معاون فرهنگیهنری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان حمایت از جامعه تئاتری اصفهان در دوران کرونا و در قالب برنامههای مختلفی مانند مجموعه «نقشینه» را از اهداف این سازمان برمیشمارد و ادامه میدهد: «تمام هموغم و سیاستگذاری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان بر چند محور قرار دارد که یکی از مهمترین آنها توجه به جامعه هنری، هنرمندان و مخاطبان هنر و همچنین حمایت از اهالی این عرصه برای فعالیت در دوران کروناست. قطعا جهان، ایران و اصفهان پس از آمدن کرونا دیگر به شرایط و جایگاه اجتماعی قبل از آن برنمیگردند. بسیاری از معیارهای اجتماعی و معیارهای ارتباطی افراد جامعه به خاطر کرونا دستخوش تغییر شده و به همین شیوه پیش خواهد رفت. به همین خاطر سازمان برای اینکه گونه جدیدی از رفتار و رابطه جامعه هنری با مخاطبان هنر را به وجود آورد، از هنرمندان در رشتههای مختلف درخواست میکند که اگر طرح یا ایدهای برای تولید اثر هنری در دوران کرونا دارند به سازمان ارائه کنند.» او مجموعه «نقشینه» را هم ازجمله ایدههای ارائهشده به سازمان معرفی میکند که پس از تأیید در حال تولید و پخش است: «نقشینه در حقیقت تئاتری است به وسعت همه جهان و به وسعت همه کسانی که به اینترنت و رسانههای مجازی دسترسی دارند و نه به وسعت یک سالن تئاتر. ازطرف دیگر، این مجموعه با سوژهها و قالبهای متنوع نمایشی هر هفته دوشنبهها و پنجشنبهها تا پایان سال برقرار است و از طریق رسانههای اجتماعی سارمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان و دفتر تخصصی تئاتر (تالار هنر اصفهان) در دسترس خواهد بود و امیدواریم موردتوجه مخاطبان هنر قرار بگیرد.»
قالبهای نمایشی با موضوعات روز
طراح و کارگردان مجموعه «نقشینه» درباره چگونگی طراحی و اجرای این برنامه میگوید: «ازآنجاییکه در این وضعیت کرونا هنوز مجوز اجرای تئاتر را به دست نیاوردهایم، طرحی به تالار هنر و سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان ارائه دادیم تا در فرم و فضاهای نمایشی، آیتمهای کوتاه یک تا پنجدقیقهای را متناسب با مناسبتهای مختلف کار کنیم. اولین قسمت آنهم مصادف با هفته دفاع مقدس با این محور تولید و پخش شد و بهمرور به مناسبتهای مختلف، آیتمهایی را تولید، ضبط و در فضاهای مجازی پخش خواهیم کرد. طراحی، ایده پردازی و پرداخت آیتمها در فاز اول به عهده من بود و در فازهای بعدی قطعا سراغ ایدهپردازها و نویسندگانی برای انجام کار خواهیم رفت.»
مدیوم تازه نمایش در دوران بحران
اسماعـیل موحدی اجرای مجموعههای نمایشی در مدیومهای تازه را یک ضرورت برای دوران همهگیری کرونا میداند: «نسل ما وقتی تنها دو شبکه تلویزیونی داشت، بهواسطه تلهتئاترهای حرفهای که از شبکه دوم تلویزیون پخش میشد شیفته و عاشق هنر نمایش شدیم. طبیعتا در موقعیتهای مختلف و شرایط اضطراری مثل همین بحران ویروس کرونا که همه را درگیر کرده است، باید راههای تازهای برای فعالیت بچههای تئاتر طراحی و اجرا شود. طرحی مانند کار ما که به آیتمهای نمایشی در فضای رسانههای اجتماعی میپردازد یا تئاتر آنلاین که در مورد آن بحثوجدل وجود دارد، میتوانند راههای تازهای برای ادامه حیات تئاتر در شرایط بحرانی باشند.» او ادامه میدهد: «هرچند ما میدانیم که چه پرفورمنس آرت و چه اجرای تئاتر بدون حضور تماشاگر در کنار بازیگران و اجراکنندگان در یک مکان واحد امکانپذیر نیست، منتها برای رهایی از بحران وقتی شرایط برای کار کردن معمولی وجود ندارد، باید ایدههای تازه ارائه داد تا گروههای تئاتر که دوران سختی را در این هفت هشت ماه پشت سر گذاشتند بتوانند دوباره به عرصه برگردند و به اجرا بپردازند. علاوه بر اینکه برای فراموشنشدن مسئله تئاتر و نمایش و حضور در جامعه ما نیاز به ایدههای تازه برای ارائه داریم.» موحدی به گوشهای از مشکلات و مصائب اهالی تئاتر در دران کرونا هم میپردازد: «کارنکردن گروههای تئاتر که درصد قابلتوجهی از آنها تنها درآمدشان از طریق تئاتر است آسیبهای جدی را به این قشر زده است. مشکلاتی که در زندگی اهالی تئاتر به وجود آمده بسیار تلخ و جدی است و من خبرهای ناراحتکنندهای را از وضعیت برخی اهالی تئاتر در این دوران شنیدم. این در حالی است که در این دوران چندماهه هیچ قدمی از سمت مسئولان برای کمک به این بچهها برداشته نشده است.» او میافزاید: «بااینحال شوقی که بچهها بعد از این تعطیلی طولانیمدت برای کار تئاتر از خودشان نشان دادند بسیار جالب بود. بعد از پخش آیتم اول مدام با من در ارتباط هستند که دوباره کی نوبت آیتم بعدی میشود. این جنس فعالیت برای اهالی تئاتر که شرایط بسیار سختی را پشت سر گذاشتند، بسیار مهم است و میتواند آنها را به کار امیدوار کند.»
مخاطب شناسی در فضای مجازی به زمان نیاز دارد
موحدی از ساختار و فرم متنوع آیتمهای نمایشی «نقشینه» هم خبر میدهد: «این مجموعه از ساختار و فرم یکدستی برخوردار نیست و به فراخور موضوع و فضای قالب نمایشی انتخاب میشود. در آیتم اول با پرفورمنس طرف بودیم و در آیتم دوم که بهزودی پخش خواهد شد، قالب تکگویی انتخاب شده است یا برای مثال یکی از آیتمهای ما مربوط به تئاتر عروسکی است که عروسکهای آن را هم سفارش دادهایم و قرار است در این قالب آیتمی را اجرا کنیم. بنابراین تلاش خواهیم کرد در قالب شیوههای مختلف هنرهای نمایشی آیتمهایی را آماده پخش کنیم.» این کارگردان تئاتر در بخشی دیگر از صحبتهایش به مسئله مخاطب بهخصوص در فضای رسانههای اجتماعی هم میپردازد: «طبیعتا با هر کار هنری عدهای همراه میشوند و عدهای هم شاید فضای کار را دوست نداشته باشند و دنبال نکنند. هر شیوه و قالب ممکن است مخاطب خودش را پیدا کند و با مرور زمان و تنوع در شیوههای اجرایی احتمالا مخاطبان متنوعتری با اجراها همراه خواهند شد. در کلیت آن چیزی که مدنظر ماست، وجود فرمی زیباییشناسانه در کارهاست تا بهواسطه آن چشم بیننده هم به این شیوهها و قالبهای اجرایی آشنا شود و بتواند با آنها ارتباط برقرار کند.» موحدی ادامه میدهد: «اینکه آیا به دلیل مخاطب بیشتری که در فضای مجازی هست، استقبال هم از این آیتمها بیشتر خواهد بود نیازمند گذشت زمان و آیتمهای بیشتر است. باید چندین قسمت پخش شود و بعد از طریق بررسی راه ابراز نظر مخاطبان در این رسانهها مثل تعداد بار دیدهشدن یا لایکها و کامنتهایی که نظرات در آن وجود دارد، از میزان استقبال مخاطبان باخبر شویم. این را هم باید درنظر داشت که عموم آیتمها یا فیلمها و سریالهایی که برای اینستاگرام تولیدشده بیشتر با مایههای طنز و کمدی بوده است و اینکه فضاهای جدی چگونه در این رسانههای اجتماعی بازخورد پیدا میکند بازهم به زمان نیاز دارد.»
این کارگردان تئاتر در پایان، به وضعیت تالار هنر اصفهان بعد از یک دوره تعطیلی به خاطر تعمیرات و بازسازی هم اشاره میکند: «واقعیت این است که تا زمانی که بحران کرونا با ما باشد، پیشبینی دقیقی از شرایط تئاتر نمیتوان انجام داد. طبیعتا آرامش خاطر مخاطبان برای حضور در سالنهای تئاتر مسئله مهمی است که برای جریان دوباره تئاتر حیاتی است. بااینحال، آن چیزی که میدانم این است که تالار هنر بعدازاین تعطیلی طولانیمدت، مدیری را نیاز داشت تا بتواند جسارت به خرج دهد و از کارکردن نترسد. سالها قبل تالار هنر اصفهان مدیران موفقی داشت که اجراهای بسیار خوبی را حمایت میکردند و فضای بودن در تالار برای اهالی تئاتر خوشایند بود. در حال حاضر هم حس من این است که با انتخاب مدیر جدید تالارهنر میتوان انتظار موفقیت را داشت و در زمانی که تئاتر به شکل عادی خودش برگردد شرایطی خوبی برای تئاتریها در تالار هنر رقم زد.»
