برای شفافیت و مبارزه با فساد برنامه داریم

جوان‌ترین عضو شورای شهر اصفهان، در سال ۱۳۹۲ در رشته اقتصاد نظری در مقطع کارشناسی و دو سال بعد با معدل ممتاز در کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی فارغ‌التحصیل شد. او در حال ارائه رساله دکتری خود در رشته مدیریت دولتی است و سابقه تدریس در دانشگاه پیام نور و آزاد اسلامی را دارد. مدیریت خبرگزاری فارس در اصفهان، ریاست گروه رسانه و فضای مجازی مجمع بسیجیان و مدیریت پژوهشکده شهید علم‌الهدی در دانشگاه اصفهان از سوابق اجرایی علی صالحی است.

تاریخ انتشار: 02:01 - شنبه 26 تیر 1400
مدت زمان مطالعه: 6 دقیقه

 او همچنین از اعضای هیئت‌مدیره خانه مطبوعات و خبرنگاران اصفهان است و عضویت شورای فرهنگی دانشگاه اصفهان و کارگروه رصد دانشگاه آزاد را در سوابق فرهنگی خود دارد. صالحی در شورای ائتلاف نیروهای انقلاب استان اصفهان به‌عنوان مسئول رسانه فعالیت کرده و از اعضای حقیقی مجمع نیروهای انقـلاب اسلامی استان محسوب می‌شود.

در یکی از مصاحبه‌های خود تأکید کرده بودید شورای ششم باید نشان دهد که شورای شهر، شورای شهرداری نیست. برای آنکه این موضوع محقق شود چه کارهایی را باید انجام دهید؟

 باید به این مسئله از جایگاه قانونی و اجرایی نگاه کرد. قانون در برنامه‌های توسعه چهارم، پنجم و هفتم که در حال تدوین است بر مدیریت واحد شهری و نقش شوراهای اسلامی شهر تأکید داشته، ولی اینکه در عمل چه اتفاقی افتاده و قوانین اجراشده یا نه، بحثی است که باید روی آن تمرکز کرد. به‌تازگی طرحی در مجلس دنبال می‌شود که طبق آن قرار است تعدادی از وظایف به شوراهای شهر واگذار شود. اما نکته‌ای که وجود دارد و ما به آن اعتقادداریم این است که علاوه بر اسناد و قوانین بالادستی، شورا و اعضای آن باید تلاش کنند با توجه به ابزارهایی که در اختیاردارند به دغدغه‌های مردم رسیدگی کنند. مردم از اعضای شورا مطالباتی را در حوزه‌های مختلف دارند و آن‌ها باید بتوانند نقش خود را در تعاملات و گفت‌وگوهای بین دستگاهی به‌گونه‌ای تعریف کنند که مطالبات روی‌زمین‌مانده را که شاید در حوزه اختیارات شهرداری هم نیست، پیگیری کنند. ما با توجه به حجم مسائل حل‌نشده اصفهان، تلاش می‌کنیم راهکارهای تازه‌ای را با تکیه‌بر اولویت‌های مردم تعریف کنیم. به‌بیان‌دیگر شورا در کنار نظارت و سایر وظایفی که نسبت به مدیریت‌شهری بر عهده دارد باید مطالبه‌گری را به‌عنوان اولویت مطرح کند.
باید قبول کنیم که نمی‌توانیم خودمان را در خلأ قرارداده و در چنین فضایی درباره مشکلات مردم تصمیم بگیریم و آن را برای اجرا به شهرداری بسپاریم. ما نمی‌توانیم نسبت به آنچه برای مردم اولویت دارد و مهم است، با این بهانه که در حوزه کاری ما قرار ندارد، بی‌تفاوت باشیم. اولین موضوعی که بین مردم و بخش‌های حاکمیتی و اداره شهر و کشور ایجاد اعتماد می‌کند تعریف مسئله است. اگر ما مسئله‌ای که در دستور کار قراردادیم مشکل مردم هم بود و مردم با ما به یک زبان مشترک رسیدند و توانستیم با زبان آن‌ها حرف بزنیم آن موقع اعتماد عمومی را هم خواهیم داشت و در کنار آن امور مدیریت شهری هم به‌خوبی با اعتماد و مشارکت مردم به انجام می‌رسد. اگر از مشاوره و نقش‌دادن به مردم استفاده نکنیـــــــم و بخواهیــــــم در اتاق‌های دربسته در چارچوب وظایف مدیریت شهری رفتار کرده و سایر مسائل را نادیده بگیریم، به‌طور حتم با بی‌اعتمادی مردم روبرو می‌شویم. این وضعیت تنزل سرمایه اجتماعی را تشدید کرده و در انجام وظایف مدیریت شهری هم موفق نخواهیم بود.

پس قرار است فراقانونی کار کنید.

مصوبه‌های مرتبط با امور شورا و اجرای قوانین معطل‌مانده را از طریق مجلس پیگیری می‌کنیم، اما نباید معطل شویم که این قانون‌ها به مرحله اجرا برسد، چراکه مردم از ما انتظار دارند. مطالبه‌گری و واکنش نشان‌دادن به ضروریات مردم خارج از وظایف مدیریت شهری، واجب است. باید به‌موازات مسائل قانونی این موارد را هم دنبال کنیم. درعین‌حال بستری برای هم‌افزایی بین دستگاهی ایجاد کنیم تا اولویت‌های مردم روی میز دستـــــگاه‌هـــــــای خدمت‌رســــــان قرار گیرد.

به انباشت مسائل حل‌نشده در اصفهان اشاره کردید. این مسائل که به‌طور حتم از اولویت‌های شورای ششم محسوب می‌شوند، کدام‌ها هستند؟

در ادوار مختلف در دستگاه‌های دولتی، حاکمیتی و در مدیریت شهری تلاش‌های زیادی شده، اقدامات خوبی انجام‌شده و مسائل زیادی هم حل‌شده، اما در کنار همه خدمات که شاید 80درصد اقدامات زیربنایی و روبنایی در سطح شهر را شامل می‌شود 20 درصد از مسائلی را داریم که پیش چشم مردم هست و آن‌ها بیش از آن 80 درصد با آن‌ها مواجه هستند، پس باید برای این مشکلات چاره‌اندیشی کرد. این موارد باید در لیست مطالبه‌گری شورای شهر قرار بگیرد و شورا تلاش کند دستگاه‌های خدمات‌رسان در این حوزه‌ها را دور یک میز جمع کرده و کمک کند با سرمایه اجتماعی که مشارکت مردم در انتخابات بوده و سرمایه اجتماعی که شهرداری با ارتباط گسترده خود با مردم به دست آورده، موضوعات را حل کند. اصفهان، امروز با موضوعات مختلف زیست‌محیطی مواجه است. برای حل آن‌ها باید بسیاری از دستگاه‌ها درگیر شده و قبل از وخیم‌ترشدن شرایط شهر درباره آن تصمیم‌گیری شود. در حال حاضر آب شرب و جریان زاینده‌رود بزرگ‌تریـــــن مشکـــــلات اصفهان است. رسیدگی به این موارد طبق قانون وظیفه مدیریت شهری نیست، اما این چالش برای مردم یک موضوع جدی است.
حفظ، نگهداری و ارتقای میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و میراث ناملموسی که در اصفهان داریم، اولویت اول است. ساخت‌وساز در حریم پل خواجو و میدان امام همه ما را آزرده‌خاطر کرده، حل‌وفصل بخشی از این موارد به اختیارات مدیریت شهری برمی‌گردد و بخشی هم برعهده دستگاه‌های دیگر است. باید در این زمینه انتظارات و مطالبات مردم و هنرمندان و قشر فرهیخته را هم مدنظر داشته باشیم.

اصفهان در کشور بی‌پناه است. اگر تعدادی از وزرا و اعضای هیئت دولت هم اصفهانی باشند، بازهم مشکلات این استان روی زمین می‌ماند. گفتید که حل بسیاری از مشکلات هم در حیطه اختیارات شورا نیست. در چنین وضعیتی شورا چگونه می‌خواهد وظیفه کاتالیزوری خود را انجام دهد؟

به‌اندازه تلاش‌های خوبی که شده، به همین میزان هم کار روی زمین‌مانده و این موضوع به معنای کم‌کاری سایرین نیست. شاید متناسب با رشد شهرنشینی قدرت حل مسائل وجود نداشته است. من سه رویکرد را در این زمینه مطرح می‌کنم. اولین رویکرد مطالبه‌گری است. ما باید به زبان مشترک با مردم برسیم و مشکلات آن‌ها توسط شورا مطالبه شود. شورا باید در کنار سایر وظایف محوله بتواند این مسائل را با پیگیری و تسهیلگری، دنبال کند. راهکار دوم اتحاد ظرفیت‌های استان است؛ مسئله‌ای که در سایر استان‌ها می‌بینیم، ولی در اصفهان جایش خالی است. ما باید ظرفیت گروه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی را احصا کنیم. متأسفانه در اصفهان وقتی می‌گوییم زاینده‌رود مهم است گروه‌های مختلف فرهنگی اجتماعی و سیاسی با گرایش‌های مختلف حاضر نیستند دور یک میز بنشینند و این مسئله را با ظرفیت‌های ملی و استانی که دارند پیگیری کنند. استانی را داریم که دو گروه مختلف در حوزه اجتماعی و سیاسی کنار هم قرار می‌گیرند، از خلیج‌فارس آب منتقل می‌کنند، صنعت را رشد می‌دهند و کشاورزی را رونق می‌دهند و خیلی از مسائل جدی را مطرح می‌کنند. ولی ما در اصفهان این شرایط را نداریم. فکر می‌کنم شورا بتواند همه ظرفیت‌های موجود استان را در حوزه ملی و استانی دور یک میز جمع کند.
راهکار سوم استفاده از ظرفیت‌های قانونی است که در این زمینه مغفول مانده است. در سایر کلان‌شهرها مسائل مشابهی وجود دارد. آن‌ها توانسته‌اند با استفاده از این ظرفیت‌های قانونی برای دورهم جمع‌کردن ذی‌نفعان استفاده کنند.
 زیر بخش اجرایی برای فعال‌کردن ظرفیت‌های قانونی، تولید فکر و ایده در کمیسیون‌های تخصصی شورا است. باید از کسانی که ایده دارند و از مجموعه‌های دانش‌بنیان برای حل معضل آب و آلودگی هوای اصفهان کمک بگیریم. شورای شهر می‌تواند با استفاده از ظرفیت مردمی، نخبگان و فراکسیون‌های نخبگان که ظرفیتش را فعال می‌کنیم و از طریق مطالبه‌گری، مشکلات را برطرف کند. می‌توانیم برای ارائه راهکار و راه‌حل از ظرفیـــــت‌های دبیرخانه و مرکـــــز پژوهش‌های شورای اسلامی شهر استفاده کنیم. ما تا مشکلات را حل نکنیم نمی‌توانیم برای خدمــــــت به مردم، تسهیلگر امور شهرداری باشیم.

یکی از مهم‌ترین وظایف شورا نظارت است. بودجه شورا را شهرداری تأمین می‌کند و می‌توان گفت شورا یک‌نهاد مستقل نیست. این موضوع شاید نظارت شورا را کم‌رنگ کند. از سوی دیگر جایگاه صندلی شورای شهر یک رانت هم محسوب می‌شود. این موضوع هم می‌تواند نظارت شورا را تحت تأثیر قرار دهد. شورا چگونه می‌تواند به این مشکلات غلبه کرده و نظارت خود را کامل انجام دهد؟

به علت وجود فرمانداری و نظارت آن بر رابطه مالی شورا و شهرداری، نکته اولی که به آن اشاره کردید، نظارت را تحت‌تأثیر قرار نمی‌دهد. نکته دوم اما مهم‌تر است. با توجه به حضور اعضای شورا در کمیسیون‌های مختلف تصمیم‌گیری و نظارتی، حفظ بازدارندگی و جایگاه نظارتی شورای شهر یک اولویت جدی و اساسی محسوب می‌شود.
ازآنجایی‌که اعضای شورا منتخب مردم هستند و سرمایه‌ای که شهرداری با آن اداره می‌شود به مردم تعلق دارد، نظارت بر کیفیت و کمیت کارها، انضباط برنامه‌ای، رفتاری و مالی باید در اولویت باشد.
در این زمینه ایده‌هایی دارم که هوشمندسازی یکپارچه شهرداری با هدف تسهیل نظارت و خدمت‌رسانی را دنبال می‌کند. شورای ششم در حوزه شفافیت و مبارزه با فساد طرح‌های خوبی را ارائه خواهد داد. ما باید هر نوع وابستگی و دخالت در حوزه اجرا و هر نوع توصیه مداخله‌ای در تصمیم‌گیری‌ها را از شورا جدا کنیم تا بُعد بازدارندگی و نظارتی شورا افزایش یابد. در موضوع رانت و مبارزه با فساد باید کمترین رابطه بین شورا و شهرداری تعریف شود تا شورا آزادانه بتواند نظارت کند و با حفظ حریت حق مردم را ادا کند.

اصفهان دچار تعدد مشکلات فرهنگی شده است. شورای ششم چگونه به این حوزه ورود می‌کند و چه اولویت‌هایی دارد؟

 فرهنگ حوزه دشواری هست. درعین‌حال که در این حوزه دستاوردهای خوبی داریم، اما چالش‌های زیادی هم داریم. در حوزه فرهنگی و اجتماعی باید تغییر نگرش و رویکرد داشته باشیم. ازنظر من فرهنگ، حوزه تخصصی شهرداری نیست و باید حوزه‌های غیرتخصصی شهرداری را کم کنیم. اما باید از حمایت، پشتیبانی و ظرفیت اجتماعی شهرداری در این حوزه استفاده کنیم. در این حوزه اولویت‌های جدی داریم ازجمله اجرای سند الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، بیانیه گام دوم و شهر اسلامی که در این راستا باید اولویت‌های حوزه فرهنگی به‌صورت ویژه در دستور کار قرار بگیرد. ما نمی‌توانیم با این بهانه که فرهنگ حوزه اصلی و تخصصی شهرداری نیست نسبت به آن بی‌تفاوت باشیم.
من با توجه به سال‌ها کار فرهنگی در مراکز شهری و مردمی پیشنهاد می‌کنم برنامه‌ریزی و اجرا در حوزه فرهنگی به مردم و مجموعه‌های مردم‌نهاد عقیدتی و فرهنگـــــی، کانون‌های فرهنگی مساجد به‌عنوان پایگاهی اصلی انقلاب اسلامی و سایر مجموعه‌های انقلابی سپرده‌شده و نظارت و حمایت و پشتیبانی در حوزه‌های فرهنگی را شهرداری انجام دهد. ما موافق پول پاشی در حوزه فرهنگی و اجتماعی، بدون توجه به خروجی و عملکرد آن نیستیم. ما قائل به تصدی‌گری تمام و کمال در این حوزه نیستیم، چون هم هزینه بالاتری دارد و هم نسبت به مجموعه‌های مردم‌نهاد اثرگذاری کمتری دارد. اگر بخواهیم شهر شاد و سرزنده، همراه با مؤلفه‌های دینی و ایرانی-اسلامی در تراز انقلاب اسلامی داشته باشیم، باید یک اتاق عملیات به همراه هم‌فکری نهادهای متولی حوزه فرهنگ و جامعه را هم داشته باشیم.
برای ایجاد این اتاق، نهادهایی که ارتباط مستقیم با شهرداری دارند در اولویت قرار می‌گیرند. سایر نهادهایی هم که در این حوزه ایده‌هایی دارند می‌توانند آن‌ها را به اطلاع شهرداری برسانند تا بتوان با همفکری کار را پیش برد. شورای شهر در ایجاد این اتاق عملیات می‌تواند پیش‌قدم باشد و به دستگاه‌های مختلف کمک کند. شهرداری باید سعی کند دستگاه‌های متولی، خدمتگزار و مردمی را دور یک میز بنشاند تا بتوانیم راندمان فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی را افزایش دهیم و با هم‌افزایی، تأثیرگذاری بیشتری داشـته باشیم.