به گزارش اصفهان زیبا؛ در فضای پویا و اندیشهپرور دانشگاهها، هیئتهای دانشجویی بهعنوان کانونهایی معنوی و فرهنگی، نقشی اساسی در تعمیق باورهای دینی، تقویت روحیه جمعی و رشد اخلاقی دانشجویان ایفا میکنند.
استان اصفهان، با پیشینه غنی مذهبی و علمی، همواره میزبان تشکلهای دانشجویی فعالی بوده که در ترویج ارزشهای اسلامی و انقلابی پیشگام هستند. حضور این هیئتها نهتنها فضای دانشگاهها را از معنویت و پرسشگری اصیل سرشار میکند، بلکه بهعنوان پلی میان نسل جوان و آموزههای دینی، پاسخگوی نیازهای فکری و اعتقادی دانشجویان است.
این گزارش میکوشد تا با بررسی نقش و تأثیر هیئتهای دانشجویی در دانشگاههای استان اصفهان، اهمیت این تشکلها را در تقویت هویت دینی، ایجاد انسجام اجتماعی و مقابله با چالشهای فکری نسل جوان تحلیل کند. در شرایطی که تهاجم فرهنگی و دوری از ارزشها به یک دغدغه تبدیل شده است، هیئتهای مذهبی میتوانند با فعالیتهای خلاقانه و جذاب، راهنمای دانشجویان در مسیر تعالی و پیشرفت باشند.
هیئت، تقویتکننده هویت فرهنگی و مذهبی دانشجویان
جانشین قرارگاه هیئتهای دانشجویی استان اصفهان در ابتدا به تاریخچه و هدف تشکیل هیئتهای دانشجویی در استان اصفهان اشاره میکند: «هیئتهای دانشجویی در دانشگاههای ایران از دیرباز بهعنوان نهادهایی فرهنگی و مذهبی شناخته شدهاند که با هدف زنده نگهداشتن نام و یاد اهلبیت(ع)، بهویژه امامحسین(ع)، فعالیت میکنند.
در این راستا، قرارگاه هیئتهای دانشجویی استان اصفهان از سال ۱۴۰۰ باهدف ایجاد ارتباط بین هیئتهای دانشجویی و توانمندسازی آنها تأسیس شده و تا کنون برنامههای متعددی را در سطح دانشگاهها و استان برگزار کرده است.
این قرارگاه با تشکیل یک شورای ۱۴نفره که شامل دبیر خواهران و دبیر برادران بهعنوان مسئولان هدایتکننده و سایر اعضای هیئتهای دانشجویی استان است، به دنبال رفع مشکلات و ایجاد فضای مناسب برای رشد و توسعه فعالیتهای فرهنگی و مذهبی در دانشگاههاست.
هیئتهای دانشجویی نهتنها به ترویج فرهنگ ایثار و شهادت پرداختهاند، بلکه با برگزاری برنامههای هدفمند، یاد شهدا و دلاوریهای آنها در هشت سال دفاع مقدس را زنده نگه میدارند. این هیئتها با عدم تفکیک سیاسی بین مخاطبان خود، فضایی مناسب برای تجمع همه دانشجویان و انجام فعالیتهای فرهنگی و مذهبی فراهم کردهاند.
برخی از هیئتهای دانشجویی نیز با اقدامهایی عمیقتر در جهت کادرسازی و پرورش نسل جدیدی از فعالان فرهنگی، به رشد دانشجویان هیئتی کمک کردهاند و تأثیرگذاری بیشتری در جامعه داشتهاند. این روند نهتنها به تقویت هویت فرهنگی و مذهبی دانشجویان کمک میکند، بلکه زمینهساز شکلگیری یک جامعه جوان و متعهد به ارزشهای اسلامی نیز خواهد بود.
میتوان گفت که قرارگاه هیئتهای دانشجویی استان اصفهان باهدف توانمندسازی و همافزایی، نقش بسزایی در ارتقای سطح فعالیتهای فرهنگی و مذهبی در دانشگاهها ایفا کرده و امید است که این مسیر همچنان ادامه یابد.»
دانشگاههای پیامنور و غیرانتفاعی محروم از هیئت
یونس معتمدی در ادامه بیان میکند: «بیشتر دانشگاههای استان اصفهان هیئت دانشجویی دارند؛ بهخصوص دانشگاههای دولتی و آزاد؛ ولی برخی دانشگاهها مثل دانشگاههای غیرانتفاعی کمتر و دانشگاههای پیامنور هم فقط چند شعبه، دارای هیئت هستند.»
او مشکلات موجود در هیئتهای دانشجویی را که سبب کاهش فعالیت بهتر آنها شده است نیز بیان میکند: «برخی از هیئتهای دانشجویی با مشکلاتی مثل عدم همکاری مناسب دانشگاه و نهاد دانشجویی دانشگاه و در برخی موارد تأمین نیازهای مالی مشکل دارند که رفع این موانع یکی از چالشهای مهم است. دیگر چالش موجود بحث جانشینپروری است که باعث شده در برخی از هیئتها با پایان تحصیل مسئول هیئت یا شورای هیئت، هیئت از نظر تشکیلاتی دچار بینظمی و ضعف شود.»
برنامه امسال هیئتهای دانشجویی چیست؟
جانشین قرارگاه هیئتهای دانشجویی استان اصفهان برنامههای امسال هیئتهای دانشجویی را به دلیل تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک ایران متفاوت میداند و بیان میکند: «برنامه هیئتهای دانشجویی امسال باتوجهبه تعطیلی زودهنگام دانشگاهها و همینطور عدم مجوز عبورومرور در برخی دانشگاهها خیلی محدودتر شده است. بسیاری از دانشجویان به شهرهای خود رفتهاند یا در هیئتهای محلیشان فعال شدهاند. بهجز چند هیئت دانشجویی، بقیه هیئتها برنامهای ندارند؛ اما همان هیئتهایی که فعالیت حضوری ندارند، در فضای مجازی خود فعالیتهای مختلفی را انجام میدهند. در همین راستا، قرارگاه هیئتهای دانشجویی یک مسابقه عکاسی برای دانشجویان ترتیب داده است که به واسطه آن، شور و علاقه دانشجویان به مراسم امامحسین(ع) را به نمایش بگذارد.»
هیئت دانشجویی باید در شأن فضای دانشگاهی باشد
معتمدی در انتها از تفاوتهای هیئت دانشجویی نسبت به سایر هیئتها میگوید: «تاریخ تشکیل هیئتهای دانشجویی در دانشگاههای مختلف متفاوت است؛ البته از اوایل انقلاب شکلگیری این تشکیلات در دانشگاهها رونق بیشتری داشته و هدف از تشکیل آن، ترویج فرهنگ اسلامیمذهبی و بهویژه فرهنگ عاشورا و شهادت و همینطور ایجاد فضایی برای انجام فعالیتهای فرهنگی و مذهبی است.
تفاوت مهم هیئتهای دانشجویی با هیئتهای مذهبی سطح استان در چند مورد است: اول، مخاطب آن؛ اکثریت مخاطب این برنامهها دانشجویان، استادان، پژوهشگران و تحصیلکردههای دانشگاهی هستند که همین امر نوع برگزاری این هیئتها را خاصتر کرده است؛ چرا که مطالب و شیوه برگزاری این مراسم و برنامهها باید بهگونهای باشد که در شأن فضای دانشگاهی باشد.
مورد بعدی این است که برگزاری این برنامهها توسط دانشجویان انجام میشود. دانشجویان با فعالیت در هیئتهای دانشجویی در کنار تحصیل، دغدغه کار فرهنگی و مذهبی دارند و در دوران تحصیل خود برای شکلگیری این فضا بسیار زحمت میکشند.
مسئله بعدی در این هیئتها این است که چون توسط دانشجویان اداره و کنترل میشود، بیشترین مدتی که یک دانشجو از مدت شروع تحصیل تا پایان آن در این تشکیلات حضور دارد، حدود چهارتا پنج سال است و در ادامه، بسیاری از افراد ارتباط خود را پس از فارغالتحصیلی با این مجموعههای دانشجویی قطع میکنند که همین موضوع سبب شد جانشینپروری در این تشکیلات دانشجویی بسیار مهم باشد.»
مقاومت و خلاقیت در ایام محرم
در ادامه، مهدی رضایی، مسئول هیئت ثارالله دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، از برنامهها و چالشهای موجود هیئت دانشجویی دانشگاهشان میگوید: «توفیق خادمی هیئت از آبان ۱۴۰۰ آغاز شد. پیش از دانشگاه در زادگاهم با فضای هیئتها آشنا شدم و پس از ورود به دانشگاه علوم پزشکی، مسئولیت اجرایی و سپس مدیریت هیئت دانشجویی را پذیرفتم.برنامهریزی اولیه برای برگزاری پنج شب عزاداری در دهه اول محرم، با چالش جدی مواجه شد؛ چرا که به دلیل جنگ تحمیلی اخیر و تخلیه خوابگاهها، مخاطبان اصلی برنامهها که دانشجویان خوابگاهی بودند دیگر در دسترس نبودند؛ بنابراین تمرکز خود را بر تولید محتوای مجازی در کانال هیئت با انتشار کلیپهای آموزشی، سخنرانی مجازی، عزاداری برای هر روز محرم و… گذاشتیم.
در میان این تغییرات، نقطه عطف فعالیتها، مراسم بزرگداشت شهید دانشجوی پزشکی بود که به همراه خانوادهاش در حمله رژیم صهیونیستی به آستانهاشرفیه به شهادت رسید. دیروز با همکاری سایر تشکلها، مراسمی پرشور با حضور دانشجویان و مسئولان دانشگاه برگزار و مداحی، سرودهای انقلابی و سخنرانیهایی در تجلیل از مقام این شهید ارائه شد.تلاش کردیم در برنامهها وقفهای ایجاد نشود؛ بنابراین نشستهای هفتگی خود را بهصورت مستمر برگزار میکنیم. برنامههای سهشنبهها پس از نماز مغرب در «گلستان شهدا» با محوریت سخنرانی، مداحی و روضهخوانی برگزار میشود.
پروژه اربعین؛ راهاندازی «موکب درمانی» با حضور دانشجویان پزشکی و پرستاری برای ارائه خدمات سلامت به زائران نیز مانند سالهای گذشته برگزار میشود.فرایندهای زمانبر نامهنگاری و تأمین اقلام در دانشگاه و ضعف سیستم صوتی برای مراسم حضوری دو چالشی است که برای برگزاری برنامهها با آن مواجه هستیم. این موانع هرچند گاهی آزاردهندهاند، ولی شیرینی خدمت در راه اهلبیت (ع) را تلخ نمیکنند.»
هیئتهای دانشجویی اصفهان در محرم امسال ثابت کردند که فاصلهها مانع حرکت در مسیر امامحسین (ع) نیست. از تولید محتوای مجازی تا درمان زائران اربعین، آنها نقشهای نو برای فعالیتهای مذهبی نسل جوان ترسیم کردهاند.