به گزارش اصفهان زیبا؛ ماه محرم، ماه حماسههای جاودان و قیام انسانهای آزاده است. در این ماه، عزاداریهای سیدالشهدا (ع) نهتنها یادآور ظلمستیزی و عدالتخواهی است، بلکه محفلی برای اتحاد و همدلی میان تمام اقشار جامعه، اعم از زن و مرد، به شمار میرود.
حضور پررنگ بانوان در کنار آقایان در مراسم عزاداری محرم، نهتنها یک سنت دیرینه است، بلکه تاثیرات عمیقی بر جامعه و شخصیت فردی آنان دارد. این حضور، جلوهای از مشارکت فعال زنان در حفظ ارزشهای دینی و ترویج فرهنگ عاشورایی است.
با آغاز ماه محرم، روستای فشارک که در ۷۵ کیلومتری اصفهان با طول و عرض جغرافیایی 19-52/ 47-22 و پلاک 438 از بخش 19 اصفهان، پارهای از بهشت برین است با آبوهوایی بسیار مطبوع و دلانگیز، درههایی عمیق و کوههایی رفیع پذیرای مردم آبادی میشود که از شهر به روستا میروند تا عزای سیدالشهدا را به پا دارند.
اگر در روزهایی که مناسبتی نیست به این روستا سفر کنید شاهد جمعیت بسیار محدودی هستید. اما محرم که میآید پای مردم این روستا را نهتنها از شهرهای مختلفی مانند اصفهان، تهران و… به روستا باز میکند بلکه مردمی که سالها است به دلایل مختلف ساکن ایران نیستند همپایشان به روستا باز میشود.
بله، محرم با آمدنش مردم روستا را دور یکدیگر جمع میکند تا مانند سالیان گذشته مراسم سنتی یا بهتر است بگویم مراسمی که بیش از هزار سال قدمت دارد را بار دیگر با عشق به حسین (ع) و تعامل با یکدیگر برگزار کنند.
مهمترین ویژگی مراسم با قدمت این روستا در محرم ماه خدمترسانی همه ردههای سنی در برگزاری هرچه بهتر مراسم است. از طرفی برنامههای متفاوتی برای ردههای سنی مختلف برگزار میشود.
کودکان و نوجوانان؛ آیندهسازان مکتب حسینی
کودکان و نوجوانان با شور و اشتیاقی وصفناشدنی در برنامههای محرم مشارکت میکنند. افراد میانسال در هیئتها به تنظیم صفوف عزاداران کمک میکنند. نوجوانان و جوانان پرچمهای سیاه و سبز را برپا میدارند و در حمل علم و کتل پیشقدم هستند. برخی از آنان نیز با خواندن مداحیهای کوتاه یا اجرای نمایشهای تعزیه، حماسه کربلا را زنده نگه میدارند.
کودکان کوچکتر نیز با شرکت در دستههای سینهزنی و زنجیرزنی، فضایی معنوی و پرشور خلق میکنند. برنامههای ویژه کودکان، مانند نقاشی عاشورایی با موضوع کربلا و اهدای جوایز به شرکتکنندگان، باعث میشود نسل جدید با مفاهیم عمیق این قیام جاودان آشنا شوند.
بانوان؛ ستونهای استوار مراسم محرم
در کنار این فعالیتها، بانوان با تلاشی خستگیناپذیر در پشتصحنه مراسم، نقشآفرینی میکنند. آنان در برخی از کارهای آشپزخانه روستا که اطعام عزاداران حسینی در آن پخت میشود به آقایان که مسئولیت طبخ غذا را دارند کمک میکنند.
گروهی دیگر از بانوان نیز در نظمدهی به مراسم، استقبال از مهمانان و رسیدگی به امور رفاهی شرکتکنندگان فعال هستند. گروهی هم مسئولیت شستن و نظافت ظروف نذری را بر عهده میگیرند. همهجا ردپای مهربانی و ایثار این زنان دیده میشود. علاوه بر ایستگاه چای برادران، امسال ایستگاهی در کوچه کنار درب ورودی اصلی حسینیه روستای فشارک برپا شد که همه کادر این ایستگاه بانوان بودند.
هر عزاداری که برای صرف چای و شربت به ایستگاه مراجعه میکرد از نظافت و نظم فوقالعاده بانوان میگفت. خلاصه بگویم بانوان بهگونهای برای مراسم عزاداری اربابشان خدمت میکردند که ایستگاهشان به ایستگاه بانوان پاکیزه شهرت پیدا کرده بود.
گاهی بهاندازهای سرشان شلوغ میشد که چند نفر مسئول شستن لیوانها میشدند.در مراسم شام غریبان این روستا حضور بانوان بسیار پررنگ است. پس از اقامه نماز مغرب و عشا آقایان و بانوان بیرون از مسجد جمع میشوند.
همه مردم از ایستگاه صلواتی برادران شمع دریافت میکنند و شمعهایشان را قبل از خاموششدن همه چراغهای روستا روشن میکنند. همه مردم که جمع شدند دسته عزاداری به راه میافتد. جلو دسته آقایان قرار گرفتهاند. آنها طبل و سنج میزنند و با صدای بلند دومرتبه نام اباعبدالله الحسین (ع) را صدا میزنند و سپس این شعر را زمزمه میکنند: «خیمهها میسوزد و شمع شب تارم شده».
پس از آن بانوان که پشت سر آقایان قدم بر میدارند بهمحض سکوت برادران دستان خود را بالا میبرند، دومرتبه «یا حسین» میگویند و بعد این شعر را زمزمه میکنند: «اندر این صحرا دگر آتش پرستارم شده…»
در این شب روستا در تاریکی فرومیرود. زنان و مردان در یک دسته عزاداری با گرفتن شمع در دست به کوچهها روشنی میبخشند و پس از طیکردن کوچههای روستا به حسینیه میرسند. در حسینیه زنان بر زمین مینشینند، دستبرسر میگذارند و شعر خود را میخوانند. پس از چند دور چرخیدن در حسینیه بانوان در سکوهای اطراف مینشینند.
نوجوانان و کودکان مانند مراسم تعزیه دستانشان بهعنوان اسرا به طناب بسته شده، سرها به نیزهها است و درحالیکه حضرت زینب (س) را کتک میزنند، وارد حسینیه میشوند. خیمههایی که وسط حسینیه قرار گرفته آتش زده میشود و میسوزد. همه اتفاقات بهگونهای طبیعی بازسازی میشود که صدای اندوه زنان و مردان به آسمان میرسد.