به گزارش اصفهان زیبا؛ توزیع نذری در ایام محرم یکی از زیباترین و دلچسبترین آیینهای مذهبی در کشور است. شهروندان از آغاز ایام سوگواری امام حسین (ع)، سرور و سالار شهیدان تا اربعین، نذریهای مختلفی را در مراسم عزا توزیع تا اینگونه از عزاداران پذیرایی کنند؛ از چای و شربتهای خنک و گوارا گرفته تا غذاهای رنگارنگ.
تا همین چند سال پیش، استکانهای کمرباریک و بشقابهای ملامین پای ثابت عزاداریها بودند و نذریها در آنها توزیع میشدند. در سالهای اخیر، اما این ظروف رفتهرفته کنار گذاشته شدند و ظرفهای پلاستیکی و یکبارمصرف جای آنها را گرفتند؛ ظروفی که قیمت ارزانی دارند و تنوع آنها بسیار بالاست؛ ضمن اینکه استفاده از آنها بسیار آسان است و دیگر نیازی به شستوشو ندارند و پس از استفاده کنار گذاشته میشوند.
در کنار این مزایا، اما استفاده از ظروف یکبارمصرف آن هم در حجم بالا، پیامدهای بسیاری نهتنها برای سلامتی انسان که محیطزیست نیز به همراه دارد که خیلی از آنها جبران ناشدنی هستند.
بر اساس گزارشهای انستیتو تحقیقات تغذیهای و صنایع غذایی کشور، ریختن مواد غذایی داغ با دمای 70 درجه در ظروف یکبار مصرف برای سلامتی مضر و خطرناک است؛ چرا که ظروف یک بار مصرف از جنس «پلی استایرن» توانایی تحمل دمای بالاتر از 65 درجه را ندارند و ریختن مواد غذایی بسیار داغ در آنها عوارض و خطرات زیادی برای سلامتی مصرف کنندگان دارد؛ چراکه در حرارت بالا، مواد سمی این ظروف به مواد غذایی درون آنها منتقل میشود.
از طرف دیگر، کیست که نداند این پلاستیکها تا چه میزان برای محیطزیست ضرر و زیان دارند؛ به ویژه وقتی در طبیعت به حال خود رها شوند، میتوانند باعث مرگ حیوانات نیز شوند؛ زیرا برخی از حیوانات، آنها را با غذا اشتباه میگیرند و در نهایت دچار خفگی میشوند. مصرف پلاستیک همچنین میتواند معده حیوانات را مسدود کند. پلاستیکها حاوی بسیاری از آلایندههای شیمیایی هستند که زیستانباشتگی دارند.
مصرف آنها توسط گیاهخواران در پارکهای بازی ممکن است منجر به انقراض برخی از گونههای اصلی راس مانند شیر، پلنگ و یوزپلنگ شود.
معایب پلاستیکها تنها به این مسائل ختم نمی شود. مرکز پژوهشهای مجلس در سال93 اعلام کرد در ایران سالانه 2/1میلیون تن پلاستیک مصرف و وارد چرخه پسماند میشود. 600هزار تن از این میزان، به ظروف یکبار مصرف پلاستیکی تبدیل میشود که متأسفانه بدون سیستم بازیافت قوی تولید شده و روزبهروز هم بر میزان آنها افزوده میشود.
براساس این گزارش، اگر میزان تولید ظروف یکبارمصرف طی 4سال اخیر با همان روال تولید و مصرف شده باشد، ماهانه 50هزار تن ظرف یکبارمصرف پلاستیکی در کشور تولید و مصرف میشود که عمده استفاده از آن در ایام عزاداریها و برای توزیع غذای نذری است؛ ظروفی که علاوه بر تأثیرات نامطلوب بر سلامت انسان، خسارات جبرانناپذیری بر محیطزیست وارد میکند.
حسین عبیریگلپایگانی، فعال محیطزیست در این باره به رسانهها میگوید: این ظروف لطمهای جدی به محیطزیست وارد میکند. شاید صدها سال زمان لازم باشد تا یک قطعه پلاستیکی تجزیه شود. از تولید نخستین پلاستیک در دنیا حدود 75 سال میگذرد؛ اما هنوز سالم است.
ظروف پلاستیکی براثر گرما و سرماخورده شده و به قطعات ریزی تبدیل میشوند. این قطعات ریز مثل یک حائل میان زمین و هوا عمل کرده و در رشد گیاهان اختلال ایجاد میکنند.
به گفته او، قطعات ریز پلاستیک، از یکسو، مانع نفوذ آب به زمین میشوند و از دیگر سو، جلوی رشد و جوانهزدن و بیرون آمدن گیاه از خاک را میگیرند. همین معضل، قابلیت کشت در برخی زمینهای کشاورزی را از بین برده است.
همچنین رهاشدن ظروف یکبارمصرف پلاستیکی در آبها و در نهایت ورود آنها به رودخانه و دریا، زیست ماهیان و آبزیان را با خطر جدی مواجه میکند که نتیجه آن نابودی این منبع غذایی است.