به گزارش اصفهان زیبا؛ رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی به بررسی و مطالعه مسائل مختلف اقتصادی، اجتماعی و سیاسی از دیدگاه اسلام و احکام اسلامی میپردازد. در واقع رشته حقوق، مجموعهای از دانشها و مهارتهاست که به بررسی و تحلیل قوانین و مقررات میپردازد و فارغالتحصیلان آن میتوانند در حوزههای مختلف حقوقی فعالیت کنند. قضاوت، یکی از این حوزههاست که به معنای اعمال حاکمیت قانون و حل اختلافات در دادگاههاست.
قضاوت تلاش قاضی برای کشف واقعیت اختلافات مردم با رعایت انصاف و عدالت است. مسائل جانی، مالی و آبروی مردم در اختیار قاضی است و بهطور یقین قلم قاضی در به نتیجه رسیدن پروندهها بسیار نقش دارد و برای طرفین بسیار تأثیرگذار و حساسیتبرانگیز است.
جمالالدین عصمتی (دانشگر) متولد 1350 مدرس رشته حقوق استاد دانشگاه و قاضی دادگستری بوده و بیش از یک دهه میشود که از اهالی کوی جدید استادان است.
او از تحصیلات دانشگاهی در دو بخش حوزه و رشته تخصصی قضا، فقه و مبانی حقوق اسلامی برخوردار است و موفق به اخذ مدرک دکتری در رشته حقوق و فقه شده است. از سال 1393 مدرس رشته حقوق و فقه بوده و مشغول تدریس این رشته در دانشگاه است.
تدریس در دانشگاه و شغل قضاوت
او درمورد موفقیتهای علمی و تألیف مقالهها و کتابهایش میگوید: بنده در دانشگاه پیام نور اصفهان، دانشگاه اشرفی اصفهانی و دانشگاه المهدی مرکز میمه اصفهان تدریس داشتهام. شغلم قضاوت است و تاکنون تألیف دو کتاب «لبخند فرشتگان» درمورد مسائل دعا و «جایگاه علم قاضی بهعنوان دلیل اثبات دعوی» را داشتهام. تعدادی هم مقاله در هر دو بخش رشته تحصیلیام به چاپ رساندهام.
این استاد دانشگاه و قاضی دادگستری تصریح میکند: سالیان متوالی در این حرفه فعالیت دارم و سعی میکنم به اصول و مبانی پایبند باشم که احقاق حق همراه با رعایت عدالت و انصاف صورت بگیرد و در حد ممکن هم فصل خصومت بین طرفین دعوی انجام شود و موضوع به سازش طرفین دعوی ختم و پرونده بسته شود.
او در خصوص ویژگیهای یک قاضی خوب و بامهارت اظهار میکند: یک قاضی خوب و بامهارت برای اینکه بتواند کار خود را بهدرستی انجام دهد، باید برخوردار از ویژگیهای خاصی باشد؛ یعنی یک قاضی خوب بهغیراز آن شرایط کلی که باید مدنظر داشته باشد، باید برخوردار از تیزفهمی، شجاعت و عدالت هم باشد. قاضی باید مهارت ویژه در انجام این کار داشته باشد و شخصیت تکانشگری نداشته باشد و زود عصبانی نشود.
عصمتی عنوان میکند: یک قاضی برای اینکه بتواند کار خود را بهدرستی انجام دهد باید معیارهایی مانند واقعیتهای اجتماعی را در نظر بگیرد و در اولویت کاری خود قرار دهد. باید سعی کند واقعیتهایی که در مسائل کیفری و غیرکیفری در مورد پرونده کاری که در دست گرفته را مدنظر قرار دهد و بعد از کشف واقعیت با معیارهای قانونی تطبیق دهد.
دانشجویان رشته حقوق مبانی فقه را بیاموزند
او خطاب به دانشجویانی که علاقهمند به تحصیل در رشته حقوق هستند و میخواهند در این رشته موفق شوند توصیه میکند که درسهای حقوق را از ابتدا با دقت بخوانند که این درسها برای آنها تفهیم شود؛ بهنحوی که در پایان تحصیلات خودشان بتوانند این درسها را به دیگران بفهمانند و حتما تلاش کنند مبانی فقه را هم بهدرستی بیاموزند.
او در ادامه تأکید میکند: به دلیل اینکه پایه حقوق، مبانی فقه است و ضرورت دارد دانشجویان مبانی فقه را بهخوبی یاد بگیرند، بهطور یقین اگر دانشجویان بتوانند در فقه آشنایی خوب و کامل پیدا کنند، پساز آن هر جا در فهم قانون با مشکل روبهرو شدند میتوانند به فقه مراجعه کنند.
او خاطرنشان میکند: در موفقیت تحصیلیام خانواده نقش بسیار مؤثری داشته است و در طول تحصیل آرامش را برایم فراهم کردند که در روند ادامه تحصیل بنده تأثیرگذار بود. استاد میراحمد تقوی از اساتید و قضات بسیار خوب در ادبیات عرب و حوزه اخلاق محسوب میشدند و در موفقیت تحصیلی بنده بسیار تأثیرگذار بودند.
عصمتی میافزاید: در بخش حوزه هم از استادان بسیار خوب و مؤثر بنده آیتالله مشکینی، آیتالله دکتر سید مصطفی محقق داماد، آیتالله مقتدایی، آیتالله موسوی اردبیلی و آیتالله فاضل لنکرانی بودند. از اساتید حقوقی مؤثر در موفقیت تحصیلی بنده نیز دکتر نجاتعلی الماسی، دکتر هاشمی و دکتر توجهی بودند.
نقش قلم قاضی در به نتیجه رسیدن پروندهها
او عنوان میکند: با توجه به تحصیلات حوزوی که داشتم گرایش فقه را هم ادامه دادم و در تحصیلات حوزوی در رشته تخصصی قضا تحصیل کردم. دروس فقهی در ارتباط با قضا را در طول چهار سال در محضر اساتید بسیار برجسته حقوقی گذراندم و با توجه به اینکه رشته فقه و حقوق کاملا به هم دیگر نزدیک و مربوط هستند و با خواندن درسهای قضایی و علاقهای که به حقوق و قضا داشتم، زمینه فراهم شد تا در این بخش هم ادامه تحصیل دهم.
این استاد دانشگاه و قاضی دادگستری با اشاره به اینکه قضاوت کار بسیار حساسی است، میگوید: با توجه به اینکه مسائل جانی، مالی و آبروی مردم در اختیار قاضی است؛ به همن دلیل مردم هم متنوع و با حساسیتهای متفاوت هستند. گاهی موضوعاتی را مردم نمیتوانند به صورت عادی حل کنند؛ بنابراین مجبور به تشکیل پرونده میشوند. در این موارد بهطور یقین قلم قاضی در به نتیجه رسیدن این پروندهها بسیار نقش دارد و برای طرفین بسیار تأثیرگذار و حساسیتبرانگیز است.
او خاطرنشان میکند: به همین دلیل سعی میشود در حدممکن با سازش موضوع حل شود و در صورت عدم توفیق، به نحوی واقعیت امر به عدالت کشف شود و اگر نشد به انصاف نزدیک شود. به نتیجه رسیدن بعضی از پروندهها زمان زیادی میبرد و اتفاق افتاده که بنده روزهای زیادی فکر و مطالعاتم درگیر پروندهای بوده تا در نهایت با جمعآوری مطالب به نحوی رأی را در قضاوت صادر کردم که اکنون از آن راضی هستم. حتی در ذهنم آمد که اگر پرونده به مجامع بینالمللی بکشد بتوانم پاسخگو باشم.
عصمتی تصریح میکند: قضاوت تلاش قاضی برای کشف واقعیت و حل اختلافات مردم با رعایت انصاف و عدالت است. در پیگیری پروندهها استمرار زیادی دارم تا بتوانم پرونده را به نتیجه برسانم. تلاش میکنم کشف واقعیت کنم تا حکمی که صادر میشود به عدالت باشد و یا به انصاف نزدیک باشد؛ در این صورت وجدان بنده از انجام کار راضی میشود.