به گزارش اصفهان زیبا؛ یکی از چالشهای بنیادین اقتصاد ایران از گذشته تاکنون، وابستگی به درآمدهای نفتی و دولتیبودن ساختار اقتصادی است. از دیدگاه مقام معظم رهبری، شهید آیتالله خامنهای، عبور از این وضعیت و حرکت بهسوی اقتصاد درونزا، شرط اساسی استقلال اقتصادی کشور بوده است؛ اقتصادی که تولید داخلی در آن، محور مصرف، سرمایهگذاری و تداوم تولید باشد.
در چشمانداز پرتلاطم اقتصاد جهانی امروز، دستیابی به استقلال اقتصادی به عنوان یکی از حیاتیترین مؤلفههای قدرت ملی و عاملی تعیینکننده در حفظ عزت و اقتدار یک کشور، همواره در اولویت اصلی برنامهریزیهای کلان و راهبردهای توسعه قرار داشته است.
جمهوری اسلامی ایران نیز، با وجود برخورداری از مزیتهای نسبی قابل توجه در حوزههای گوناگون، از جمله منابع غنی طبیعی، جمعیت جوان و تحصیلکرده، و موقعیت ژئوپلیتیکی منحصربهفرد، در طول دهههای گذشته با چالشهای اقتصادی عمیق و ساختاری دست و پنجه نرم کرده است.
این چالشها، که غالباً ریشه در الگوهای توسعهای ناکارآمد، وابستگیهای تاریخی به درآمدهای نفتی،و فشارهای اقتصادی تحمیلشده از سوی قدرتهای خارجی داشتهاند، ضرورت بازنگری اساسی در رویکردهای اقتصادی و اتخاذ مدلهایی کارآمدتر را بیش از پیش آشکار ساخته است.
در این راستا، مفهوم اقتصاد درونزا به عنوان یک استراتژی کلان و جامع، چارچوبی منسجم و بومی برای خروج از این تنگناهای اقتصادی و حرکت به سوی توسعهای پایدار، مولد و خوداتکا ارائه ارائه میدهد.
اقتصاد درونزا، صرفاً یک مفهوم انتزاعی یا تئوری صرف نیست، بلکه یک “گفتمان” و “راهبرد ملی” است که بر محوریت بخشیدن به ظرفیتها، سرمایهها، نیروی انسانی، و دانش و فناوری داخلی برای پیشبرد اهداف اقتصادی تأکید دارد.
این الگو، در تقابل با مدلهای “اقتصاد برونزا” قرار میگیرد؛ مدلی که در آن، چرخهای توسعه عمدتا برپایه صادرات مواد خام و وابستگی شدید به واردات فناوری، سرمایه و حتی کالاهای مصرفی میچرخد و همین وابستگی، کشور را در برابر شوکهای خارجی و فشارهای بینالمللی آسیبپذیر میسازد.
پیادهسازی موفقیتآمیز الگوی اقتصاد درونزا، نیازمند یک عزم ملی فراگیر و همراهی ارکان مختلف جامعه است.
این رویکرد، نقش محوری و تعیینکننده را به “مردم” به عنوان مصرفکنندگان هوشمند، تولیدکنندگان پویا و سرمایهگذاران جسور میبخشد.
همچنین، “بخش خصوصی” به عنوان موتور محرک اصلی سرمایهگذاری، نوآوری و ایجاد اشتغال، نقشی بیبدیل در تحقق این الگو ایفا میکند.
علاوه بر این، “شرکتهای دانشبنیان” به عنوان نمادهای پیشرفت علمی و فناورانه، وظیفه خطیر بومیسازی دانش، خلق فناوریهای نوین و ارزش افزوده بالا، و کاهش وابستگی به الگوهای وارداتی را بر عهده دارند.
درک عمیق این پیوند سهگانه میان مردم، بخش خصوصی و شرکتهای دانشبنیان، و ایجاد همافزایی میان آنها تحت هدایت حکمرانی هوشمند، کلید گشایش درهای شکوفایی اقتصادی و تضمینکننده “استقلال اقتصادی” واقعی و پایدار برای ایران عزیز خواهد بود.
