فروش آنلاین در تجارت بینالملل، اهمیت حضور در پلتفرمهای دیجیتال را به سطحی راهبردی رسانده است. چین نهتنها بزرگترین بازار مصرف در آسیاست؛ بلکه صاحب یکی از پیچیدهترین و در عین حال کارآمدترین اکوسیستمهای تجارت دیجیتال دنیاست.
امروزه چین با سهمی بالاتر از ۲۵درصد از کل تجارت الکترونیک جهانی، دیگر صرفا یک بازار نیست، بلکه یک بستر تحول در زنجیرههای تأمین و مدلهای صادرات است.
صادرات کالاهای ایرانی، بهویژه محصولات ممتاز اصفهان، در سکوی دیجیتال چین، یک گزینه لوکس نیست؛ بلکه ضرورتی راهبردی در دنیای پس از کرونا، تحریمها و تغییر رفتار مصرفکنندگان جهانی است.
نگاهی ساختاری به اکوسیستم پلتفرمهای چینی چین برخلاف تصور رایج، تنها محدود به Alibaba نیست. ساختار تجارت دیجیتال این کشور بهصورت منسجم در دستههای مختلف تقسیم شده است. این دسته بندیها شامل موراد زیر است:
پلتفرمهای B2B عمدهفروشی
Alibaba.com سکوی بینالمللی برای تجارت عمده با خریداران جهانی
1688.com ویژه بازار داخلی چین، نیازمند شریک چینی و مستندات قانونی داخلی
پلتفرمهای B2C فروش به مصرفکننده
Taobao برای فروشندگان فردی که نیاز به شریک چینی دارد.
Tmall برندمحور، نیاز به ثبت برند و مدارک قانونی برای فروش رسمی
JD.com تمرکز بر اصالت کالا و تحویل سریع، مناسب محصولات صنعتی، دیجیتال و غذایی
پلتفرمهای تجارت اجتماعی
Douyin)TikTok China) فروش از طریق لایو و ویدیوهای کوتاه
Kuaishou رقیب Douyin در مناطق کمتر توسعهیافته چین
پلتفرمهای تخصصی
Xiaohongshu)RED) مناسب برای برندهای سبک زندگی، لاکچری و صنایعدستی
Vip.com تمرکز بر برندهای تخفیفی
پیش شرطهای ورود موفق به پلتفرمها
حضور موفق در هر پلتفرم مستلزم شناخت دقیق الگوریتم، رفتار مصرفکننده، ساختار مالیاتی، لجستیکی و تبلیغاتی آن است. کالاهای ایرانی در این پلتفرمها طبق رصد میدانی و دادهکاوی اولیه، بسیار کمرنگ هستند و توسط واسطهها و در سطح غیررسمی عرضه میشوند. موارد مشاهدهشده در این پلتفرمهای چینی، شامل زعفران و خرما در Alibaba، JD و Taobao با برندهای غیرایرانی یا بدون بستهبندی ایرانی، فرش دستبافت اصفهان بهصورت محدود و با قیمت بسیار بالا در Tmall و Xiaohongshu، ظروف میناکاری و خاتمکاری نیز بهندرت و بیشتر به عنوان هدیه خاص یا صنایعدستی لوکس در این پلتفرمها عرضه میشوند. در بسیاری از موارد، برند یا نشان اصفهان در این پلتفرمها ذکر نشده یا محصول به نام کشور ثالث معرفی شده است (مانند دوبی یا ترکیه).
فرش اصفهان میتواند پرچمدار صادرات دیجیتال باشد
ظرفیت صادراتی محصولات اصفهان در پلتفرمهای چینی اصفهان دارای تنوعی از کالاهای صادراتی است که برای بازار دیجیتال چین مزیت رقابتی دارند؛ به عنوان مثال فرش ابریشمی دستبافت، نماد کیفیت و هنر ایرانی است.
در بازار چین که مصرفکنندگان به دنبال کالاهای لوکس، بااصالت و مناسب برای هدیه هستند، فرش ابریشمی اصفهان با طراحی اصیل و کیفیت بینظیر میتواند یکی از پرچمداران صادرات دیجیتال باشد.برای موفقیت در این بازار نیاز به معرفی داستان برند، مستندسازی اصالت و استفاده از پلتفرمهایی مانند Xiaohongshu و JD ضروری است؛ همچنین میناکاری، خاتمکاری، قلمزنی و فیروزهکوبی اصفهان برای بازار دیجیتال چین مزیت رقابتی دارند. ا
ین صنایعدستی که با هنر اصیل ایرانی عجین شدهاند، اگر با بستهبندی شکیل، گواهینامه اصالت و پیام فرهنگی همراه باشند، میتوانند در بازار چین بهعنوان «هدیه فرهنگی غیرچینی» عرضه شوند. چین علاقه زیادی به محصولات با داستان و زمینه فرهنگی دارد.
پلتفرمهایی مانند RED و Tmall Luxury Pavilion برای عرضه این کالاها مناسب هستند. علاوه براین موارد، محصولاتی مانند گز، عسل، زعفران و خشکبار نیز جزو محصولات رقابتی به شمار میروند.
مصرفکننده چینی بهخصوص در دهههای اخیر بهدنبال محصولات سالم، ارگانیک و دارای خاصیت درمانی است. اگر این محصولات با بستهبندی استاندارد غذایی چین، گواهی GACC، و اطلاعات تغذیهای به زبان چینی ارائه شوند، امکان رقابت با برندهای ترک، آمریکای لاتین و آسیای جنوبشرقی وجود دارد.
پلتفرمهای JD و Tmall Grocery بهترین مسیرهای ورود محصولات هستند. همچنین کالاهایی مانند سنگ ساختمانی فرآوریشده و سرامیک خاص با توجه به حضور گسترده ایران در صنعت سنگ و وجود برندهای شناختهشده در اصفهان امکان ورود به پروژههای ساختمانی چین (بهویژه در مناطق جنوبی و صنعتی) از طریق Alibaba و 1688 را دارند. برای این منظور نیاز به همکاری با تأمینکنندگان چینی و معرفی محصولات در نمایشگاههای آنلاین وجود دارد.
درخصوص محصولات پتروشیمی سبک و مشتقات پلیمری خاص با توجه به ظرفیت تولیدی و تنوع محصولات شیمیایی در اصفهان، تولیدکنندگان میتوانند از طریق Alibaba یا سایتهای تخصصی وارد زنجیرههای تأمین چینی شوند.
ملزومات ورود موفق به پلتفرمها برای تجار اصفهانی شامل الزامات حقوقی و اداری، ثبت برند رسمی در چین (Trademark CN)، دریافت مجوز واردات غذا/فرش از GACC، همکاری با نماینده ثبتشده در چین لجستیکی، امکان ارسال کالا به انبارهای FBA چینی یا همکاری با Fulfillment Partn، ارائه خدمات پس از فروش، بازگشت کالا و پاسخگویی آنلاین، بازاریابی، تولید محتوای بومیسازیشده به زبان چینی، تحلیل رقبا، تعیین قیمتگذاری محلی، بررسی رنگ و سلیقه چینیها و همکاری با اینفلوئنسرهای چینی است.
مزایا و چالشهای ورود محصولات به پلتفرمهای چینی
دسترسی مستقیم به بیش از ۹۰۰ میلیون مصرفکننده آنلاین، امکان ایجاد برند ایرانی بدون حضور فیزیکی، دریافت داده رفتاری مشتری برای توسعه محصول از جمله مزایای ورود به این پلتفرمها هستند.
درمقابل رقابت شدید با برندهای آسیای جنوبشرقی و داخلی چین، نیاز به سرمایهگذاری اولیه در محتوا، لجستیک و تبلیغات، موانع انتقال ارز و تحریمها، نبود زیرساخت قانونی و حقوقی برای حضور رسمی ایرانیها از جمله چالشهای ورود به این پلتفرمها به شمار میروند.
تأثیر پلتفرمها بر توسعه صادرات اصفهان
پلتفرمهای چینی میتوانند نقش پیشران صادرات مدرن را برای اصفهان ایفا کنند. این سکوها نهتنها بازار فروش، بلکه پلتفرمهای اطلاعاتی و بازاریابی هستند.
تاجر اصفهانی میتواند بدون نیاز به حضور در نمایشگاه فیزیکی، رفتار مصرفکننده چینی را تحلیل کرده، نسخهسازی سفارشی از محصول خود ایجاد و حتی خط تولید را براساس دادههای مشتری طراحی کند.
همچنین این پلتفرمها با کاهش هزینههای سربار، کاهش واسطهگری و ایجاد ارتباط مستقیم با مصرفکننده نهایی، به افزایش سودآوری، کنترل بیشتر برند و تسهیل ورود به بازارهای منطقهای چین (مانند گوانگدونگ و شانگهای) کمک میکنند.
پیشنهادهایی برای تاجران اصفهانی
پیشنهادهای عملیاتی برای فعالان اصفهان به منظور توسعه صادرات محصولاتشان، شامل این موارد است:
ایجاد کنسرسیوم دیجیتال صادرات اصفهان برای بهرهبرداری مشترک از برندینگ و منابع فنی، تأسیس دفتر نمایندگی تجاری در چین یا همکاری با طرف چینی دارای مجوز کامل، تولید محتوا، بستهبندی و طراحی مبتنی بر سلیقه مصرفکننده چینی.
همچنین میتوان به این موارد اشاره کرد:
آموزش و مشاوره تخصصی توسط مراکز توسعه تجارت خارجی، اتاق بازرگانی و شهرکهای صنعتی، حضور برنامهریزیشده در پلتفرمهای B2C و B2B با تفکیک کالاهای لوکس و صنعتی، برگزاری کارگاههای بازاریابی دیجیتال چینی برای فعالان صادراتی و استارتاپهای تولیدی، ایجاد داشبورد رصد رقبا و تحلیل بازارهای دیجیتال چین در اتاق بازرگانی اصفهان.