به گزارش اصفهان زیبا؛ پژوهشگر مرکز تحقیقات کشاورزی و آموزش منابع طبیعی اصفهان، با هشدار نسبت به وضعیت بحرانی آبخوانهای استان گفت:
برداشتهای بیرویه، کاهش بارشها، توسعه بیبرنامه صنعت و کشاورزی و مدیریت نادرست، منابع آب زیرزمینی اصفهان را در آستانه فروپاشی قرار داده است.
آبخوانها یا سفرههای آب زیرزمینی، لایههای نفوذپذیر سنگ یا خاک هستند که آب شیرین را ذخیره میکنند و حدود ۲۰درصد آبهای شیرین جهان را تشکیل میدهند.
این منابع نقش حیاتی در تأمین آب آشامیدنی و کشاورزی دارند.
روزنه امید برای احیای منابع آبی
چوبین با تأکید بر اجرای طرحهای نوین پخش سیلاب و بازسازی آبخوانها اظهار کرد:
در استان اصفهان، سه عرصه اصلی پخش سیلاب شامل مناطق «سه»، «هفتومان» و «کاشان» تحت مدیریت این مرکز قرار دارند.
این طرحها سالانه در مجموع صدها هزار مترمکعب روانآب را کنترل و مدیریت میکنند که حدود ۶۰درصد آن به سفرههای زیرزمینی نفوذ مییابد.
او تصریح کرد: آبخوان «کاشان» و «سه» هر یک ظرفیت کنترل بیش از یک میلیون مترمکعب و آبخوان «هفتومان» ظرفیت کنترل ۱.۸ میلیون مترمکعب سیلاب را دارند.
عوامل اصلی تخریب آبخوانهای اصفهان
برداشتهای بیرویه از چاههای عمیق، حفر چاههای غیرمجاز، کاهش بارش، آبیاری ناکارآمد، کشت محصولات آببر، توسعه صنعتی و مدیریت نادرست
از مهمترین دلایل افت شدید سطح آبخوانها هستند. نبود سیاستگذاری مؤثر و ضعف مشارکت مردمی نیز فشار بیشتری به منابع وارد کرده است.
پروژه پخش سیلاببر آبخوان کاشان
چوبین با اشاره به نمونه موفق پروژه پخش سیلاب بر آبخوان «کاشان» گفت:
این طرح باعث تغذیه پایدار آب زیرزمینی تا ۶۰ درصد حجم آبگیری، احیای پوشش گیاهی، کنترل بیش از ۲۰ سیلاب فصلی و ایجاد بستر مناسب برای گردشگری طبیعی شده است.
فرونشست زمین؛ زنگ خطر دیگر
اصفهان دارای ۳۷ دشت بزرگ مطالعاتی است که به دلیل برداشت بیرویه، همگی در وضعیت ممنوعه یا بحرانی قرار دارند.
میزان فرونشست در این دشتها بین ۸ تا ۱۹ سانتیمتر در سال است که نشانه بحران جدی است.
راهکارهای پیشنهادی برای نجات منابع آب
چوبین راهکارهایی چون
آموزش و ترویج،
ارائه مشوقهای مالی،
تشکیل نهادهای محلی،
حمایتهای قانونی،
استفاده از فناوریهای نوین،
اصلاح الگوی مصرف و الگوی کشت
و ایجاد زیرساختهای پایش هوشمند
را برای احیای آبخوانها ضروری دانست.
او تأکید کرد که بدون مشارکت جدی مردم و توقف برداشتهای بیرویه، امکان پایداری منابع آبی وجود نخواهد داشت.