به گزارش اصفهان زیبا؛ تصور عامه مردم از زندگی پزشکان، زندگی تجملاتی و لوکس و همچنین کسب درآمد بالاست؛ درحالیکه بسیاری از پزشکان عمومی این موضوع را رد میکنند و میگویند برای تامین حداقلهای زندگی خود با مشکل روبهرو شدهاند.
حجم کار سنگین و همچنین درآمد اندک، بهویژه در مراکز درمانی دولتی، حالا باعث شده تا خیلی از پزشکان شغل خود را ترک یا اینکه برای بهدست آوردن درآمدهای بیشتر به خارج از کشور مهاجرت کنند. از طرف دیگر، برخی از آنها نیز در سالهای اخیر، بهجای ویزیت بیماران به انجام اقدامات زیبایی روی آوردهاند و با گذراندن دورههای آموزشی در این حوزه مشغول به کار شدهاند؛ عرصهای که پولساز است و میتواند درآمد خوبی برای صاحبانش در پی داشته باشد.
پزشکان عمومی از وضعیت خود گلایه دارند و معتقدند که حقوق اندک آنها کفاف هزینههای زندگیشان را نمیدهد و نمیتوانند با آن روزگار بگذرانند؛ دستمزدی که برخی از آنها حتی تمایلی به بیانش ندارند و آن را در شان و جایگاه خود نمیدانند.
چندی پیش بود که رسانهها گزارش دادند حقالزحمه هر ساعت کار یک پزشک عمومی در جایی همانند مرکز فوریتهای پزشکی دانشگاه علوم پزشکی، تنها ۱۳۶ هزار تومان است که پس از کسر مالیات و بیمه، درآمد واقعی آنها را به مراتب کمتر از این رقم میرساند. با احتساب ۱۴۰ ساعت کار ماهانه، یک پزشک عمومی حداکثر ۲۰ میلیون تومان حقوق ناخالص دریافت میکند که پس از کسورات، خالص دریافتیاش به حدود ۱۸ میلیون تومان میرسد.
این در حالی است که این پزشکان بهغیر از دستمزد خود کارانه یا مزایای دیگری ندارند و همین باعث شده که خیلی از آنها حاضر به کار در مراکز درمانی نمیشوند و عطای ماندن در آن را به لقایش میبخشند؛ درحالیکه کمبود پزشک عمومی در این مراکز موضوعی انکارناشدنی و بارها از زبان مسئولان مختلف عنوان شده است.
اسفندماه سال گذشته بود که حمید گلهداری، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان از کمبود پزشک عمومی و متخصص در مراکز بهداشتی استان خبر داد؛ آنجا که گفت: «حدود ۷۰ پزشک عمومی در سال جاری از شبکه بهداشت اصفهان خارج شدند.
گروهی از پزشکان عمومی بهدنبال دوره تخصص رفته و برخی دیگر نیز بازنشسته شدند. علاوه بر این، برخی پزشکان که به سن بازنشستگی نرسیدهاند، از مجموعه ما خارج شده یا درخواست بازخرید کردهاند.» بهگفته او، کمبود نیروی انسانی، بهویژه در رشتههای پزشک عمومی و متخصص، برای حوزه بهداشت و درمان استان مشکلات جدی ایجاد کرده است و نیاز به پزشک در بسیاری از شهرستانها نیز بهشدت احساس میشود.
دستمزد ناچیز و کمبود پزشک در مراکز دولتی
دستمزد پایین پزشکان موضوعی است که بارها از زبان مسئولان مختلف تکرار شده است.
حسین کرمانپور، مدیر روابط عمومی پیشین سازمان نظام پزشکی نیز در این باره به رسانهها میگوید : «هرچند برخی شاید فکر کنند این اظهارنظر اغراقآمیز است، اما واقعیت این است درآمد پزشکان بخش دولتی کفاف زندگیشان را نمیدهد و این نکته جدیدی نیست.»
او با اشاره به رقمهای غیرعادلانه درجشده در کتاب تعرفه پزشکی کالیفرنیا، میافزاید: «براساس تعرفههای اعلامشده در این کتاب برای یک جراحی، به یک پزشک حدوداً ۳۰۰ هزار تومان (با تاخیر چندماهه) پرداخت میشود.
این در حالی است که بعد از مراجعه به تعویض روغنی باید حداقل ۱ میلیون تومان هزینه پرداخت کرد؛ این یعنی هزینه رفتن ماشین به چال تعویض روغنی بالاتر از عمل جراحی است.»
بابک شکارچی، معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی، درباره حقوق پزشکان طرحی سال گذشته به رسانه ها گفته بود:«حقوق پزشک طرحی بین ۱۲ تا ۱۴ میلیون تومان است. البته میزان حقوق پزشکان طرحی متاهل و مجرد کمی متفاوت است، حقوق پزشکان متاهل مقداری بیشتر است.
پزشکان در کنار این حقوق، کارانهای دریافت میکنند که بر اساس هر رشته متفاوت است و با تاخیرهای طولانی پرداخت میشود. کارانهها در جاهایی که به مرکز نزدیکتر هستند، مثل بیمارستانهای سطح شهر تهران خیلی بهموقعتر پرداخت میشود، در حالیکه کارانه پزشکانی که در مناطق دوردست مشغول به کار هستند، بعضی اوقات تاخیرهای بالای یک سال دارند.»
به گفته او، «برای برخی پزشکان در مناطق محروم حق ماندگاری بهازای هر روز مبلغ یک و نیم میلیون تومان در نظر گرفته شده است که پرداخت این حق نیز با تاخیر بالای یک سال همراه است. این مبلغ خوبی میتواند باشد اگر بهموقع پرداخت شود.»
مطالبهگری برای حقوق عادلانه
مشکلات پزشکان عمومی و بیتوجهی به آنها و سختی کارشان باعث شد تا در اردیبهشتماه جمعی از آنها دست به کار شوند و کارزاری تحت عنوان «درخواست حقوق عادلانه برای پزشکان عمومی» راهبیندازند و رئیسجمهور را مخاطب خود قرار دهند.
اینگونه که در این کارزار آمده است: «ما، پزشکان عمومی استخدامشده در شبکههای بهداشت و درمان، بهعنوان بخش مهمی از نظام سلامت کشور، خواستهها و مشکلات خود را به حضورتان میرسانیم. در حالی که همواره در خط مقدم خدمت به سلامت جامعه هستیم، متاسفانه شرایط مالی و معیشتی ما به حدی نگرانکننده است که نیاز به توجه فوری مسئولین محترم را میطلبیم.
بدین وسیله، ما به شما درخواستهایمان را تقدیم میکنیم. با توجه به فشارهای اقتصادی، مسئولیتهای سنگین و حساسیت شغل پزشکی، ضروری است که حقوق پزشکان عمومی به حداقل ۲۰۰ میلیون تومان در ماه افزایش یابد. این اقدام میتواند باعث جذب و نگهداشت پزشکان باتجربه و همچنین افزایش کیفیت خدمات بهداشتی در کشور شود.
همچنین خواستار این هستیم که فوقالعاده خاصی در احکام حقوقی پزشکان عمومی درج شود تا بهعنوان تشویق و انگیزهای برای ادامه خدمترسانی در شرایط دشوار، به ما تعلق گیرد.
این موضوع میتواند به افزایش انگیزه و تعهد ما در ارائه خدمات بهداشتی کمک کند. با توجه به مصائب اقتصادی و چالشهای روزمره، کاهش مالیات بر درآمد پزشکان عمومی ضروری است. این اقدام، به ما کمک خواهد کرد تا فشارهای مالی را کمتر احساس کنیم و در نتیجه، بر روی کیفیت خدمات ارائهشده تمرکز بیشتری داشته باشیم.
ما بهعنوان پزشکان عمومی معتقدیم که توجه به خواستههای ما نه تنها به بهروزی جامعه پزشکی کمک خواهد کرد، بلکه بهطور مستقیم بر کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی کشور تاثیر مثبت خواهد گذاشت. از جنابعالی خواهشمندیم با توجه به این درخواستها، اقداماتی جدی و موثر در زمینه افزایش حقوق، درج فوقالعاده خاص و کاهش مالیات پزشکان انجام دهید. ما به این باور داریم که با حمایت شما، میتوانیم در ارائه خدمات بهتر به مردم عزیزمان موفقتر عمل کنیم.»
حال پزشکان خوب نیست!
حال پزشکان عمومی خوب نیست؛ همانها که سالها عمر و جوانی خود را صرف تحصیل و تجربه کردند، اما حالا جزو اقشار کمدرآمد جامعه بهشمار میآیند. یکی از همین پزشکان در گفتوگو با «اصفهان زیبا» میگوید: «پزشکان عمومی اینجا در درمانگاهها و مراکز درمانی حضور دارند و باید کشیک بدهند؛ اقدامی که بسیار سخت است و تمام زندگی و وقت آنها را تحتتاثیر خود قرار میدهد؛ درحالیکه دریافتیهای این پزشکان بسیار اندک است و خیلیهایشان مجبور هستند، در کنار کار خود به کارهای دیگر نیز بپردازند تا بتوانند هزینههای زندگی را تامین کنند.»
بهگفته او، بسیاری از پزشکان عمومی برای کسب درآمد بهتر به انجام کارهای زیبایی روی آوردند و دیگر حاضر به ویزیت بیمار نیستند. پزشک دیگری نیز در این باره به ناعادلانه بودن تعرفههای پزشکی اشاره میکند و میگوید: «غیرواقعی بودن تعرفهها زندگی پزشکان عمومی را سخت کرده است؛ درحالیکه اگر تعرفهها عادلانه تعیین میشدند، شاید وضعیت پزشکان بهتر میشد.»
او عدم اجرای طرح پزشک خانواده را هم یکی دیگر از مشکلات حوزه درمان میداند و میگوید: «متاسفانه کمتر بیماری حاضر میشود برای درمان بیماری خود (حتی بیماریهای ساده) به پزشک عمومی مراجعه کند و از همان ابتدا درمان خود را توسط پزشک متخصص پیگیری میکند؛ درحالیکه در همه جای دنیا بیماران ابتدا به پزشک عمومی مراجعه میکنند و سپس در صورت نیاز پزشک او را به متخصصان ارجاع میدهد.»
همه این مشکلات دستبهدست هم داده تا پزشکان عمومی روزبهروز نسبت به حرفه خود بیرغبتتر شوند و آن را ترک کنند یا اینکه چمدانشان را ببندند و عزم مهاجرت کنند؛ این درحالی است که براساس گزارش کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، سرانه پزشک عمومی در کشور ما در حال حاضر ۱۳۰ پزشک بهازای ۱۰۰ هزار نفر است (۱۳ پزشک بهازای هر ۱۰ هزار نفر)، در حالی که در کشورهای پیشرفته این عدد بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ پزشک است.