رژیم‌های غذایی سازگار با محیط‌ زیست

 
غذایی که می‌‌خوریم، سیاره ما را به‌‌شدت تحت تأثیر قرار می‌‌دهد. تقریباً نیمی از خشکی‌‌های قابل سکونت زمین به کشاورزی اختصاص یافته است. کشاورزی، جنگل‌‌ها و اکوسیستم‌‌های دیگر را نابود می‌‌کند و مسئول انتشار یک‌‌چهارم از کل گازهای گلخانه‌‌ای جهان است. به‌‌طور خاص، گوشت و لبنیات عامل انتشار حدود 14.5 درصد از این گازهاست؛ پس تغییر رژیم غذایی ما می‌‌تواند به کاهش تولید گازهای کربنی و ترویج کشاورزی سازگاربامحیط‌زیست بینجامد. در حال حاضر، چندین رژیم غذایی دوستدار محیط‌‌زیست وجود دارد که شناخته‌‌شده‌‌ترین آن‌‌ها، رژیم‌‌های وگان و گیاه‌‌خواری است. رژیم وگان فقط از غذاهای کاملاً گیاهی تشکیل شده است؛ اما رژیم گیاه‌‌خواری، علاوه بر مواد گیاهی، به شما اجازه مصرف تخم‌‌مرغ و لبنیات را هم می‌‌دهد. رژیم محبوب دیگر، ماهی‌‌خواری (پسکترین) است که علاوه بر گیاهان و تخم‌‌مرغ و لبنیات، مصرف غذاهای دریایی را هم مجاز می‌‌داند. رژیم منعطف‌‌خواری (فلکسترین یا نیمه‌‌گیاه‌‌خواری) نیز از شما می‌‌خواهد که سه‌‌چهارم از گوشت و لبنیات مصرفی خود را با غذاهای گیاهی جایگزین کنید. رژیم مدیترانه‌‌ای هم مصرف مقادیر متعادلی از مرغ و ماکیان و گوشت قرمز را مجاز می‌‌داند.
تاریخ انتشار: 03:15 - چهارشنبه 23 شهریور 1401
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
اما به‌‌تازگی یک رژیم غذایی دیگر هم بین دوستداران محیط‌‌زیست مد شده است: رژیم اقلیمی (کلایمترین). پیروان رژیم اقلیمی باور دارند که این برنامه غذایی، سالم و دوستدار طبیعت و محیط‌‌زیست است و شعارشان این است که هر فرد می‌‌تواند با ایجاد برخی تغییرات ساده در رژیم غذایی‌‌اش، سالانه از انتشار یک تن دی‌‌اکسید کربن و گازهای معادل آن جلوگیری کند؛ اما رژیم اقلیمی هنوز هم به شما اجازه خوردن گوشت، تخم‌‌مرغ و محصولات لبنی را می‌‌دهد، اگرچه چنین غذاهایی آلایندگی بالایی دارند. بااین‌‌حال، این رژیم غذایی از شما می‌‌خواهد که تا می‌‌توانید گوشت قرمز را با ماهی و انواع دیگر گوشت جایگزین کنید؛ البته به‌‌طورکلی رژیم اقلیمی افراد را به کاهش مصرف گوشت تشویق می‌‌کند و از آن‌‌ها می‌‌خواهد در صورت امکان، گوشتی را مصرف کنند که در نزدیکی محل زندگی خودشان تولید شده باشد. به‌‌علاوه، این رژیم غذایی از افراد می‌‌خواهد دورریز غذا را به حداقل برسانند و از منابع غذایی محلی و فصلی استفاده کنند.
 
رژیم اقلیمی می‌‌تواند کاهش قابل‌‌توجهی در میزان انتشار گازهای گلخانه‌‌ای ایجاد کند؛ اما تأثیر رژیم‌‌های گیاه‌‌خواری و وگان از این هم بیشتر است. بررسی‌‌ها نشان می‌‌دهد که برنامه‌‌های غذایی گوشت‌‌محور معمول در غرب روزانه حدود 7.2 کیلوگرم دی‌‌اکسید کربن و گازهای معادل آن تولید می‌‌کنند، درحالی‌‌که این رقم برای رژیم‌‌های گیاه‌‌خواری 3.8 کیلوگرم و برای رژیم‌‌های وگان 2.9 کیلوگرم است. اگر همه مردم دنیا وگان شوند، می‌‌توان سالانه از تولید نزدیک به 8 میلیارد تن دی‌‌اکسید کربن و گازهای معادل آن پیش‌‌گیری کرد و این، یعنی کل گازهای گلخانه‌‌ای حاصل از تولید غذا برای بشر که در حال حاضر 13.7 میلیارد تن است، کاهشی 60 درصدی را تجربه خواهد کرد.
 
کاهش مصرف آب و خاک
 
برای نجات زمین باید در میزان مصرف آب و خاک تجدیدنظر کنیم؛ به‌‌عنوان‌‌مثال برای تولید هر کیلوگرم گوشت گاو حدود 15 هزار لیتر آب مصرف می‌‌شود؛ البته برخی غذاهای گیاهی مثل آووکادو و بادام هم مصرف آب بالایی دارند؛ اما به‌‌طورکلی میزان مصرف آب رژیم‌‌های گیاهی تقریباً نصف رژیم‌‌های گوشتی معمول است. اگر بشر بتواند از مصرف گوشت فاصله بگیرد، بخش وسیعی از خشکی‌‌های زمین نیز آزاد خواهد شد؛ چون دیگر لازم نیست میلیاردها حیوان تغذیه شوند؛ به‌‌عنوان‌‌مثال، سویا یکی از معمول‌‌ترین محصولات کشاورزی جهان است؛ اما تقریباً 80 درصد از سویای تولیدی در جهان صرف تغذیه احشام می‌‌شود. اگر میزان خشکی‌‌های زیر کشت کاهش پیدا کند، فرآیند جنگل‌‌زدایی متوقف می‌‌شود و می‌‌توان از تنوع زیستی زمین حراست کرد.
 
نُه حیوان برای یک انسان!
 
یکی از مسائلی که معمولاً در بحث رژیم‌‌های غذایی به آن پرداخته نمی‌‌شود، بعد اخلاقی این پدیده است. هرساله 69 میلیارد مرغ، 0.65 میلیارد بوقلمون، 0.57 میلیارد گوسفند، 0.45 میلیارد بز و 0.3 میلیارد گاو و گوساله در جهان ذبح می‌‌شود؛ به‌‌عبارت‌‌دیگر، هرساله بیش از نُه حیوان برای هر انسان کشته می‌‌شود، آن‌‌هم فقط به خاطر تأمین مواد مغذی و پروتئینی که می‌‌توان آن‌‌ها را از منابع غذایی گیاهی هم دریافت کرد.
 
با این اوصاف می‌‌توان گفت که یکی از بهترین گام‌‌ها برای حراست از سیاره زمین، انتخاب رژیمی است که به‌‌طور غالب از غذاهای گیاهی تشکیل شده باشد. بااین‌‌حال می‌‌توانید مقادیر بسیار متعادلی گوشت سفید و لبنیات هم مصرف کنید؛ اما لازم است گوشت‌‌های قرمز و فراوری‌شده را به‌‌طور کامل از برنامه غذایی‌‌تان حذف کنید. به‌‌این‌‌ترتیب می‌‌توانید سالانه از انتشار مقادیر قابل‌‌توجهی گازهای گلخانه‌‌ای و کشته شدن میلیاردها حیوان بی‌‌گناه جلوگیری کنید.
 
از این‌‌ها گذشته، به‌‌طورکلی رژیم‌‌های غذایی گیاهی سالم‌‌ترند. گوشت، به‌‌خصوص گوشت‌‌های فراوری‌شده، با برخی بیماری‌‌های جدی ازجمله فشارخون بالا، مشکلات قلبی و سرطان مرتبط دانسته شده‌‌اند. بااین‌‌وجود، گوشت، لبنیات و ماهی منبع اصلی برخی ویتامین‌‌ها و مواد معدنی ضروری محسوب می‌‌شوند؛ بنابراین شاید برخی افرادی که رژیم‌‌های وگان سخت‌گیرانه‌ای دارند، برای جبران کمبودهای احتمالی، مجبور به مصرف برخی مکمل‌‌ها و مواد غذایی مخصوص شوند. درهرحال، پژوهش‌‌ها نشان می‌‌دهد که اگر بشر به‌‌سوی رژیم‌‌های گیاهی برود، تا سال 2050 آمار مرگ‌‌ومیر جهانی می‌‌تواند تا 10 درصد کاهش پیدا کند.
 
منبع: theconversation.com