به گزارش اصفهان زیبا؛ استفاده از روشهای سنتی در بخش کشاورزی دیگر جوابگو نیست. تزریق آموزش و یافتههای پژوهشی در بخش کشاورزی منجر به رشد و توسعه این بخش میشود.
در نشست خبری رویداد ملی درهای باز که صبح روز گذشته در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان برگزار شد بر دانش بنیان کردن بخش کشاورزی تاکید شد.
بخش کشاورزی از جمله حوزههایی است که ورود شرکتهای دانش بنیان و فناور در آن دارای اهمیت است چون بخش کشاورزی تامین کننده امنیت غذایی کشور است.
به گفته رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی نقش محوری در دانشبنیان کردن کشاورزی دارد.
مرکز اصفهان نیز با اجرای طرحهای کاربردی، توسعه فناوریهای نوین از مراکز پیشرو کشور بهشمار میرود.
در این نشست خبری، مسعود ترابی اظهار کرد: این سازمان باهدف دستیابی به کشاورزی پایدار، بهرهبرداری بهینه از منابع پایه همچون آبوخاک و توانمندسازی بهرهبرداران فعالیت میکند.
این سازمان در حال حاضر، مدیریت بیش از ۳۴ مرکز تحقیقاتی را در کشور برعهده دارد، همچنین مؤسسات مادرتخصصی مستقر در تهران و استان البرز، بار فنی و تخصصی سازمان را بر دوش دارند.
اصفهان در میان سه مرکز برتر تحقیقات کشاورزی کشور
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان بیان کرد:
مرکز استان اصفهان در سالهای گذشته همواره در میان سه مرکز برتر کشور قرار داشته است.
ساختار سازمانی شامل سه معاونت، پژوهش و فناوری، آموزش و انتقالیافتهها و برنامهریزی و پشتیبانی است.
ترابی ادامه داد: این مرکز دارای ۱۶ ایستگاه تحقیقاتی شامل شش ایستگاه اصلی، سه پایگاه، هشت مزرعه کشاورزی و دامپروری و چندین آزمایشگاه تخصصی و فوقتخصصی است.
مرکز رشد از مهمترین اجزای این مرکز است که در مسیر توسعه فناوریهای دانشبنیان نقش کلیدی ایفا میکند.
وی افزود: مرکز تحقیقات اصفهان سالانه بیش از ۲۰۰ طرح تحقیقاتی ارائه میدهد.
بیش از ۹۰ درصد آنها ماهیت کاربردی دارند و بیشتر در راستای حل مسائل حوزه کشاورزی و منابع طبیعی طراحی میشوند.
بیش از ۵۵ درصد این پژوهشها در حوزه امنیت غذایی و تأمین نیازهای زنجیره تولید است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان تأکید کرد:
تحقیقات ما بر تولید ارقام مقاوم به شوری و خشکی، استفاده از آبهای شور و پساب تصفیهشده، حفظ منابع ژنتیکی، بهبود عملکرد محصولات زراعی و دامی و افزایش بهرهوری آبوخاک متمرکز است.
تفاوت ما با دانشگاهها این است که ما علم را برای حل مسئله و تولید ثروت میخواهیم.
ترابی گفت: مرکز رشد کشاورزی اصفهان، با همکاری پارک علموفناوری و شهرک علمی تحقیقاتی، سالانه پذیرای جوانانی است که با ایدههای فناورانه به این مرکز میآیند.
در سه سال اقامت در مرکز، ایده آنها مورد پشتیبانی فکری و فنی قرار گرفته و در صورت موفقیت، قابلیت ورود به بازار و تجاریسازی پیدا میکند.
اقدامات مهم مرکز در حوزه کنترل کیفی محصولات پایه
وی در خصوص اقدامات مهم مرکز در حوزه کنترل کیفی محصولات پایه اظهار کرد: هر نوع بذر، نهال یا اندام تکثیری در استان باید زیر نظر ما تولید شود و گواهینامه لازم را دریافت کند.
سالانه بیش از دو میلیون اصل درخت شناسنامهدار شده و ۱۸ هزار تن بذر گواهیشده در استان تحت نظارت مرکز قرار دارد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان افزود:
یکی از معاونتهای فعال ما، معاونت آموزش است که از هنرستانهای تخصصی کشاورزی تا آموزش زندانیان و سربازان را شامل میشود.
در حال حاضر، یک هنرستان وابسته در کاشان و بیش از ۱۰ هنرستان بهصورت برونسپاری با مرکز همکاری دارند.
ترابی با اشاره به چالشهای منابع آبی و رقابت میان بخشهای مختلف برای استفاده از پساب فاضلاب گفت:
مرکز تحقیقات اصفهان با اجرای بیش از ۱۰ طرح پژوهشی در این حوزه، بهعنوان یکی از شاخصترین مراکز کشور در زمینه استفاده از پساب شناخته میشود.
این منابع میتوانند نقش مهمی در ارتقای شاخصهای اقتصاد کشاورزی استان ایفا کنند.
وی اظهار کرد: فارغالتحصیلانی که دارای ایده فناورانهای که قابلیت تبدیل به محصول را دارد، به مرکز مراجعه میکنند.
ایده آنها مورد ارزیابی قرار میگیرد و به مدت سه سال از آنها حمایت میشود تا بتوانند ایدههای خود را به محصول تبدیل کنند.
پس از آن، این افراد مختار هستند که با سازمان همکاری کنند و به شهرک علمی تحقیقاتی منتقل و یا وارد بازار شوند و فعالیت اقتصادی خود را آغاز کنند.
سالانه 2 میلیون اصله درخت شناسنامهدار میشوند
ترابی گفت: سالانه بیش از دو میلیون اصل درخت را شناسنامهدار میکنیم.
یکی از وظایف مهم مرکز این است که هر نمونه بذر، نهال یا اندام تکثیری و تولیدمثلی که در استان اصفهان تولید میشود، تحت نظارت و گواهی بخش ثبت، کنترل و گواهی قرار گیرد.
در صورت نبود کنترل، این فرایند میتواند عوارض بسیار وخیمی را در اکوسیستم زراعی یا باغی کشور ایجاد کند.
وی ادامه داد: در حال حاضر، نظارت بر بیش از ۱۸ هزار تن بذر گواهیشده در سال انجام میشود.
همچنین ۲۲ فقره نقشه تخصصی و ۲۱۱ مورد پایش و ارزیابی ذخایر ژنتیکی در دستور کار قرار گرفته است.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان با تأکید بر اهمیت حوزه آموزش، اظهار کرد: یکی از معاونتهای جدی سازمان، حوزه آموزش است.
آموزش تخصصی کشاورزی در هنرستانهای وابسته به مرکز تحقیقات
در حوزه آموزش بهرهبرداران، دورههایی با مدت بیش از دو یا سه روز برگزار میشود. در بخش آموزش رسمی، هنرستانی وابسته به مرکز تحقیقات در کاشان با حدود ۲۰ دانشآموز فعالیت دارد.
همچنین بیش از ۱۰ هنرستان دیگر نیز وجود دارد که در آنها، آموزشهای عمومی بهوسیله آموزشوپرورش و آموزشهای تخصصی بهوسیله مرکز ارائه میشود.
ترابی با اشاره به برخی از دستاوردهای سازمان در حوزههای مختلف مطرح کرد:
در بخش حفاظت خاک و آبخیزداری، فعالیتهای مهمی از جمله پهنهبندی مناطق سیلخیز با استفاده از شاخصهای علمی، شناسایی شده است.
بررسی گونههای مرتعی برای کنترل فرسایش و ارزیابی اثرات تغییرات اقلیمی انجام شده است.
این موارد بسیار متنوع هستند که تنها بهصورت گذرا به آنها اشاره شد.
وی ادامه داد: اصفهان بهعنوان شاخصترین استان در حوزه پساب فاضلاب، بیشترین پژوهشهای کاربردی را در این زمینه انجام داده است.
تاکنون بیش از ۱۰ پروژه پژوهشی در این زمینه انجام شده است.
پساب فاضلاب اکنون بهعنوان یک فرصت طلایی برای بخشهای مختلف از جمله صنعت، کشاورزی و فضای سبز شهری مطرح است و همه برای استفاده از آن در حال رقابت هستند.
این موضوع میتواند شاخصهای اقتصاد کشاورزی استان را به طور واقعی ارتقا دهد.
رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان اظهار کرد:
یکی از مهمترین فعالیتهای حوزه علوم دام، پروژه تحقیقاتی در زمینه ژن میوستاتین است.
این ژن درصورتیکه در بدن دام فعال شود، بهجای چربی، عضله تولید میکند و از این طریق میتوان چربی را در دامهای سبک مانند گوسفند کاهش داد و گوشت بیشتری تولید کرد.
کشاورزی باید بروز شود
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان گفت:
باتوجهبه تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی و تحولات فرهنگی، نیاز است روشهای سنتی کشاورزی بازنگری شوند.
استفاده از ظرفیت پژوهشگران مرکز تحقیقات، برنامهریزی منطقهای و هماهنگی بین دستگاههای مرتبط ضروری است.
مهرداد مرادمند اظهار کرد:
اگر بتوانیم جایگاه کشاورزی در استان اصفهان را بهخوبی شناسایی کنیم، میتوانیم از زیرساختهای موجود در استان برای توسعه اقتصادی، بهویژه در بخش کشاورزی، استفاده کنیم.
این امر تنها زمانی محقق میشود که ما با همدیگر همراهی نزدیکتری داشته باشیم، همقدمی کنیم و تعامل بیشتری نسبت به گذشته داشته باشیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان تصریح کرد:
باید با گذر زمان و تغییراتی که در محیط اطراف رخداده است، خود را با شرایط جدید هماهنگ کنیم و برنامهریزی دقیقتری انجام دهیم.
در غیر این صورت نمیتوانیم به موفقیتهای مطلوب دست پیدا کنیم.
شاید بخش کشاورزی که به طور گسترده با ما در ارتباط است، چه از طریق تشکلها، اتحادیهها، یا سایر روشها در معرض بحرانها و مشکلات بیشتری قرار گیرد.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان افزود:
کشاورزان پیشرو، سازمان جهاد کشاورزی، همه دستگاههای وابسته «دولتی، خصوصی، نظاممهندسی، نظام صنفی و دستگاههای وابسته به وزارت کشاورزی» هر یک وظایف خاص خود را دارند و با محوریت خاصی گام برمیدارند.
بنابراین برنامههای ما نیز باید هماهنگ با یکدیگر باشد، اولویتها را مشخص کنیم، ضرورتهای استان را باتوجهبه تغییرات شرایط جدید تعریف کنیم و برنامهریزی مناسبی انجام دهیم.
تأکید بر پژوهشهای کاربردی برای حل مشکلات کشاورزی
مرادمند عنوان کرد: درخواست ما از پژوهشگران این است که اعتقاد داشته باشند که پژوهشهای کاربردی انجام شود.
پژوهشهایی که نتایج آن قابلاجرا باشد و با همکاری بخشهای مربوطه در اختیار قرار گیرد و در فرایندپذیرش آن نیز با کمک ترویج و نقش پررنگی که این بخش میتواند داشته باشد، یاری ببینیم.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان ادامه داد:
در شهرستانهای مختلف، مشکلات متعددی وجود دارد و بیشتر مشکلات آب در مناطق غربی استان جدیتر هستند.
همچون مباحث مربوط به حفظ زندگی و حفظ منابع طبیعی یا حتی مبحث گیاهان دارویی که میتواند جایگزین مناسبی برای بسیاری از محصولات آببر باشد.
مرادمند تأکید کرد:
این مباحث را میتوانیم در قالب برنامههای ویژه منطقهای و شهرستانی طراحی کنیم .
همچنین با کمک پژوهشگران، راهکارهای مناسبی برای کاهش و یا رفع این چالشها در نظر بگیریم.
بهویژه در مناطق گرم و شمالی استان که تنوع بالایی دارند، باید برنامههای منطبق با شرایط محلی تدوین شوند.
یافتههای علمی نباید خاک بخورند
در ادامه مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی استان اصفهان با تأکید بر نقش کلیدی بخش ترویج در انتقال دانش به مزرعه گفت:
بدون ترویج، یافتههای علمیِ حاصل از تحقیقات و آموزش، خاک میخورند و بیاستفاده میمانند.
حسن ریاحی افزود: بخش ترویج یک نقش تسهیلگر دارد؛ یعنی پل ارتباطی بین تحقیقات، آموزش و میدان عمل است.
یعنی تمام شرایط فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی کشاورز را در نظر میگیرد و بعد از آن علم تولید شده بهوسیله تحقیقات به مزرعه وارد میشود.
مدیر هماهنگی ترویج کشاورزی استان اصفهان ادامه داد: علم اگر بهتنهایی بخواهد به مزرعه وارد شود، ممکن است مورد پذیرش قرار نگیرد.
بخش ترویج، تمام شرایط کشاورز و بهرهبرداران ازجمله آموزش بزرگسالان و نوآوری را بهوسیله بهرهبردار در نظر میگیرد و علم تولید شده را به زمینهای کشاورزی میبرد.
ریاحی بیان کرد: اگر تحقیقات در سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ضعیف باشد، اثربخشی آموزشهای ترویج را زیر سؤال میبرد.
وی اظهار کرد: اگر خواهان تحول کشاورزی هستیم، بخش ترویج را باید بهعنوان یک رکن راهبردی در نظر بگیریم.