قطع یارانه نان، چه مشکلاتی را برای مردم و نانوایان ایجاد کرده است؟

بلوای نان

کسری منابع یارانه نان، حالا از جیب مردم پرداخت می‌شود. دغدغه اصلی مردم، نان باکیفیت و در دسترس با قیمت مناسب است؛ اما قطع پرداخت یارانه و افزایش هزینه‌های جاری، نانوا را به‌سمت بقا سوق داده و این باعث شده است مردم در نقش مصرف‌کننده و نانوا در نقش تولیدکننده، هر دو از وضعیت موجود ناراضی باشند.

تاریخ انتشار: 11:38 - سه‌شنبه 23 تیر 1405
مدت زمان مطالعه: 4 دقیقه
بلوای نان

به گزارش اصفهان زیبا؛ کسری منابع یارانه نان، حالا از جیب مردم پرداخت می‌شود. دغدغه اصلی مردم، نان باکیفیت و در دسترس با قیمت مناسب است؛ اما قطع پرداخت یارانه و افزایش هزینه‌های جاری، نانوا را به‌سمت بقا سوق داده و این باعث شده است مردم در نقش مصرف‌کننده و نانوا در نقش تولیدکننده، هر دو از وضعیت موجود ناراضی باشند و فشارهای اجتماعی ناشی از این ناکارآمدی بر دوش هر دو گروه سنگینی کند.

نان، برخلاف بسیاری از کالاها، جایگزین ندارد. وقتی قیمت آن بالا می‌رود، خانواده‌ها به‌ویژه دهک‌های پایین درآمدی که بخش بزرگی از کالری روزانه‌شان را از نان تأمین می‌کنند، نمی‌توانند مصرف خود را کم کنند؛ در نتیجه، این افزایش قیمت مستقیما از بودجه سایر اقلام ضروری مانند لبنیات یا پروتئین کسر می‌شود و سفره آن‌ها را کوچک‌تر می‌کند.

به‌دلیل اینکه نانوایی‌های یارانه‌ای صرفه اقتصادی ندارند و بسیاری از آن‌ها تعطیل شده‌اند، مردم مجبورند زمان بیشتری را برای پیداکردن نانوایی، ایستادن در صف‌های طولانی‌تر یا طی‌کردن مسافت‌های بیشتر صرف کنند؛ این هم بخشی از فشار غیرمستقیم است که بر دوش مردم سنگینی می‌کند. مردم در حال پرداخت هزینه ناکارآمدیِ زنجیره تأمین و تولید هستند. آن‌ها نه‌تنها باید قیمت بیشتری برای نان بپردازند، بلکه به دلیل ضعف در مدیریت یارانه‌ها و سامانه توزیع، نان را دردسترس‌تر یا باکیفیت‌تر هم دریافت نمی‌کنند.

ازطرفی، با افزایش هزینه‌های تولید، توقف پرداخت کمک‌هزینه‌های دولتی و مشکلات ناشی از سامانه نانینو، فعالان صنف نانوایان در اصفهان می‌گویند ادامه فعالیت برای بسیاری از واحدهای یارانه‌پز صرفه اقتصادی ندارد؛ به‌طوری‌که به گفته یکی از فعالان این صنف، طی سال‌های اخیر حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ نانوایی از چرخه فعالیت خارج شده‌اند.

حق بیمه کارگران نانوایی چهار برابر افزایش یافت

در این باره، مشاور اتاق اصناف اصفهان در حوزه آرد و غلات با اشاره به مشکلات صنف نانوایان به «اصفهان‌زیبا» گفت: درعمل، نانوایی‌ها با هزینه‌های روزافزون و فشارهای متعدد روبه‌رو شده‌اند. افزایش حق بیمه کارگران نانوایی، یکی از دلایل افزایش هزینه‌های تولید نان است. از ۱۴۰۳ حق بیمه کارگران نانوایی از ۷درصد به ۳۰درصد رسیده است؛ یعنی حق بیمه کارگران حدود چهار برابر افزایش یافته.

رضا حوض‌ماهی عنوان کرد: از ۱۴۰۱ و با راه‌اندازی سامانه نانینو در دولت شهید رئیسی، هدف اصلی مدیریت مصرف و عرضه نان مطرح شد و بخشی از قیمت نان در قالب پرداخت یارانه پرداخت می‌شد. پس از تغییر دولت شهید رئیسی، یارانه نان نصف شد و در ۱۴۰۴، کمک‌هزینه برای نان پرداخت نشد.

به گفته او ، اکنون هر نانوا بابت این موضوع از دولت مطالبه‌ای در حد ۳۰۰ تا ۴۰۰میلیون تومان دارد.

افزایش قیمت کالاهای اساسی
دخیل در پخت نان

مشاور اتاق اصناف اصفهان در حوزه آرد و غلات بیان کرد: علاوه‌براین، قیمت کالاهای اساسی دخیل در پخت نان مانند نمک، خمیرمایه، حقوق کارگر، اجاره مغازه، تجهیزات و هزینه بهداشت، ۱۰۰ تا ۲۰۰درصد افزایش یافت. مردم از ما مطالبه نان باکیفیت ارزان‌ دارند؛ ولی باوجود افزایش هزینه‌ها، نمی‌توان انتظار پخت نان باکیفیت یا قیمت ارزان داشت.

او افزود: عوام فکر می‌کنند که آرد تعیین‌کننده قیمت نان است و به ما می‌گویند وقتی قیمت آرد ثابت مانده است، چرا قیمت نان افزایش پیدا می‌کند؟ واقعیت این است که سهم آرد در قیمت نان حدود ۸درصد است و بیشتر هزینه نان به فرآوری آرد ارتباط پیدا می‌کند؛ همچنین قیمت بیمه و حقوق کارگر نیز بخش زیادی از قیمت نان را به خود اختصاص می‌دهد.

حوض‌ماهی توضیح داد: هزینه‌های نانوایی‌ها شامل حقوق و بیمه کارگر، اجاره‌بهای مغازه، هزینه‌های بهداشتی، تجهیزات، آب، برق، گاز و سایر ملزومات تولید، طی سال‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته است.
به گفته مشاور اتاق اصناف اصفهان در حوزه آرد و غلات، بیمه کارگران نانوایی که پیش‌تر ۷درصد بود، از ۱۴۰۳ به ۳۰درصد رسیده و همین موضوع فشار سنگینی بر واحدهای صنفی وارد کرده است.

حوض‌ماهی تأکید کرد: اگر مردم تصور کنند نان باید بسیار ارزان باشد، هم نان باکیفیت دریافت نخواهند کرد و هم یارانه‌های سنگین دولت هدر می‌رود. او افزود: در برخی مناطق برخوردار، نانوایی دولتی دیگر صرفه اقتصادی ندارد و بسیاری از واحدها با مشکلات جدی مواجه‌اند.

خروج ۵۰۰ واحد یارانه‌ای از صنف نانوایان

مشاور اتاق اصناف اصفهان در حوزه آرد و غلات با اشاره به عملکرد سامانه نانینو گفت: این سامانه در موارد مختلف، ازجمله کاهش سهمیه آرد نانوایی‌ها، مشکلاتی ایجاد کرده و حتی در شرایطی مانند قطعی بانک‌ها در زمان بحران، نانوایان به دلیل ناتوانی در ثبت تراکنش‌ها با کاهش سهمیه مواجه شده‌اند.

او در ادامه بیان کرد: از حدود یک‌هزارو500 واحد صنفی یارانه‌پز در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱، حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ واحد یارانه‌ای به دلیل نداشتن صرفه اقتصادی، درآمد نامناسب و مشکلات سامانه نانینو از این چرخه خارج شده‌اند.

مشاور اتاق اصناف اصفهان در حوزه آرد و غلات با بیان اینکه قیمت نان بین ۵۰ تا ۶۰ درصد افزایش یافته است، خاطرنشان کرد: دولت بهترین راهکار برای بقای نانوایی‌ها را در نظر گرفته است: وقتی نتواند یارانه نان را پرداخت کند، پس قیمت‌ها می‌تواند افزایش پیدا کند.

قرارگاه، قیمت نان آزاد را ثابت می‌کند

این اظهارنظرها در حالی است که متولیان سازمان تعزیرات حکومتی استان اصفهان اعلام می‌کنند نانوایی‌ها به‌دلیل قطع پرداخت یارانه نان، نمی‌توانند افزایش قیمت را اعلام کنند.

در این زمینه، مدیر روابط‌عمومی سازمان تعزیرات حکومتی اصفهان نیز به «اصفهان‌زیبا» گفت: صنف نانوایان و فعالان این حوزه در سال‌های اخیر با مشکلات و فشارهای زیادی روبه‌رو بوده‌اند. یارانه‌ای که باید از سوی دولت به نانوایی‌ها پرداخت شود، بر اساس عملکرد آن‌ها و از طریق دستگاه‌های پوز تعریف‌شده محاسبه می‌شود؛ اما این پرداخت‌ها طی چند ماه اخیر با تأخیر انجام شده و همین موضوع موجب نارضایتی میان نانوایان شده است.

سعید بهارلویی خاطرنشان کرد: طبق قانون و مصوبات موجود، هیچ نانوایی نمی‌تواند اعلام کند به خاطر اینکه پرداخت یارانه نان به تأخیر افتاده است، پس می‌توانم قیمت‌ها را افزایش دهم. در قرارگاه اقتصادی و کارگروه تنظیم بازار استان برای نانوایی‌های آزادپز نیز آنالیز قیمت انجام می‌شود و قیمت ثابت اعلام خواهد شد.

مدیر روابط‌عمومی سازمان تعزیرات حکومتی اصفهان بیان کرد: نانوایی‌های سنگک‌پز در مناطق مختلف شهر، قیمت‌های مختلفی را پیشنهاد می‌دهند و نظم را برهم زده‌اند؛ برای رفع این مشکل، قرارگاه قیمت نان، قرار است قیمت نان آزاد را در رسته تولید نان اعلام کند.

او در پاسخ به این پرسش که بیشترین تخلف‌های نانوایی‌ها در چه حوزه‌ای است؟اذعان کرد: قیمت سهمیه آردی که نانوایی‌های دولتی دریافت می‌کنند با قیمت آرد آزاد متفاوت است؛ به‌خاطر همین برخی کیسه‌های آرد دولتی را می‌فروشند یا به نانوایی‌های آزادپز می‌دهند؛ علاوه‌براین، در برخی نانوایی‌ها، دستگاه کارت‌خوان در معرض دید مشتری نیست و در مواردی، به‌جای فروش یک نان داخل دستگاه، فروش دو نان ثبت می‌شود که تمامی این موارد تخلف است.

بهارلویی گفت: بااین‌حال، در چند سال گذشته افراد دیگری نیز وارد این صنف شده‌اند که پیش‌تر سابقه فعالیت در آن را نداشته‌اند؛ موضوعی که باعث افزایش تخلف‌ها در حوزه آرد و نان شده و پیامدهایی برای مردم به‌همراه داشته است.