به گزارش اصفهان زیبا؛ دنیای پرشتاب سرگرمی هر روز افزونهای جدید با خود به همراه دارد. تغییر و تحولاتی که هم فرم را در برمیگیرید و هم محتوای جدیدی را متناسب با اهداف سرمایهگذاران روانه بازار میکند. کلان کمپانیها که روزگاری ذائقه مردم را به سمت استفاده بیشتر از محصولات فرهنگی ترغیب کردهاند، حالا با شناخت از مخاطب امروزی و خواستههایش، با سرمایهگذاریهای کلان، بازار اقتصاد و فرهنگ ملتها را تصرف میکنند. دراینبین مهم است که متولیان فرهنگی چه دولتی و چه مردمی، واقعیت فعلی جامعه را ببینند و سپس متناسب با آنچه رخداده، دست به عمل بزنند. همچون نومدرسه «قندیل» که با دغدغه تربیت نوجوانان وارد میدان تولید محصولات فرهنگی شده و حالا بخشی از بازار را به دست گرفته است.
مجموعه کتاب و بازی «آشباریا» را یادتان هست؛ همان محصولات فرهنگی که پیش از این در صفحه کتاب و ادبیات به آن پرداخته شد و در گزارش «ظرفیت رشد بازیهای بومی را داریم» به سراغ استودیو تولیدکننده بازیاش رفتیم؟ حالا بار دیگر و به بهانه کتاب تازه انتشاریافته «پرونده زمینگیر» به سراغ موسسه تولیدکننده این دست آثار رفتیم.
اندیشکده تعلیموتربیت موسسه فرهنگی امام رضا (ع) یا به عبارتی نومدرسه قندیل، چند سالی است رسالت تربیتی خود را معطوف به تولیدات فرهنگی کرده و حالا باوجود همه چالشهای ابتدایی، مدیرموسسه موقعیت فعلیشان را بهسوی اثرگذاری بیشتر بر مخاطب و درآمدزایی مجموعه توصیف میکند.
محمدحسین حامدیان مدیر نومدرسه قندیل در گفتوگو با «اصفهان زیبا» کموکیف عملکرد مجموعه و چیستی تولیداتشان را برایمان شرح میدهد.
از چیستی ماهیت مدرسه برایمان بگویید. اینطور که پیشازاین با هم صحبت کردیم، موسسه فرهنگی و تربیتی امامرضا (ع) از سالهای پیش مشغول به فعالیت بوده و یک دههای هم میشود که مدرسهای منتسب به آن تاسیس شدهاست؛ با این حساب تفاوت نومدرسه قندیل با مجموعه فرهنگی و مدرسه چیست؟
همانطور که گفتید، نوقندیل نه مرکز فرهنگی است و نه مدرسه؛ بلکه یک کلان مدرسه و مرکز فرهنگی مکمل است که بهوسیله تولید محصولات فرهنگی و ارتباطات مدیریت شده، توانایی پوشش وسیعتری از لحاظ تربیتی برای نوجوانها ایجاد میکند.
باوجود فعالیت مرکز فرهنگی و مدرسه، چطور شد که چنین ایدهای مطرح شد؟
بعد از اینکه تاسیس مدرسه سروسامان گرفت، به این فکر کردیم که الان چند نوجوان امکان ثبتنام در مدرسه را دارند، یا اصلا چند نوجوان با مرکز فرهنگی امام رضا(ع) مرتبط هستند؟ حتی میتوان اینطور پرسید که مگر در کل استان یا کشور چند نوجوان و جوان با مراکز فرهنگی در ارتباط هستند و تحت پوشش تربیتی قرار میگیرند؟ زمانی که این پرسشها مطرح شد، به این نتیجه رسیدیم که در خوشبینانهترین حالت کمتر از 10 درصد نوجوانان تحت پوششاند و بقیه افراد از قصه تربیتی بیبهره هستند؛ خصوصا که مدارس دولتی ما هم امکاناتی برای پرداختن به چنین مسائلی ندارند.
با درنظرگرفتن این شرایط سال 1400 تصمیم به تاسیس نومدرسه قندیل گرفتیم، یک مرکز فرهنگی و مدرسه تربیتی که به واسطه محصولاتش این تربیت را رقم بزند.
خصوصا باتوجهبه تجربه حضورمان در مدرسه، میدیدم برخی دانشآموزان که عقاید و سلایق مشترکی دارند، مصرف فرهنگیشان از کتاب، بازی یا فیلم شبیه هم است؛ مثلا همهشان کتابهای فلان نشر یا فیلمهای فلان کمپانی را دنبال میکنند.
این نشان از اهمیت محصولات فرهنگی در شکلدهی به حالوهوای بچهها داشت و همین دادهها ما را به سمت تولید محصولات فرهنگی برد.
البته این تصمیم به این معنی نبود که فعالیت مرکز فرهنگیمان را تعطیل کنیم و منکر کارآمدی آن شویم؛ بلکه واقعیت این است که ما در کشور به تعداد موردنیازمان نیروی انسانی برای فعالیتهای فرهنگی نداریم و برای جبران این کمبود باید به دنبال جایگزین باشیم.
با راهبرد مشخصی دست به تولید محصولات فرهنگی زدید؟
ما به دنبال این بودیم و هستیم که تربیت را مدل کنیم و مدل تربیتمان را بهصورت محصولات فرهنگی به دست نوجوانان برسانیم؛ منتهی با درنظرگرفتن این مهم که باید یک اتمسفر تربیتی داشته باشیم، همانطور که الان محصولاتمان در سه قالب به هم مرتبط کتاب، بازی و پادکست تولید میشود.
در واقع نوجوان کتاب را میخواند، بعد بازی همان داستان را انجام میدهد، پادکستش را هم گوش میدهد و مجدد به داستانی دیگر ارجاع پیدا میکند.
در مورد فرایند تولید محصولات توضیح میدهید.
ما در ابتدای کار یک زمانی را به پژوهش حول موضوع اختصاص دادیم و ماحصل آن هم چاپ 20 جلد کتابی بود که نقشه راهمان شد. یعنی به صورت عمومی منتشر نشد؛ بلکه خط و مشی خودمان را برای تولیدات آینده معلوم کرد.
در مرحله بعد به سراغ قالبهایی برای انتشار محتوا رفتیم و همان طور که گفتم به سه قالب کتاب داستان و رمان، بازی برد گیم و ویدئویی و پادکست و رادیو قندیل رسیدیم.
عوامل کار همگی از بچههای موسسه امام رضا(ع) هستند؟
نه لزوما، هرچه جلوتر رفتیم، کار تخصصیتر شد و از سایر مجموعهها نیز به ما ملحق شدند. بهطورکلی عوامل نومدرسه قندیل بچه فرهنگیهای اصفهان هستند.
برویم سراغ کتابهای منتشر شده و خصوصا کتاب اخیر.
کتابهایی که تا الان چاپ شده عموما سبک داستانی و فانتزی داشته و خدا را شکر در این سبک به یک چهارچوبی هم با درنظرگرفتن ادبیات بومی رسیدهایم. کتاب آشباریا، 4 جلدی مغناطیس و انجمن سهنقطه، کتابهای پیشینمان هستند. کتاب تازه منتشر شده به اسم «پرونده زمینگیر» اولین کتاب ناداستان و البته با چاشنی طنزمان است، با کلان روایتی از قصه ما و اسرائیل.
نگارش کتاب را بعد از دفاع مقدس 12 روزه آغاز کردید؟ موضوعش با شرایط الان خیلی مرتبط است!
نه این موضوع از آذرماه سال گذشته و بعد از عملیات وعده صادق 2 انتخاب شد. آن موقع احتمال میدادیم که بالاخره چنین مقابلهای رخ دهد.
چطور به مسئله ورود کردهاید؟
برداشتمان این بود که عمده آثار فرهنگیمان حول منازعه اسرائیل و فلسطین تولید شده و فرزندان ما خصوصا تا پیش از حمله اخیر، فکر نمیکردند که ما و اسرائیل در مقابل هم هستیم. در همین راستا این کتاب یک کلان روایتی است که داستان این تنازع را از اساطیر شاهنامه و یهود و استعمار شروع میکند تا به امروز و وضعیت الان برسد. ازآنجاکه گفتم به دنبال تشکیل یک اتمسفر هستیم، بازی کتاب هم تولید شد؛ به این صورت، هم مطالب برای نوجوانان تثبیت میشود و هم در حد بضاعت مجموعهمان جوایزی برای شرکتکنندگان در نظر گرفتیم.
این کتاب که تازه منتشر شده و هنوز برای بررسی تاثیرش زود است، اما در خصوص کتابهای قبلیتان، یا بهطورکلی محصولات پیشین بازخوردها چطور بود؟
کتابهای قبلی که خصوصا در پویش آشباریا نظرات دلگرمکنندهای داشتیم. همینطور پادکستهای مجموعه که امکان ثبت نظر آنلاین هم وجود دارد، اما آنچه برایمان خیلی دلگرم کننده بود، گام برداشتن در راستای عدالت آموزشی بود. ما در پویش آشباریا از همه استانها شرکتکننده داشتیم و این برایمان بسیار لذتبخش بود که کودکان سراسر کشور که ممکن است همچون اصفهانیها دسترسی به مراکز فرهنگی نداشته باشند، با محصولات تربیتی مرتبط
شدهاند.
فارغ از جنبه فرهنگی و تربیتی، فعالیتکردن در این مسیر، بازده اقتصادی هم دارد؟
قطعا به درآمدزایی هم ختم میشود، منتها مثل هر مجموعه دیگری در ابتدای کار نیازمند حمایت است و حمایتش هم میتواند توسط خیرین باشد؛ همانطور که به سایر فعالیتهای فرهنگی کمک میکنند، تولید محصول فرهنگی هم مهم است.
الان وضعیت مجموعه شما بهگونهای هست که از این دوران حمایتی گذر کرده باشید و چنین فعالیتی را به دیگران توصیه کنید؟
انشاءالله که از این مرز حمایت به سوی استقلال عبور میکنیم.