به گزارش اصفهان زیبا؛ مشکلات بیمهای، منجر به خروج گسترده قالیبافان اصفهان و رکود ۸۰ درصدی در صنعت فرش دستباف شده است. «اصفهان زیبا» در گزارش پیشین با تیتر «چوب بیمه بر پیکر قالیبافی» به بررسی مشکلات قالیبافان اصفهان پرداخت.
در این گزارش، علی شهبازی، مدیرعامل اتحادیه شرکتهای تعاونی تولیدکنندگان فرش دستباف روستایی استان اصفهان با صراحت اعلام کرد که: «سازمان تأمین اجتماعی مو را از ماست بیرون میکشد تا قالیباف را بیمه کند؛ در حالی که قالیبافی شغل دائمی نیست که تأمین اجتماعی آن را بهعنوان اشتغال دائم در نظر بگیرد.» حالا بهتازگی زمزمههای طرحی جدید برای یارانه قالیبافان شنیده میشود.
به تازگی، مدیرعامل صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستاییان و عشایر از یارانه ۷۰ درصدی بیمه اجتماعی دولت برای قالیبافان کشور خبر داده است. حامد قادرمرزی گفته است که: «این تفاهمنامه با بهرهگیری از زیرساخت اجرایی گسترده ۲۲ شعبه کشوری، روابط نهادی با نهادی حاکمیتی و حمایتی و درخواست بالفعل جامعه هدف، بستر مناسبی برای پوشش بیمهای فراگیر قالیبافان و فعالان صنعت فرش فراهم میآورد و انتظار میرود با اجرای موفق فاز اول، دامنه بیمهشدگان در مراحل بعدی گسترش یابد.»
این موضوع را با متولی شرکتهای تعاونی تولیدکنندگان فرش دستباف روستایی استان در میان گذاشتیم. علی شهبازی با انتقاد از چنین طرحهایی به «اصفهان زیبا» گفت: هیچ بیمهای جایگزین بیمه اصلی و قانونی قالیبافان نمیشود. این طرحها نمیتوانند خلأ قانونی عدم حمایت دولت از بافندگان را پر کنند و مشکل بازنشستگی و امنیت شغلی آنها را حل نخواهند کرد.
مدیرعامل اتحادیه شرکتهای تعاونی تولیدکنندگان فرش دستباف روستایی استان اصفهان با تشریح چالشهای پیش روی این هنر-صنعت اظهار داشت: بر اساس مصوبه مجلس شورای اسلامی، دولت مکلف به پرداخت سهم خود در بیمه اجتماعی قالیبافان است و بافنده تنها باید حدود یکسوم حق بیمه را پرداخت کند. با این حال، سازمان تأمین اجتماعی به دلیل عدم تأمین اعتبار از سوی دولت، از پذیرش بیمهشدگان جدید یا استمرار برخی بیمهها خودداری میکند.
خروج بافندگان و رکود ۸۰ درصدی
شهبازی یکی از دلایل اصلی رها کردن دار قالی توسط هنرمندان، بهویژه در استان اصفهان را ناامیدی از خدمات بیمهای دانست و افزود: بافندهای که ۳۰ تا ۵۰ سال فعالیت کرده، انتظار دارد از مزایای بازنشستگی بهرهمند شود، اما موانع موجود باعث شده بسیاری از این حرفه خارج شوند.
او با اشاره به آمار نگرانکننده در این حوزه گفت: در حال حاضر شاهد رکود بیش از ۸۰ درصدی در تمام بخشهای صنعت فرش، از جمله تولید، اشتغال، بازاریابی و صادرات هستیم. کاهش قدرت خرید مردم و لوکس محسوب شدن فرش دستباف در کنار گرانی مواد اولیه و دستمزدهای پایین، بازار این محصول را با بنبست مواجه کرده است.
سهم ۹۸ درصدی زنان در تولید فرش
این فعال صنفی با اشاره به نقش پررنگ بانوان در این صنعت خاطرنشان کرد: بیش از ۹۸ درصد بافندگان استان را بانوان تشکیل میدهند که معیشت بسیاری از آنها به این هنر گره خورده است.
شهبازی در پایان خواستار اختصاص تسهیلات بانکی ویژه و کمبهره برای تولیدکنندگان، بافندگان و حتی خریداران فرش دستباف شد و تأکید کرد که احیای این صنعت ملی، نیازمند عزم جدی دولت در اجرای قوانین حمایتی و بهبود وضعیت بیمه هنرمندان است.
۱۴ هزار نفر در استان اصفهان بیمه قالیبافی ندارند. قطع بیمه قالیبافان یکی از دغدغههای جدی فعالان این حرفه است. بیمه برای قالیبافان تنها یک امتیاز نیست؛ بلکه پشتوانهای ضروری برای درمان، بازنشستگی و حمایت در زمان ناتوانی از کار است.
زمانی که این بیمه قطع میشود، بسیاری از بافندگان و خانوادههایشان با مشکلات مالی و نگرانیهای فراوان روبهرو میشوند؛ این موضوع بهویژه برای افرادی که سن بیشتری دارند یا منبع درآمد دیگری ندارند، فشار بیشتری ایجاد میکند. قالیبافان سالها با تلاش در خانهها و کارگاهها به تولید فرش، که بخشی از هویت فرهنگی و اقتصادی کشور بهشمار میرود، مشغول هستند؛ بااینحال، قطعشدن بیمه آنها باعث میشود امنیت شغلی و آینده معیشتیشان بهخطر بیفتد.
قطع بیمه قالیبافان همچنین میتواند بر صنعت فرش نیز اثر منفی بگذارد. وقتی بافنده احساس کند از سوی نهادهای مسئول حمایت نمیشود، انگیزهاش برای ادامه کار کاهش مییابد و ممکن است این هنر اصیل بهتدریج کمرونق شود؛ بنابراین، رسیدگی به وضعیت بیمه قالیبافان و ایجاد ثبات در آن، اقدامی ضروری برای حمایت از قشر زحمتکش و حفظ این میراث ارزشمند است.
