آنها حالا سکوت خود را شکستهاند و به مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی در رابطه با کنکور که به اعتقاد بسیاری به طبقاتیشدن این آزمون منجر خواهد شد، اعتراض کردهاند. یکشنبه گذشته بود که جمعی از این دانشآموزان به همراه برخی از نمایندگان مجلس و احمد توکلی که رئیس دیدهبان شفافیت و عدالت است، در مسجد «الرحمان» تهران تجمع کردند و با در دست داشتن پلاکاردهایی با مضمون «نه به بیعدالتی آموزشی» و «ما دیگه پول نداریم برای معدل بگذاریم» و «نه به تأثیر قطعی معدل» اعتراضشان را به این مصوبه اعلام کردند. تیرماه گذشته بود که مصوبه جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی، پس از مدتها کشمکش و مخالفت و موافقت و تکذیب سازمان سنجش ابلاغ شد. براین اساس، نمرهکل آزمون اختصاصی، میانگین وزنی نمرات ترازشده دروس تخصصی در هر گروه آزمایشی است. این آزمون برای پذیرش در سال تحصیلی ۱۴۰۲ و بعد از آن در هر سال دو بار برگزار و نتیجه آن حداکثر برای دو سال و صرفا برای همان گروه آزمایشی متقاضی معتبر است. همچنین دروس عمومی از آزمون حذف شده و معدل دوره متوسطه تأثیر قطعی و ۴۰درصدی در نتیجه آزمون دارد.
مصوبهای خلاف قانون
این مصوبه از همان ابتدا با انتقادهایی روبهرو شد. احمد توکلی، نماینده پیشین مجلس و رئیس دیدهبان عدالت و شفافیت از جمله افرادی بود که در انتقاد به آن، دست به قلم شد و در نامهای سرگشاده این مصوبه را خلاف عدالت و مطلوب اقشار خاصی از جامعه و بستر مفسدههای دیگر برشمرد. نهادینهشدن شکاف طبقاتی توسط نظام آموزشی، تناقض این مصوبه با سند عالی تحول بنیادین آموزش و پرورش،بیاهمیتشدن زبان و ادبیات فارسی، زبان قرآن، معارف اسلامی و زبان خارجی، چندین برابر شدن منافع مؤسسات کنکوری و آموزشی که به مافیای کنکور معروف شـدنـد، فـــعالشــدن شبکههـای فروش سؤالات و پاسخ سؤالات در امتحانات نهایی و بلاتکلیفی صدها هزار داوطلب که دیپلمه سالهای قبل هستند یا قصد تغییر رشته دارند، از جمله پیامدهایی است که او برای این مصوبه برشمرده است. احمد نادری، عضو کمیسیون مجلس شورای اسلامی نیز یکی دیگر از منتقدان این مصوبه بود و انتقادش را در توئیتی اینگونه مطرح کرد: «اصلاحیههای متوالی بر مصوبه کنکوری شورا نشان از ضعف اساسی مصوبه دارد و این مصوبه هم خلاف قانون است و هم خلاف عدالت آموزشی است.» این انتقادها و اعتراضها اما تا به این لحظه راه به جایی نبرده است تا نشان دهد که در همچنان بر یک پاشنه میچرخد.نحوه برگزاری کنکور سراسری سالهاست که به محلی برای بحث و جدل تبدیل شده است؛ آزمونی سرنوشتساز که با هدف غربالگری و ایجاد عدالت بین داوطلبان کنکوری هر سال از سوی سازمان سنجش برگزار میشود. مروری بر اسامی رتبههای ممتاز کنکور، اما به خوبی مُهر تاییدی است بر بیعدالتی آموزشی؛ چرا که درصد بالایی از این رتبهها جزو دانشآموزانی هستند که در مدارس غیردولتی تحصیل کردهاند و از امتیازات ویژهای برخوردار بودهاند. به گزارش «تسنیم»، از بین 40 نفر برتر کنکور در گروههای آزمایشی مختلف 14 دانشآموز از تهران و 26 نفر از شهرستانها هستند؛ در کنکور 99 از میان 40 رتبه نخست کنکور، 11 نفر از شهر تهران و بقیه از سایر شهرها بودند.این موضوع، البته صرفا به کنکور امسال اختصاص نمییابد؛ زیرا بررسیها نشان میدهد، در کنکور 1400، عمده داوطلبانی که موفق به کسب رتبههای برتر شدهاند، ابتدا از مدارس تیزهوشان و سپس مدارس غیردولتی و نمونه دولتی هستند؛ به گونهای که از بین 30 نفر رتبه برتر گروههای تجربی، ریاضی و انسانی، 20 دانشآموز از مدارس سمپاد هستند، پنج دانشآموز از مدارس غیردولتی و سه دانشآموز از مدارس نمونهدولتی هستند. در کنکور سال 99 اما یک استثنا وجود داشت؛ آنچنان که رتبه هفتم گروه آزمایشی علوم ریاضی در مدرسهای کاملا دولتی درس خوانده بود و 67 درصد رتبههای برتر برای مدارس سمپاد، 18 درصد غیردولتی و 10 درصد مدارس نمونهدولتی بودند.در کنکور 98 تمام رتبههای برتر از میان مدارس خاص و غیردولتی بودند و جای مدارس دولتی عادی خالی بود؛ 70 درصد رتبههای برتر کنکور این سال در رشتههای ریاضی، تجربی و انسانی دانشآموزان مدارس سمپاد بودند، سهم غیردولتیها 14 درصد و نمونه دولتیها 13 درصد بود؛ این درحالی است که حدود 80 درصد از دانشآموزان در مدارس عادی مشغول به تحصیل هستند و سهم افرادی که در مدارس غیردولتی مشغول به تحصیل هستند، اندک و ناچیز است؛ موضوعی که به اذعان بسیاری از کارشناسان آموزشی در کسب رتبه برتر و ممتاز در کنکور بسیار تأثیرگذار است. بهرهمندی از آموزش با کیفیت بالا و در اختیار داشتن امکانات ویژه و همچنین استفاده از کلاسهای کنکور و… دانشآموزان متمولی که در مدارس غیردولتی و در مناطق غیر محروم مشغول به تحصیل هستند، در سالهای اخیر باعث شده است تا سایر دانشآموزان در رقابت با آنها جا بمانند و امکان تصاحب صندلی در دانشگاههای اسم و رسمدار و تحصیل در رشتههای دلخواه را نداشته باشند. همین هم شده است که حالا و با اجرای مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی بیم آن برود که دوباره محصلان مدارس عادی، توانایی رقابت با سایر دانشآموزان را نداشته باشند و همان عدالت نصف و نیمی که وجود داشت نیز از بین برود؛ هر چند، منصور کبگانیان، قائممقام ستاد راهبری اجرای نقشه جامع علمی کشور براین باور است مصوبه کنکوری شورای عالی انقلاب فرهنگی، عدالت آموزشی را رقم میزند.او به «تسنیم» گفته است: «سابقه تحصیلی نمره امتحانات نهایی است که در شرایط ایمن و استاندارد برگزار میشود، دبیر در لحظهای برگه امتحانی را تصحیح میکند که همان لحظه به دستش رسیده است. آیا کنکور عادلانهتر است که در چهار ساعت توانایی داوطلب را میسنجد یا شرط معدل؟ البته ممکن است در شرط معدل فردی که دسترسی به کلاس تقویتی دارد عملکرد بهتری داشته باشد، این حرف درست است. با این مصوبه دانشآموزان شهرها و روستاها، کتاب درسی را خوب مطالعه کنند، کافی است، در کنکور، فردی که به کلاس کنکور نرود نمیتواند قبول شود، کلاسهای کنکور و تستزنی میتواند رتبه فرد را چند هزار رتبه جابهجا کند که در امتحانات اینگونه نخواهد بود.»
آموزش طبقاتی
دستهبندی دانشآموزان و تنوع مدارس در کشور و ترغیب والدین به ثبتنام فرزندان خود در مدارسی غیردولتی، نظام آموزشی را مختل کرده و باعث طبقاتیشدن آن شده است. آنطور که علی جعفری، کارشناس آموزشی به «تسنیم» گفته است: «اکنون مسئله ما کیفیت نیست؛ بلکه مسئله اصلی عدالت است. موضوع مهم این است که آیا منابع موجود عادلانه توزیع شده یا خیر؟ عدالت، کیفیت را ایجاد میکند و اگر منابع بهصورت عادلانه توزیع شود همه دانشآموزان رشد میکنند و بهدنبال عدالت ایجادشده به کیفیت هم میرسیم. پس عدالت آموزشی به این معناست که آموزش به خصوصیات زمینهای مانند خانواده و ثروت بستگی نداشته باشد.» البته چون توزیع امکانات میان مدارس کشورمان عادلانه نیست حتما تا سالهای بعد نیز باید کنکور را به همین صورت فعلی تفسیر کنیم؛ یعنی این که استعدادهای برتر بهواسطه تواناییهای فردی خود و محصلان مدارس غیردولتی خاص بهسبب وضعیت مالیشان صدرنشین میشوند.»
