آیا حقوق تصویر با حقوق عکس متفاوت است؟

قانون چه می‌گوید؟

در ماده قانونی‌های یاد شده به ترتیب می‌خوانیم:
اول) در ردیف پنجم از ماده دوم: نقاشی و  «تصویر» و طرح و نقش… .
دوم) در ردیف هشتم از همان «اثر عکاسی» که با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد.
اما با مقایسه بین این دو، چه نتایجی قابل دریافت هستند؟

تصویر یعنی چه؟

متون حقوقی درمورد اصطلاحات رایج و عمومی و غیر تخصصی، تعریفی ارائه نمی‌دهند و اصل را بر این قرار می‌دهند که دریافت مفهوم واژه‌ها با ارجاع به بیرون از متن حقوقی برای مخاطب ممکن و ساده است. اگر جز این باشد نیز هر متن حقوقی تا بی نهایت گسترده و طولانی خواهد شد و مفهوم و مقصود اصلی آن بین گستره بسیار بزرگ و بی ربطی از واژه‌ها پنهان می‌ماند. بر همین اساس، این متون فقط اصطلاحات یا وضعیت و موقعیت‌های نه چندان ساده را تشریح می‌کنند. واژه «تصویر» در این قانون توضیح داده نشده است؛ چون ساده و مشخص است.
پس برای دریافت و مفهوم واژه تصویر، کار سختی پیش روی ما نیست. تصویر از صورت می‌آید. به آنچه در قابی روبروی ما است. متحرک یا ثابت، رنگی یا سیاه و سفید، زنده یا بی جان. از پنجره یا در نقاشی و عکس. اصلا هرچه می‌بینیم، تصویر است. واضح است که قانون‌گذار در این بخش، به آثار حوزه گرافیک، نقاشی و طراحی می‌پردازد. اما وقتی صراحتا به نقاشی و طرح و نقشه اشاره می‌کند، چرا به شکل جداگانه دوباره نام تصویر را آورده است؟ آیا این یعنی منظور از تصویر همان عکس است؟
در این مورد نمی‌توانیم قطعا نظر بدهیم. زیرا در زمان تصویب قانون مورد اشاره، هنرهای رایانه‌ای و گرافیکی به شکل گسترده امروزی وجود نداشته‌اند. عکاسی دیجیتال هنوز ایجاد نشده بود. مانیتورها تعاریف تازه‌ای از تصویر را ارائه نکرده بودند و بسیاری از مظاهر تجدد در هنر امروز، در زمان تصویب قانون مورد اشاره وجود نداشته است که بتوانیم حدس بزنیم منظور از تصویر آن‌ها هستند. پس این ابهام را نگه می‌داریم تا به قسمت دوم مقایسه بپردازیم.
در قسمت دوم به  «اثر عکاسی» به صراحت اشاره شده است. در این مورد البته تکلیف روشن است و معلوم است با چه چیزی سر وکار داریم. اما این ماده قانونی یک نکته توضیحی دارد که نباید از آن غافل شد.
در ردیف هشتم از ماده دوم قانون حمایت از حقوق مؤلفان، مصنفان و هنرمندان، آنجا که به اثر عکاسی اشاره شده است، شرط مبتکرانه و خلاقانه برای آن در نظر گرفته شده است. قانون گذار در توضیح اثر عکاسی می‌گوید:  «با روش ابتکاری و ابداع پدید آمده باشد.»
در مقایسه‌ای که موضوع این یادداشت است، تا حدودی به نقطه روشن‌تری رسیدیم. اما مگر عکس بدون خلاقیت و ابتکار هم داریم؟ و آیا حتی اگر چنین عکس‌هایی را در نظر بگیریم، به صرف فقدان ابتکار، نباید تحت حمایت قانون باشند؟
پاسخ این است که در هر صورت هر نوع اثر عکاسی مشمول حمایت قانون است. اگر مبتکرانه باشد به شکل مختص ردیف هشتم از ماده دوم و اگر مبتکرانه نباشد در قالب «تصویر» به شکل عادی باز هم در ردیف پنجم از همان ماده دوم مورد حمایت قرار می‌گیرد.با اینکه در تعریف اثر عکاسی مبتکرانه و تصویر، ابهاماتی داریم، اما در نتیجه دچار سرگشتگی نیستیم. زیرا از هر طرف که این مقایسه را انجام بدهیم و نتیجه‌گیری کنیم، به اینجا می‌رسیم که به هر حال هر نوع عکس و تصویری، چه مبتکرانه باشد یا نباشد، مورد حمایت قانون است و حقوق مادی و معنوی آن لازم الرعایه هستند.