یکی از بناهای دارالمومنین کاشان که علاوه بر بعد تاریخی و قدمت، جنبه فرهنگی و علمی نیز دارد، مدرسه علمیه امام خمینی (ره) کاشان است که پیش از این به دلیل ساخت آن از سوی یکی از شاهان قاجار به نام مدرسه «سلطانی» مشهور بوده است. حضور ملااحمد نراقی در زمان تأسیس این مدرسه در مقام تولیت به این مکان تاریخی فرهنگی ارزشی مضاعف بخشید و توانست این مدرسه را به مرکزی مهم در پرورش طلاب و علمای مکتب آلالله مبدل سازد. وقف این مدرسه برای پرورش شاگردان مکتب امام صادق (ع) یکی از اقداماتی بود که از سوی فتحعلی شاه قاجار و با درخواست ملااحمد نراقی صورت پذیرفت و توانست در کنار سایر مدارس و حوزههای علمیه منطقه کاشان، دارالمومنین را به عنوان خاستگاه پرورش عالم آل محمد معرفی کند.
باغ فین کاشان، یک باغ ایرانی است که در محله ای به نام فین در کاشان قرار دارد. سابقه و قدمت باغ فین و بناهای آن به دوره صفویه بازمیگردد. وسعت باغ بیش از ۲۳هزار مترمربع و شامل یک حیاط مرکزی است که به وسیله دیوار، بارو و برجهای استوانه شکل محصور شده است. این اثر در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۱۴ با شماره ۲۳۸ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده و چند سالی است که به ثبت جهانی یونسکو نیز رسیده است.
حمام فین کاشان در بخش جنوبی باغ فین کاشان قرار دارد و یکی از شاخصترین بناهای موجود در این باغ است. در اصل این حمام، دو حمام است که یکی بزرگتر و مجللتر و در دوران پادشاهی فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است که به آن حمام بزرگ یا سلطنتی میگفتند. حمام دیگر، کوچکتر و در دوره صفوی ساخته شده و به آن حمام کوچک گفته میشود. حمام کوچک با فروپاشی سلسله صفوی از رونق افتاد؛ به همین دلیل در دوره قاجار، فتحعلی شاه دستور ساخت حمام دیگری را داد که فقط شاه و صاحب منصبان از آن استفاده میکردند. در خزینه حمام کوچک ۷ کاشی وجود دارد که قدمت آنها به ۵۰۰ سال قبل باز میگردد. علاوه براین، حمام کوچک به دلیل آنکه محل قتل نخست وزیر مشهور قاجار، امیرکبیر بوده، شناخته شدهتر است. یونسکو بنای حمام فین را در ۱۵ آذرماه سال ۱۳۱۴ خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رساند.
حمام خان از آثار دوران زندیه است و در زمان کریمخان زند ساخته شده؛ از اینرو سازهای الهام گرفته از معماری زندیه است. این گرمابه در ردیف بناها و ساختمانهایی است که چیرهدستی و هنر استادان معمار ایرانی در سده دوازدهم را نمایان میسازند. گرمابه خان مالک خصوصی دارد. آنهایی که اکنون گرمابه را در اختیار دارند نسل پنجم دارنده اصلی شمرده میشوند. این سازه تاریخی در اسفندماه 1381 خورشیدی، با شماره 3627 در فهرست آثار تاریخی ایران به ثبت رسیده است.
تیمچه امینالدوله یا کاروانسرای امینالدوله از بناهای معماری و تاریخی است که در دوره قاجار است و در بازار کاشان ساخته شده است. این اثر در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۳ با شماره ثبت ۱۰۱۶ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. استاد علی مریم کاشانی طراح و معمار این بنا بوده که آن را بین سالهای ۱۲۸۰ تا ۱۲۸۴ هجری قمری ساخته است.
سیلک یکی از محوطههای باستانشناختی مهم در فلات ایران است. در این محوطه حدود بیش از هفتهزار و 500 سال پیش از میلاد، یکی از قدیمیترین سکونتگاههای فلات مرکزی ایران به وجود آمد. مهمترین سازه این اثر تمدنی، زیگورات سیلک است که تاریخ ساخت آن به پس از آغاز تمدن سیلک و در حدود پنج تا هفت هزار پیش برمیگردد.
بقعه امامزاده شاهزاده ابراهیم(ع) که در منطقه فین کاشان قرار دارد، از جاذبههای توریستی فرهنگی این شهر است. امامزاده شاهزاده ابراهیم در سال 285 هجری قمری برای خون خواهی امام رضا از مدینه با تعدادی از صحابه عازم طوس شد؛ ولی در بین راه سربازان حکومتی با امامزاده و همراهان درگیر شده و آنان را به شهادت می رسانند. پیکر امامزاده توسط میرزا جواد نامی دفن می شود و برای مدتی قبر هم مخفی بوده است. این مکان ابتدا معروف به زیارت تربت بوده و امروزه به زمین های کشاورزی اطراف هم دشت تربت گفته می شود.
بازار سنتی کاشان یکی از جاذبههای دیدنی کاشان به حساب میآید. در این بازار بیش از ۴۰ اثر تاریخی ازجمله چند تیمچه (بازارچه)، بازار میانچال، آبانبار، مسجد و مدرسه، امامزاده، کاروانسرا و حمام وجود دارد. بازار کاشان از جاذبههای بسیار مهم کشور محسوب میشود؛ از همین رو، در تاریخ هشت شهریور ۱۳۵۵ با شماره ۱۲۸۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
در انتهای خیابان علوی کاشان در طرفین خیابان، دو دیوار بلند کاهگلی به چشم می خورد که از بقایای حصار معروف عهد سلجوقی است. گفته شده است كه قلعه جلالی که دژی تسخیرناپذیر بوده در اواسط قرن پنجم هجری قمری به همت یکی از رجال نامدار در دولت سلجوقیان به نام خواجه مجدالدین ابوالقاسم کاشانی ساخته شده است. این قلعه بارها جان مردم کاشان را از دست مهاجمین و اشرار نجات داده است. اين حصار و بارو تا اواسط دوران قاجار پابرجا بوده و محدوده اي كه امروز به عنوان بافت تاريخي كاشان از آن نام برده مي شود را پوشش مي داده است.
میدان قاضی اسدالله یکی از میدانهای زیبای شهر کاشان است که در بافت تاریخی این شهر قرار دارد. در مرکز میدان مقبره امامزاده میرشمسالدین واقع شده است. سنگي روي مزار نصب شده كه روي سنگ تاريخ آن به 859 هـ.ق حجاري شده و طرفين آن آيتالكرسي نوشته شده است. در كنار اين امامزاده، مزار مرحوم قاضي اسدالله قرار دارد كه ميدان فوق نيز بر اساس آن نامگذاري شده است.
مقبره امامزاده سلطان امیراحمد(ع) کاشان در محلهای به همین نام در خیابان علوی و در مجاورت خانههای تاریخی طباطبایی و بروجردی و عباسیان قرار دارد. قدمت این بنای تاریخی مربوط به قبل از دوره صفوی است. گنبد آن مخروطیشکل دوازدهترکی با کاشی معرق دوره صفویه که طبق کتیبه کاشی دورگنبد مربوط به سال 941 هجری قمری است. کاشیکاری گلدستهها و ایوان متعلق به دوره قاجار است. این امامزاده در تاریخ ۲۰ خرداد ۱۳۲۱ با شماره ثبت ۳۵۲ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
امامزاده طاهر و منصور(ع) در کاشان قرار دارد. اهالی کاشان باور دارند که نسبت این دو تن به امام موسی کاظم میرسد و از فرزندان او هستند؛ اما این باور در هیچ یک از اسناد و متون تاریخی درج نشده است. همین طور در جایی اشاره به سفر فرزندان امام موسی کاظم به کاشان نشده است. بقعه طاهر و منصور در تکیه سرپوشیدهای ساخته شده است که دارای گنبد و گلدسته فیروزهای و ضریح چوبی مشبک است. بر روی درب امامزاده نام دوازده امام و تاریخ پایان ساخت بنا که سال 934 هجری قمری است کندهکاری شده است.