آقای سامع، بهعنوان اولین پرسش دلتان میخواهد درباره چه موضوعی صحبت کنید؟
تاکنون فقط به مردم گفتهایم «میخواهیم انجام بدهیم، خواهد شد، میشود و…»؛ گوش مردم از این وعدهها پر شده است و شاید یکی از دلایلی که رسانههای رسمی در میان مردم جایگاهی ندارند همین وعدهووعید دادنهاست؛ البته کارکردن و کار را به ثمررساندن سخت است؛ اما قولدادن و کلنگزدن راحت؛ بنابراین باید سعی کنیم از این به بعد به مردم بگوییم چهکارهایی انجام شده و جلوی چه اتفاقات بدی گرفته شده است. شورا وظیفه نظارتی دارد و براساس آن باید به مردم بگوید چه اقداماتی انجام شده و میشود.
چه خوب. به اعتقاد شما چه اتفاقی افتاده است که از سبک زندگی گذشته فاصله گرفتهایم و اغلب هیچچیز سرجای خودش نیست؟
ما میراثی از گذشته داریم که بخشی از آن درست و قابل افتخار است و باید آن را مدنظر قرار دهیم. درگذشته زندگی مولد بود، همه در خانه کاری داشتند، بچهها در باغچه و حیاط و حوض در حال یادگرفتن زندگی با خواهر و برادر و بچههای عمو و خاله و… بودند. خانم خانه نقش خود را داشت، از تربیت فرزندان تا وظایف خانه و… در گذشته هرچیزی سر جای خودش بود؛ اما امروز از این سبک زندگی فاصله گرفتهایم و این باعث میشود که به محیطزیست فشار بیاوریم.
پس با توجه به صحبتهای شما درگیر مدگرایی در مصرف انرژی هم شدهایم؟
بله؛ امروز در مصرف انرژی هم درگیر مد هستیم و انواع و اقسام لامپها را در خانه استفاده میکنیم، در حالی که قبلا این موضوعات در زندگی ما جایگاهی نداشته است. این سبک زندگی ناشی از یک رقابت باطل است. در همه موضوعات هم وجود دارد؛ در لباسپوشیدن، در تولید پسماند و مصرف انرژی و… . در مدیریت پسماند دونکته مطرح است؛ یکی اجتناب از تولید و دیگری استفاده مجدد. یک مثال باید بزنیم. کدامیک از ما در کودکی و نوجوانی دوچرخه برادر بزرگتر را سوار نشدهایم؟ درگذشته تقریبا اینگونه بود که بچهها از لوازم خواهر یا برادر بزرگتر خود استفاده میکردند؛ اما امروز اینگونه نیست و بچهها این انتظار را ندارند و از هر وسیلهای نوی آن را میخواهند. زمانی ما تولیدکننده و صادرکننده پنبه بودیم تا همین هفتادسال پیش؛ اما از زمانی که مسابقات مدگرایی آغاز شد، واردکننده شدیم و هماکنون بیشترین واردات پارچه را داریم؛ بنابراین نتیجه این شد که باید سبک زندگی خود را اصلاح کنیم و برگردیم به سمت ارزشهای مثبتی که داشتیم.
در مصرف انرژی چه کنیم تا اوضاع بهبود پیدا کند؟
در بحث انرژی باید چنداتفاق رقم بخورد تا اوضاع بهتری پیدا کنیم. ما در کشور روزی ۸۰ میلیون لیتر بنزین مصرف میکنیم. اگر فقط ۱۰درصد صرفهجویی کنیم سالانه چنددههزارمیلیارد تومان صرفهجویی صورت میگیرد. در مصرف برق نیز برخلاف کشورهای اروپایی میزان بیشتری در خانهها مصرف میشود تا در بخش صنعت و کشاورزی؛ بنابراین در استفاده از انرژی، از کشورهای پرمصرف هستیم. باید سعی کنیم بهگونهای زندگی کنیم که به مصرف انرژی کمتری نیاز داشته باشیم. دوم اینکه وسایل تولید انرژی بهرهور ایجاد کنیم. سوم اینکه از انرژی تجدیدپذیر بهره ببریم که در لایحه ساختمانهای سازگار با محیطزیست این موضوعات دیدهشده است. چندین جلسه تاکنون با همکاران خدمات شهری و دیگر بخشها برگزار کردیم. بر اساس این لایحه، دستگاههای مختلف شهر، ساختمانی را که این موارد را رعایت کند تشویق میکنند؛ مثلا اداره برق و گاز یا شهرداری و نظاممهندسی و… تضمین کنند اگر ساختمانی این موارد را رعایت کند به آن تخفیفهایی در حوزههای مرتبط بدهند.
همینطور است؛ در گذشته سبک زندگی به گونهای بود که پسماند کمتری هم تولید میشد. بهواسطه پرندههایی که در خانه پرورش مییافتند، دورریز غذاها خوراک آنها میشد و این چرخه ادامه داشت.
دقیقا. در گذشته پسماند کمتری تولید میشد و مردم از بخشهای مختلف پسماند خود در جاهایی که لازم بود استفاده میکردند؛ بهعنوانمثال باقیمانده غذاها را به باغ و روستایشان میبردند، برای غذای حیوانات و پرندهها و…؛ اما امروز علاوه بر اینکه پسماند بیشتری تولید میشود، این پسماند در جایی نیز استفاده نمیشود و همه آن را سیستم خدمات شهری باید جمعآوری کند.
بهنظر شما راهی برای داشتن محیط زیستی بهتر برای شهروندان وجود دارد؟
امروز اگر پسماند تر تولید میکنیم، باید خالص باشد. میوه و تفاله چایی و باقیمانده گوشت و مرغ و… را جدا کنیم. مثلا کاغذ کره درون پسماند تر نباشد؛ چون آلومینیوم آن هنگام بازیافت ایجاد مشکل میکند. پسماند خشک هم جداست. در پسماند خشک جزء ویژهای هم وجود دارد که باید سعی کنیم آن را در پلاستیکی جدا به سیستم بازیافت بدهیم؛ البته قرار است ماهی یکبار یک کیسه قرمز به خانهها بدهیم تا بخش جزئی پسماند خشک مانند لامپ، تیغ، یا سرنگ انسولین و… جداسازی شود. باید جزء تر و مواد آلی را جدا تحویل دهیم و جزء خشک شامل فوم و مقوا و کاغذ را هم قبل از خیسشدن، تفکیک کنیم تا بازیافت به بهترین شکلممکن انجام شود. امروز برخی خانهها به سمت خشککردن پسماند تر رفتهاند. در اصفهان نزدیک به هزارخانواده این کار را انجام میدهند. برخی مسئولان مساجد ازجمله مسجد علیقلیآقا نیز این آموزش را به مردم ارائه میدهند. برای خشکاله ایجادکردن چند اقدام باید انجام داد. نخست آبگیری پسماند؛ یعنی تا حد ممکن آب وارد پسماند نشود. دوم اینکه پسماند تر و خشک را جدا و سوم اینکه جزء ویژه را تفکیک کنیم. از سال ۱۳۸۷ همه شهرها به سمت این نقطه باید میرفتند که پسماند خانگی بهصورت مستقیم دفن نشود. از همان سالها با راهاندازی خطسوم پسماند در اصفهان به این نقطه رسیدیم؛ یعنی پسماند تر و خانگی را بهصورت مستقیم دفن نمیکنیم. اکنون نیز همه هشتصدنهصد تن پسماندی که روزانه تولید میشود وارد این خطوط میشود. از این میزان تولید پسماند، یکسوم آن مواد خشکی است که وارد پسماند تر میشود؛ یعنی حدود ۳۰۰ تن. ۵۰۰ تا ۶۰۰ تن باقیمانده نیز مواد آلی است که متأسفانه در آن ته سرنگ، سنگ، شیشه و انواع موادی وجود دارد که بازیافت را دچار مشکل میکند؛ البته اصفهان در همان سالها توانست استاندارد کود کمپوست را بگیرد که یکیدو شهر بیشتر به این جایگاه نرسیدهاند. این سیصدچهارصد تن باقیمانده یک ثروت طبیعی است که در باغداری و فضای سبز شهر استفاده میشود؛ البته در همین میزان هم باقیماندههایی از مواد مضر وجود دارد که پای درخت میوه ما میرود و اثر سوء خود را میگذارد؛ پس شهروندان باید تا حد ممکن پسماند خشک و تر را با دقت جداسازی کنند. مردم اطلاعات خوبی در حوزه پسماند دارند و میدانند که شهرشان باید تمیز باشد؛ اما اینکه این کار را انجام نمیدهند دودلیل دارد؛ یا اقناع نشدهاند یا انگیزه ندارند. باید آنها را قانع کنیم و انگیزه بدهیم. درواقع احساس تعلق به شهر باید افزایش پیدا کند. انتظار است در این حوزهها قویتر و بیشتر کار کنیم.
شما بهعنوان رئیس کمیسیون سلامت، محیطزیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان برای افزایش حس تعلق شهروندان به شهر چه راهکاری دارید؟
اصفهان در مجموع پنجهزار و ۸۰۰ هکتار فضای سبز دارد که براساس آمار چهارهزار و ۸۰۰ هکتار از آن متعلق به شهرداری است. در هر هکتار که بهصورت جنگلی کاشت صورت میگیرد، حدود ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ درخت کاشته میشود؛ بنابراین میتوان به این نتیجه رسید که بیش از دومیلیون اصله درخت در شهر وجود دارد و اگر درختچهها را هم اضافه کنیم، آمار خیلی بیشتر میشود و این یعنی به ازای هر شهروند حتما یک درخت در شهر داریم. این میتواند یک پیام یا شعار باشد برای ما تا تصور کنیم یک درخت در شهر از آن ماست و برای حفظ آن بکوشیم. مشارکت مردم در مباحث خدمات شهری بسیار مهم است. اگر مردم در حوزههایی مانند فضای سبز، ایمنی و آتشنشانی، پسماند، زیباسازی، نظم و انضباط و… حس تعلق به شهر داشته باشند و تعامل میان مردم و مسئولان برای دریافت نظرها و این حس تعلق افزایش یابد، به نتایج خوبی برای اداره شهر میرسیم.
برای حل مشکلات ریزودرشت شهر چه باید کرد؟ آیا گفتوگو با مردم در این راه تأثیرگذار است؟
بله؛ صحبتکردن با مردم و دریافت نظرات آنها درباره مسائل مختلف شهری و ارائه نکات مهم به آنها کمک زیادی به ما میکند تا مشکلات را برطرف کنیم. بهعنوانمثال اگر درباره موضوع سدمعبر بازار با صدنفر صحبت کنیم و دلایل منطقی بیاوریم که در صورت آتشسوزی یا بدحال شدن کسی در بازار و آمدن آتشنشانی و اورژانس چه مشکلاتی وجود دارد، ۹۰ نفر آنها قبول میکنند و عقب میروند، ۱۰ نفر باقیمانده نیز با اخطار و برخورد قانونی و… روبهرو خواهند شد؛ بنابراین نیاز است با مردم حرف بزنیم و بگوییم بهنظر شما شهر خوب چه شهری است؟ به آنها بگوییم ما نیز به نکاتی رسیدهایم؛ در این موضوعات با هم تعامل و مشارکت کنیم تا کیفیت اداره شهر افزایش پیدا کند. درواقع مشارکت مردم، فصلالخطاب مدیریت شهر است.
به اعتقاد شما شبکههای اجتماعی فرصت مناسبی برای فرهنگسازی است؟
در حوزه رسانه اتفاقات مثبتی افتاده که به ما کمک میکند. حدود سال ۸۴ و ۸۵ تقویم چاپ کردیم و به خانوادهها دادیم تا زمان جمعآوری پسماند مقابل چشمشان باشد. آن زمان به در هر خانه رفتیم تا این تقویمها را بدهیم؛ اما امروز از ظرفیت شبکههای اجتماعی خیلی بهتر میتوان استفاده کرد؛ آنهم با یک خبر خوب، فیلم یا عکس خوب و… .
محلهمحوری، شعار این دوره مدیریت شهری است. اعضای شورا هم با ورود به محلهها و بازدید و بررسی مشکلات بر این امر مهم صحه گذاشتهاند. به نظر شما برای رفع مشکلات محلی چه باید کرد؟
باید به دل محلهها برویم و شهروندانی را که حس تعلق خوبی نسبت به محله خود دارند پیدا کنیم. از یک مدیر مدرسه گرفته تا ورزشکار، بسیجی، خانم خانهدار و…؛ اینها را کنار هم جمع کنیم و در میز محله از کمک آنها استفاده کنیم. مسائل مختلف شهری را میتوان با آنها مطرح کرد تا در حوزههای مختلف فرهنگسازی شود.
به نظر شما برای اینکه شهری پرنشاط و شاداب داشته باشیم چه باید بکنیم؟
برای اینکه شهری شاداب و خرم داشته باشیم، حدود ۷۰میلیون مترمکعب آب در سال نیاز داریم؛ اما متأسفانه در دهپانزدهسال اخیر رژیم کمآبی برای شهر داشتیم و نصف این عدد هم محقق نشده است. در این میان میشنویم که مثلا چندمیلیون مترمکعب آب به فلان شهر میرود یا اینکه مثلا چندین میلیون مترمکعب آب برای جاهایی پمپاژ میشود. این نکته را باید مدنظر داشت که در همه جای فضای سبز نمیتوانیم از پساب استفاده کنیم. گونههای مناسب اقلیم و ایجاد منابع پایدار آب باید ایجاد کنیم. قطرهقطره این منابع آب را باید ارزشمند بدانیم. انواع روشهای بهبود کیفیت زراعی را مدنظر قرار دهیم. زایندهرود سهمی حلال از آب داشته که سالها از آن استفاده کرده و امروز از آن دریغ میشود. مطالبه اول ما باید دریافت این سهم باشد. مطالبه بعدی نیز این است که از قطرهقطره این آب بهصورت درست استفاده کنیم. اگر همهکسانی که سر سفره زایندهرود نشستهاند این مسئله را رعایت کنند مشکل حل میشود. اخیرا جلسهای داشتیم که از معاون خدمات شهری خواهش کردیم در قراردادهای امسال میزان مصرف آب و انرژی متعارفی برای هر عرصه تعیین کنند و این جزو قرارداد باشد. مثلا برای بوستان شهیدرجایی باتوجه به تعداد درخت و چراغی که دارد، بنا به زمستان یا تابستانبودن، مشخص شود که در هرماه چقدر آب و انرژی نیاز دارد. حتی روشهایی را میتوانیم بگذاریم که به فرض از ساعت ۱۲شب تا صبح روشنایی فقط کارکرد ایمنی داشته باشد نه استفاده؛ بنابراین میزان مصرف متعارف آب و انرژی در قرارداد نوشته میشود و حالا پیمانکار میداند که در هرماه چه میزان آب میتواند مصرف کند و برای مصرف بیشتر از آن به او هشدار داده میشود و اگر تخطی صورت گرفت، مصرف بالاتر رفت یا فشاری به محیطزیست وارد شد، هزینه آن از پیمانکار دریافت شود.
شواهد نشان میدهد طرح مطالعات جامع آب بهروزرسانی نشده است. نظر شما در این زمینه چیست؟
بله؛ طرح مطالعات جامع آب اوایل دهه ۹۰ کلید خورده است که باید بهروزرسانی شود. این طرح را از سازمان مدیریت پارکها و فضای سبز شهرداری مطالبه کردهایم. جایگزینی گونههای کممصرف را نیز درخواست کردهایم؛ همچنین معاونت خدمات شهری باید بگوید برای آبیاری بهرهور چه برنامه دوسالهای دارد و این برنامه را ارائه دهد.
حملونقل عمومی، موضوع مهم دیگری است که شهروندان با آن دستبهگریبان هستند؛ اما متأسفانه این ناوگان با مشکلات متعددی روبهروست. چه باید کرد؟
سیستم حملونقل اگر قابلاعتماد باشد مردم از آن استفاده میکنند. مثلا من اگر بخواهم از یکی از کوچههای مسجدسید به یکی از کوچههای آبشار بروم، حتما باید چندحرکت انجام دهم. بخشی را پیاده بروم، بخشی را با اتوبوس و مترو و… همه اینها باید با هم هماهنگ باشد. اگر به این سیستم اعتماد وجود داشته باشد، شهروند از آن استفاده میکند. خوشبختانه سیستم ناوبری هوشمند حملونقل (اصرو) این امکان را به شهروندان میدهد و میتوانند برای استفاده از سیستم حملونقل عمومی برنامهریزی کنند. قانون هوای پاک بسیار خوب است و برای دستگاههای مختلف تعیینتکلیف کرده است. بخشی از این وظایف برعهده شهرداریهاست و بخشهای دیگر به سایرسازمانها و حوزهها اختصاص دارد. این قانون بینبخشی است و بهثمررسیدن آن کار سختی است. میزان موفقیت دستگاهها در اجرای این قانون به دلایل مختلف کم بوده است. احساس کردیم که مدیریت شهری در این حوزه باید فعالتر ظاهر شود؛ یعنی هم کار خود را انجام دهد و هم مطالبهگر باشد؛ بنابراین چندماه روی لایحهای برای پایش و کنترل آلودگی هوا کار کردیم که در شورا به تصویب رسید. این مصوبه ۲۰بند دارد. یکی از بندهایش این است که شهرداری موظف است بر خودروهای خود مانند اتوبوس و آتشنشانی و… فیلتر نصب کند یا اینکه شهرداری موظف است نسبت به رعایت نوع سوخت خودروهای خود نکاتی را رعایت کند؛ همچنین قرار شده که هرسال چندگره ترافیکی شهر با ایجاد طرحهای الکترونیکی برای کاهش تردد باز شود و موارد دیگری از این قبیل. براساس این مصوبه، بخشهایی که در این حوزه فعال هستند توسط شهرداری بررسی میشوند، مورد پایش قرار میگیرند، اخطار میگیرند و… و اگر همکاری نکردند به استانداری اعلام میشوند. امیدواریم براساس بندهای این مصوبه، بتوانیم به نتایج خوبی در حوزه مبارزه با آلودگی هوا برسیم.
مبحث لایحه مدیریت هوشمند ترافیک به کجا رسید؟
لایحه مدیریت هوشمند ترافیک یک بار در شورای قبل مطرحشده و شورا آن را تصویب کرده است. مباحثی در فرمانداری و استانداری درباره آن شده است. چندماه پیش در کمیسیون تلفیق بررسی شد و مقدماتی را اعلام کردیم که ازنظر اطلاعرسانی، تمهیدات و… نکاتی مدنظر قرار گیرد که قرار شد با تسریع انجام شود و طرح نیز پیرو آن به اجرا برسد.
به نظر شما مدیریت شهر کار آسانی است؟
حدود یک سال از انتخاب شهردار گذشته است. جدای از شاخصهای انقلابیگری، مواردی مانند صداقت و امانت و مردمیبودن در انتخاب شهردار مدنظر اعضای شورا بود. معتقد بودیم که خدمات باید از سوی شهردار عادلانه به مردم ارائه شوند و شهروند درجه یک و دو نداریم. به نظرم آقای قاسمزاده در تحقق خواستهها، سعی داشتهاند این شاخصها را رعایت کنند؛ البته که مدیریت شهر کار بسیار سخت و پیچیدهای است. در این میان مدیریت واحد شهری نیاز است. خیلیها شهرداری را میبینند؛ اما اختیار لازم به او را نمیدهند. با همه اینها، روش و منش آقای قاسمزاده رعایت مواردی است که شورا براساس آن ایشان را انتخاب کرد؛ البته حتما در بخشهای مختلف نقاط ضعف داریم و در برخی قسمتها سرعت انجام کار باید بیشتر شود که دائم روی آن مطالبه هست. امیدواریم با جمعبندی سازوکارها اتفاقات خوبی برای مردم و شهر رقم بخورد. ارزشهایی در جامعه داریم که باید آنها را رعایت کنیم. اگر از سوی افراد ارزشها رعایت نشود همه مردم ناراحت میشوند. اگر امروز کودکانی را در چهارراهها میبینیم که باید در آغوش خانواده باشند اما برخی از آنها بهرهکشی میکنند، ناراحتکننده است. این صحنهها یکمعلول است. علت آن لطمه واردشدن به کانون خانواده است. باید پدر و مادر این فرزندان را بررسی کرد که در چه شرایطی هستند که بچه دچار چنین اوضاعی شده است. حالا بررسی شود که بچه را چه باید کرد. مسلما باید او را به کانون خانواده و زندگی برگردانیم. دستگاههایی متولی اصلی این مباحث هستند و ما هم اعلام آمادگی میکنیم که حتی در خارج از چارچوب اختیارات و وظیفه در این حوزه کمک کنیم. دغدغه داریم؛ اما هرکسی باید کار و وظیفه اصلی خود را انجام دهد. همگرایی و همافزایی در مدیریت ازجمله شعارهای امروز مدیریت شهری است و در این زمینه نیز باید در یک صحنه مشترک اقدام کنیم و بر اساس یک بسته کاملا هماهنگ به حل مشکلات بپردازیم.
چه موقع در جلسههای صحن علنی حالتان خوب است؟
ما وقتی حالمان خوب است که طرح یا لایحهای مزیتی را به شهر اضافه کند. همه تصمیمهای شورا بار مسئولیت زیادی دارد. از یک توافق برای آزادسازی زمین تا مجوزهای مختلف، حقوق و مزایای کارکنان شهرداری، بهای خدمات مختلف؛ همه اینها در جای خود و بهاندازه خود سنگین و مهم است؛ بهخصوص در آن لحظهای که آماده رأیدادن هستیم. حال ما از تصویب یک لایحه یا طرح که مزیتی به شهر اضافه میکند خوب میشود. بهعنوانمثال، مهم است که ۲۰هزار میلیارد تومان پول به صحنه شهر برای پروژه مترو بیاوریم. این کار برای اولین بار انجام شد و این یکی از بهترین تصمیمات شورا بود. حسن این مصوبه این بود که هیچ محدودیتی برای استفاده از صنعت و تولید داخل نداشتیم. شرکت مپنا میتواند کل این پول را در کشور هزینه کند و این تصمیم باعث افتخار است. لایحه پایش آلودگی هوا نیز از جمله تصمیمات خوبی بود که گرفته شد.
در حال حاضر بزرگترین اتفاقات عمرانی و شهری که قرار است در اصفهان رقم بخورد، چیست؟
اصفهان در انتظار تکمیل پروژههای بزرگ اجتماعی، فرهنگی، گردشگری و تفریحی است. بهجز اینکه اقدامات جاری شهرداری باید انجام شود، مباحث مرتبط با شفافیت و سلامت اداری، سرعت در خدمترسانی و پاسخگویی به مشکلات مردم میتواند موضوعات اصلی باشد؛ اما بهجز اینها، کار در محلهها، شهر هوشمند و پروژههای حوزه اجتماعی، فرهنگی، گردشگری و تفریحی بسیار مهم است؛ ازجمله موزه بزرگ شهر اصفهان، بوستان ۲۰هکتاری خانواده در منطقه ۱۲، بوستان ۳۰هکتاری مشاهیر در منطقه ۵، تئاتر اصفهان، سامانه «اصفهان من»، فاز دو شهر رؤیاها، توسعه باغگلها و پرندگان، بوستان معارف و… .
به اعتقاد شما اصفهان درحالحاضر شهر زندگی است؟
اصفهان حتما شهر زندگی بوده؛ اما در چند دهه گذشته بهمرور برخی از مزیتهای شهری را از دست دادهایم؛ مانند رودخانه. مواردی نیز اضافه شده است؛ مانند آلودگی هوا، شلوغی، ترافیک و… . اینکه فضای اعتماد عمومی بیشتری را در شهر نیاز داریم مهم است. امیدواریم که بتوانیم مزیتهای شهر را بازیابی و احیا کنیم و با استفاده از روشها و فناوریهای جدید و ظرفیتهای نوی ایجادشده توسط بشر، آینده بهتری برای شهر رقم بزنیم.
در کـــمــیــسیـــون ســـلامـــت، محیطزیست و خدمات شهری چه اولویتهایی از ابتدای شورای ششم تاکنون در دستور کار قرار گرفته است؟
در کمیسیون سلامت، محیطزیست و خدمات شهری، از سال گذشته حدود ۷۰موضوع را کنار هم گذاشتیم تا درباره آنها بررسی و تصمیمگیری شود. این مسائل را اولویتبندی کردیم و هماکنون به ۲۱اولویت رسیدهایم که معاونت خدمات شهری روی این اولویتها در حال برنامهریزی هستند. استفاده از ظرفیتهای دانشبنیان و کالاهای ایرانساخت، یکی از این برنامههاست که در حوزههای مختلف مانند پسماند، ایمنی و آتشنشانی، سازمان میادین و حتی آرامستانها نیز از این ظرفیتها استفاده میشود.
مهمترین چالشهای پیش روی مدیریت شهری که باید رفع شود، چیست؟
یــکی از نکـات مــهم هــمگــرایی دستگاههای مختلف است. درآمدهای پایدار در حوزه شهری نیز باید رخ دهد؛ علاوه بر این، فصلی از انگیزه و همکاری و همت در مجموعه شهرداری نیاز است که برای تحقق این سهگزینه چنداقدام میکنیم. ما هرماه با مسئولان استان، فرماندار، نمایندگان مــجلس، مــعاونان استــانــدار و… جلسههایی داریم که به همافزایی بیندستگاهی کمک خوبی میکند. در بحث درآمدهای پایدار نیز مشارکت اقتصادی مردم مدنظر است. برای تحقق بخشسوم نیز نیازمند کاری مدیریتی هستیم تا در سازمان انگیزه میان کارکنان ایجاد شود.
مروری بر آخرین مباحثی که از سوی رئیس کمیسیون سلامت، محیطزیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر اصفهان مطرح شد
لزوم بازنگری اساسنامه سازمان گردشگری
ابتدا باید شرح وظایف و اهدافی را که در اساسنامه سازمان گردشگری در گذشته تصویب شده است، بررسی و بازنگری کنیم؛ سپس چارچوبهای موتور محرک آن تهیه شود.
پیگیری ویژه مدیریت شهری برای توسعه امکانات فرهنگی، گردشگری و تفریحی
در دوره ششم مدیریت شهری به دنبال پیگیری ویژه توسعه امکانات فرهنگی، گردشگری و تفریحی کلانشهر اصفهان هستیم که در این راستا مقدمات لازم و بودجه مناسب آن فراهم و پیشبینی شده است. در این دوره از مدیریت شهری توسعه امکانات فرهنگی، گردشگری و تفریحی را به طور ویژه پیگیری میکنیم. بر این اساس ضمن فراهمشدن مقدمات آن بودجه خوبی پیشبینی و در نظر گرفته شده است. کلانشهر اصفهان جذابیتهای ویژهای برای گردشگران دارد که هرچقدر این جذابیتها بهروزتر و امکانات بیشتری در این زمینه به ویژه برای جوانان و خانوادهها فراهم شود، اقشار مختلف میتوانند از امکانات طبیعی، تفریحی و گردشگری شهر بهرهمند شوند.
لزوم خارجشدن پروژه مرکز همایشهای بینالمللی از بلاتکلیفی
این پروژه مانند یک ساختمان نیمهکاره است و اگر آن را بلاتکلیف بگذاریم، بهرهبرداری آن نیز به تعویق میافتد. لازم است چارچوب اصلی این پروژه را از بلاتکلیفی دربیاوریم؛ زیرا به اصل کار ضرر خواهد رساند.
ضرورت فراهمسازی بستر سرمایهگذاری برای دوستداران اصفهان
نگاهی که به آینده این کلانشهر در حوزههای فناوری، گردشگری، تفریح و سرگرمی وجود دارد، میتواند توسعه شهر را با رعایت قواعدی که باید برای اصفهان در نظر گرفت، تضمین کند. امیدواریم چنین زمینهها و بستری که در شرق اصفهان همچون فرودگاه بینالمللی، شهر رؤیاها، نمایشگاه بینالمللی و مرکز همایشهای بینالمللی امام خامنهای (مدظلهالعالی) اصفهان وجود دارد، فضایی را برای اقدامات بسیار مؤثر و تعیینکننده بهمنظور رشد و تعالی شهر زیبای خدا ایجاد کند و بستر مناسبی برای سرمایهگذاری افراد علاقهمند به شهر اصفهان و توسعه آن فراهم شود.
سرمایه طبیعی و گردشگری شهر اصفهان گنجینه ارزشمندی است
سرمایه طبیعی و گردشگری شهر اصفهان گنجینه ارزشمندی است که باید ضمن بهینهسازی ظرفیت موجود با ایجاد تحول و نوگرایی، در مسیر مقصد گردشگری بینالمللی قرار گیرد. با توجه به فرصتها و زمینههای موجود در ناژوان، همزمان با اجرای طرح تحول در مراکز گردشگری، اجرای پروژههای جدید گردشگری و استفاده هرچه بیشتر و بهتر از ظرفیت مشارکت مردمی و حضور بخش خصوصی، باید در دستور کار مدیریت ناژوان قرار گیرد.
ضرورت تقویت زیرساختهای هوشمند سازی تاکسیرانی
تقویت، ارتقای زیرساختها و تجهیز تاکسیها به سامانههای هوشمند خدمات باکیفیتی به شهروندان ارائه میکند. برای داشتن یک درآمد پایدار به منظور ارائه خدمت به شهروندان در حوزه تاکسیرانی باید بخشی از زیرساختها تأمین شود. ضرورت دارد سازمان تاکسیرانی شهرداری اصفهان به صورت مستمر پیشنهادهای خود را به شهرداری و شورای اسلامی شهر ارائه کند؛ چراکه مدیریت شهری دارای امکانات و ظرفیتهایی است که در راستای نفع بیشتر شهروندان میتواند با سازمان تاکسیرانی شهرداری اصفهان اشتراک بگذارد.
حمایت از احداث ساختمانهای سازگار با محیطزیست در دستور کار شورای ششم
یکی از مؤلفههای اصلی برای داشتن شهر و زندگی باکیفیتتر، ساختمانهای آن شهر است. ساختمانهای شهری باید دارای شرایط لازم از جنبههای مختلف همچون مصرف آب، انرژی، مباحث زیستمحیطی، فضای سبز، مسائل ایمنی، پدافند غیرعامل و مباحث مرتبط با پسماند برای یک زندگی مطلوب باشند. امروزه ساختمانهای شهری مصرف بیحد و ضابطهمندی در زمینه انرژی و آب دارند که این عامل متأثر از دلایل متعدد مانند مصالح ساختمانی غیرمتناسب، درب و پنجرههای غیرعایق، معماریهای ساختمانها، تجهیزات بهکاررفته با کارایی پایین در ساختمانها و اتکا به مصرف انرژی فسیلی است. با توجه به وضعیت موجود، باید شرایط ساختمانها را روزبهروز بهینهتر کنیم و به سمتی پیش برویم که کمترین میزان مصرف انرژی را داشته باشیم و امکان بهرهمندی از انرژیهای تجدیدپذیر و تصفیه مجدد بخشی از مصرف آب برای کاربردهای خاص و بازچرخانی آب در ساختمانها فراهم باشد؛ در این راستا قرار شده است تا در همکاری مشترک بین شهرداری و شورای اسلامی شهر اصفهان با دیگر دستگاهها حمایتهای لازم و ایجاد مشوقهایی برای ساختمانهایی که این موارد را رعایت میکنند، در نظر گرفته شود. طی جلسات مشترکی با محور ساختمانهای سازگار با محیطزیست تأکید شده است که شهرداری، شرکت توزیع برق، شرکت آب و فاضلاب، شرکت گاز، سازمان نظام مهندسی و هر ارگانی که به نحوی در طراحی، ساخت و بهرهبرداری از یک ساختمان مشارکت دارد، مشوقهای مالی و غیرمالی اختصاص دهند تا سازندگان نیز به ساخت ساختمانهای سازگار با محیط زیست تشویق شوند، بر این اساس شهرداری اصفهان، پیشنویس لایحه حمایت از احداث و توسعه ساختمانهای سازگار با محیط زیست را برای تصویب در صحن علنی شورای اسلامی شهر آماده کرده است و امیدواریم با تصویب این لایحه بخشی از این حمایتها انجام شود. توجه و تأکید بر استفاده از آبگرمکنهای خورشیدی برای تأمین آب گرم، توجه به انرژیهای تجدیدپذیر در ساختمانها و برگزاری چندین جلسه تخصصی در شورای اسلامی شهر و مجموعه شهرداری از جمله اقدامات انجامشده در راستای توجه به احداث و توسعه ساختمانهای سازگار با محیط زیست است.
ضرورت حرکت به سمت انرژیهای پاک
۳۰ درصد آلودگی هوا در شهر به ساختمانها و سیستم سرمایشی و گرمایشی غیربهرهور و غیرمؤثر بازمیگردد؛ در این راستا دستگاههای متولی و ذینفع باید نقش خود را در این موضوع ایفا کنند. آب و انرژی مهمترین و ضروریترین مبحث مدیریت شهری است. در این راستا از سال ۱۳۸۳ آیندهنگری در این زمینه وجود داشت؛ اما هیچگاه تصور نمیشد که در حوزه منابع آبی با چنین مشکلاتی روبهرو شویم. از سال ۱۳۸۵ شهرداری اصفهان مدیریت آب و تأمین منابع آب از بخشهایی همچون پساب را آغاز کرد. در این بخش بهشدت ضعیف عمل کردیم و کارهای انجامنشده بسیاری داریم. به عایقبندی ساختمانها باید توجه ویژهای شود؛ شهر اصفهان با جمعیت دو میلیون نفر حدود ۵۰۰هزار منزل مسکونی و ۱۰۰ هزار ساختمان تجاری و اداری دارد؛ بنابراین باید نقاط مصرف ساختمانها مشخص شود. در واقع لازم است بررسی کنیم چه اقداماتی برای کاهش مصرف انرژی باید انجام دهیم. اگر به انرژی نیاز داریم باید به سمت استفاده از انرژیهای پاک حرکت کنیم. این در حالی است که در بخش مدیریت مصرف بسیار ضعیف هستیم. در کشوری که سود بانک آن ۲۰ درصد است، ورود سرمایهگذار در بخش انرژیهای تجدیدپذیر توجیه اقتصادی ندارد. در آینده ناچار خواهیم بود به سمت مصرف بهینه انرژی حرکت کنیم. ۳۰ درصد آلودگی هوا در شهر به ساختمانها و سیستم سرمایشی و گرمایشی غیربهرهور و غیرمؤثر بازمیگردد. در این راستا دستگاههای متولی و ذینفع باید نقش خود را در این موضوع ایفا کنند. سرمایهگذاری که بخواهد در یک ساختمان تمام اصول بهینهسازی مصرف انرژی را با تجهیزات بهرهور تحقق بخشد، باید چند میلیارد بیشتر هزینه کند؛ لذا پیشنهاد میشود، دستگاههای متولی هر کدام یک مشوق برای تشویق سرمایهگذاران داشته باشند. قیمت مصرف انرژی باید متناسب با میزان مصرف باشد. در ارائه مشوقها باید نخست مصرف سرانهها ارزیابی و بر اساس آن مشوق در نظر گرفته شود؛ برای مثال شهرداری برای عوارض، تخفیف مناسبی در نظر بگیرد تا افزایش هزینههای سرمایهگذار جبران شود. شورای اسلامی شهر اصفهان در چهار سال اخیر مصوبات خوبی در این بخش همچون استفاده از آبگرمکن خورشیدی در ساختمانها داشته است. بخش خصوصی نیز با ارائه اندیشه و ایدههای جدید میتواند به این حوزه رونق ببخشد. در حوزه پسماند و ایجاد کارخانه زبالهسوز مزیت سرمایهگذاری کم است؛ زیرا کارخانه زبالهسوز بعد از ۳۰ سال کار میتواند برای سرمایهگذار خود اقتصادی شود؛ از این رو سرمایهگذار کمتر رغبت میکند به این بخش ورود کند. مسیر خوبی را برای منطقیترشدن بازار انرژی طی میکنیم. مصرف بیرویه انرژی باعث شده تا آلودگی هوا بیشتر شود و روزهای پاک بهشدت کاهش یابد؛ البته سوءمدیریتها نیز از سویی دیگر موجب ایجاد مشکلات و تشدید آلودگی هوا شده است که امیدواریم با تمرکز در بخش ساختمان که مزیت فراوانی دارد، بتوانیم بخشی از مشکلات را رفع کنیم.
اقدامات خوب شهرداری اصفهان در زمینه مدیریت انرژی
در شهرداری باید به سمت اقدامات پیشگیرانه برای کاهش هزینهها حرکت کنیم. در این راستا یکی از راهکارها این است که میزان تقاضای کار را کاهش دهیم؛ به عنوان مثال در زمینه جمعآوری زبالهها، طرح جمعآوری پسماند بر اساس روزهای زوجوفردکردن هفته، اجرایی و روز جمعه حذف شد. توجه به انرژی و آب نیز در راستای کاهش هزینهها بسیار حائز اهمیت است که در این زمینه باید بهشدت برای نظاممندکردن آن اقدام کرد. البته شهرداری اصفهان اقدامات خوبی در زمینه مدیریت انرژی انجام داده است. باید به انرژیهای تجدید پذیر توجه شود. شهرداری اصفهان پروژههای مختلفی را برای منابع آب پایدار و تصفیه پساب در دستور کار دارد که اعتقاد داریم با مشارکت بخش خصوصی باید این مهم را پیش ببریم.
فضای سبز، تجمل شهر نیست
تهیه یک برنامه عملیاتی که نقشها و شاخصهای آن مشخص شود، اتفاق بسیار خوبی است. در دبیرخانه فرهنگی زایندهرود باید بر روی این نکات مثبت متمرکز شویم؛ همچنین باید سعی کنیم مطالبات استان را با جدیت بیشتر پیگیری کنیم. نقطه عطف کار ما در اصفهان این است که ببینم چطور میتوانیم در تهیه این طرح کمک کنیم. ما باید مسائل دیگر استانها را ببینیم. برخی از روستاهای شهرکرد با مشکل آب روبهرو هستند. میتوانیم حتی از این روستاها بازدید و مطالبهگری کنیم.همه باید ورود منابع آبی به استان را مطالبه کنیم، در شهر نیز حتما باید به فکر فضای سبز باشیم. فضای سبز تجمل شهر نیست؛ بلکه آخرین میراثی است که برای آیندگان به یادگار میگذاریم؛ بنابراین باید برای آب و محیط زیست شهر مطالبه کنیم. ۳۰۰ کیلومتر مادی و انهار میراث ماندگار شهر اصفهان است که اگر خشک شود، چطور میتوانیم پاسخ دهیم.
نمایشگاه مدیریت شهری، فرصتی برای ارائه خدمات فناورانه
کسبوکارهای دانشبنیان و فناورانه میتوانند به مدیریت شهری برای اداره شهر با روشهای مؤثرتر و کمهزینهتر کمک کنند. معتقد هستیم که این کسبوکارها نیز یکی از ستونهای اصلی برگزاری نمایشگاه خواهد بود. نمایشگاه مدیریت شهری میتواند محل ارائه خدمات فناورانه و نقطه تلاقی میان نیازها و خدمات باشد. برگزاری نمایشگاه در سطح بینالمللی مهم است و میتوانیم از شهرهای خواهرخوانده دعوت کنیم تا در نمایشگاه حضور یابند و روشها، راهکارها و تجربیات مثبتی را که در زمینه مدیریت شهری دارند، ارائه دهند.
تبدیل تهدیدهای شهری به فرصت از سوی رسانهها
لازم است فضایی را برای همفکری به وجود آوریم و روی نقاط مثبت شهر اصفهان تمرکز کنیم. روزگاری است که رسانهها و مدیران به دنبال تیتر تازه و اتفاقات جدید هستند، گویی همه مضطرب هستیم و درخواست آمار و ارقام میکنیم. در این شرایط تمرکز بر وقوع اتفاقهای جدید لازم است. اگر میخواهیم شاهد یک اتفاق جدید و تأثیرگذار باشیم، باید در شهر تمرکز ایجاد شود؛ به عنوان مثال اگر امروز سخن از پسماند شود، دیگر برای رسانهها هیچ جذابیتی ندارد. شهردار لندن به مدت ۱۰ سال روی موضوع پسماند سخن گفت تا چند درصد از پسماند در شهر کمتر شد. همه به دنبال آن هستیم که کار جدیدی انجام دهیم؛ در حالی که اتفاقات جدید نیاز به همراهی، همسویی و در نهایت ترویج دارد؛ البته تکرار تیترها نیز باعث فرهنگسازی میشود. اگر به نظافت بیرون از منزل خود اهمیت نمیدهیم، به این دلیل است که با مردم صحبت نشده است که چه میزان هزینه برای تمیز شدن شهر صرف میشود؛ رسانهها و مدیران دیگر درباره فضای سبز، پسماند و تفکیک زباله سخن نمیگویند. باید فضایی را برای همفکری تشکیل دهیم و روی نقاط مثبت شهر اصفهان تمرکز کنیم؛ به طور مثال اصفهان شاید تنها شهری در کشور باشد که طی ۱۵ سال گذشته به طور مستقیم زباله دفن نکرده، همچنین ۱۵ سال است کود تولیدشده در شهر اصفهان استاندارد است. امروز در شهر ۲۰۰ لیتر پساب را تصفیه و استفاده میکنیم که در کشور بینظیر است. روزانه یک هزار تن زباله معادل ۴۰۰ کامیون تولید میشود. در مواقعی آمار تفکیک شهروندان اصفهان از مبدأ ۱۰ تا ۱۲ درصد بوده و این کار بسیار ارزشمند است. تهدیدهای شهری را باید به فرصت تبدیل کنیم. لازم است با مردم گفتوگو شود و ارزشها را برای آنها مطرح کرد و از اقدامات مثبت سخن گفت. موضوع احداث و تجهیز ساختمانهای سازگار با محیط زیست از جمله موضوعاتی است که رسیدن به هدف آن را میتوان با رسانهها پیش برد؛ ساختمانهای امروز بهشدت انرژی و آب مصرف میکنند؛ گویی امروز مسابقهای از مصرف در شهر ایجاد شده است.
لزوم بررسی خلأهای برنامه ۱۴۰۵
بر اساس گزارش موجود باید بررسی شود خلأهای موجود در برنامه اصفهان ۱۴۰۵ چه بوده و چه چیزهایی دیده نشده است. تا تکلیف چشمانداز شهر معلوم نشده بازنگریکردن برنامه ۱۴۰۵ معنایی ندارد؛ از سویی میدانیم برای چشمانداز نیز اگر بخواهیم علمی کار انجام دهیم، بسیار زمانبر خواهد بود. دو راه میانبر خواهیم داشت؛ یکی تمرکز بر شاخصهای چشمانداز برنامه ۱۴۰۴ یا برنامه ۱۰ ساله است. مستنداتی از گذشته موجود است که باید وارد آن شد، همچنین بر اساس گزارش موجود باید بررسی شود خلأهای موجود چه بوده و چه چیزهایی دیده نشده است. برنامه ۱۴۰۵ نیاز به بازنگری دارد. در این راستا نباید با این ذهنیت بعضی مأموریتها را پررنگ کنیم و به برخی دیگر با بیان اینکه اولویت کمتری دارند، نپردازیم؛ به طور مثال بعضی از سازمانها اصلا با اهداف خود که بالاتر از راهبرد است آشنایی ندارند. برنامه ۱۴۰۵ به شش حوزه اشاره کرده و آییننامههای آن نیز به دست آمده است که پیشنهاد میکنم از همین ظرفیتها بهره برده شود و با داشتههایی که داریم میانبر بزنیم. حوزه آمار در شهرداری کامل نیست و باید بررسی شود که وضع موجود چگونه است. تعمیق و تکمیل برنامه به زمان نیاز دارد. باید از تجربیات گذشتگان استفاده کنیم و این طور نباشد که سیستم را دستکم بگیریم؛ زیرا این سیستم در حال رشد و تکامل است و به آنچه در گذشته بوده احترام بگذاریم.
