وجه مشترک اکثر این غذاها ظاهر حلیمی شکل آنهاست و اینکه با نان سرو میشوند؛ همچنین گوشت نیز جزو مواد اولیه اصلی غذاهای اصفهانی است.جدیدترین راه کشف فرهنگهای بــومــی، تجــربــه آن از نــزدیــکترین فاصله ممکن است. امروزه گردشگران دیگر خودشان را به تورهای بازدید از جوامع بومی محدود نمیکنند، بلکه نیاز دارند حس کنند که در زندگی روزانه مردم بومی درگیر شدهاند و از طریق شرکت فعال در کارگاهها و برنامههای آموزشی بومی قابلیتهای خلاقانه خود را به منصه ظهور برسانند.
گردشگران بهجای اینکه تماشاگر صنایعدستی مردم بومی باشند، در کارگاههای تولید اینگونه محصولات شرکت میکنند و بهاینترتیب میتوانند ضمن پرورش خلاقیت و مهارتشان، بافرهنگ بومی تماس عمیق برقرار کنند. اینگونه فعالیتهای خلاقانه راه عالی برای یکیشدن با فرهنگ بومی، کشف استعدادهای نهفته و به یادگاربردن خاطرات هنری است.شهر اصفهان بهعنوان یک مقصد گردشگری فرهنگی حائزاهمیت که دارای سایتهای تاریخی غنی که حتی دارای آثار ثبت جهانی یونسکو است دارای قابلیتهایی در زمینه گردشگری خلاق است؛ چه در بحث صنایعدستی که شهر اصفهان در واقع به شبکه شهرهای خلاق یونسکو پیوسته است و چه در بحث خوراکشناسی که از دیرباز غذاها و شیرینیهای شهر اصفهان طرفداران بسیاری داشته و باعث جلبتوجه گردشگران این شهر نیز بوده است؛ بنابراین شهر اصفهان توان و قابلیتهایی را برای اجرای تورهای با محوریت گردشگری خلاق در حوزه صنایعدستی و غذا و خوراک را داراست و توسعه این نوع گردشگری نهتنها قادر است به توسعه گردشگری پایدار کمک کند، بلکه میتواند به جذب گــردشگــران، اشتغالزایی، افزایش درآمد، ارتقای سطــح زنــدگی جــامعـــه محلــی شهر اصفهان یاری رساند.
در سال ۲۰۰۶ مفهوم گردشگری خلاق توسط سازمان آموزش، علوم و فرهنگ جامعه ملل متحد (یونسکو) در برنامه شبکه شهرهای خلاق موردپذیرش قرار گرفت و بدین ترتیب، سازمان مزبور تعریف خود از این مفهوم را ارائه کرد: «گردشگری خلاق سفری است که با هدف نیل به یک تجربه دستاول و کنشمندانه صورت گرفته و همراه یادگیری مشارکتی هنرها، میراث فرهنگی یا ویژگیهای خاص یک مکان است و با ساکنان مقصد گردشگری که خالق فرهنگ زنده آن مکان هستند، ارتباطی مفید فراهم میسازد.»
اصفهان به سبب موقعیت جغرافیایی و اقلیم کویری که دارد، از روزگاران گذشته تا به امروز با طیف وسیعی از موادغذایی اولیه روبهرو بوده است. وجه مشترک اکثر این غذاها ظاهر حلیمی شکل آنها و اینکه با نان سرو میشوند؛ همچنین گوشت نیز جزو مواد اولیه اصلی غذاهای اصفهانی است.
بریان (بریون)، کالهجوش، اشکنه، حلیمبادمجان، قیمه ریزه نخودچی، گوشت و لوبیا (یخنیلوبیا)، گوشت و عدس، نخودآب، خوراک سرگنجشکی (کلهگنجشکی)، ماش و قمری، کوفته شویدباقالی، یخمهترش، تاسکباب اصفهانی، کباب مشتی یا کباب زردک اصفهان، شله بریون، زیره اصفهانی، بهپلو اصفهانی، خورش مرغ و آلوچه، خورش ماست، کاچی هفتدخترون (بـیبــی حـور)، گـز، پــولکــی، دوغ و گوشفیل از معروفترین غذاهای سنتی اصفهان است.اصفهــانیهـــا غذای دیگـــری هـــم دارنــد با نــام گوشــت و عـــدس (به گـــویش محلی گــوشداعــدِس). این غذا هم روش پختی مشابه گوشت و لوبیا دارد؛ با این تفاوت که در آن بهجای لوبیا سفید از عدس استفاده میکنند. گوشت و نخود (یخنینخود) هم طرز تهیهای مشابه دارد؛ با این تفاوت که در آن از نخود استفاده میشود. این نکته را درنظر بگیرید که این غذا با نخودآب اصفهانی تفاوت دارد.شهر تاریخی اصفهان علاوه بر ابنیه تاریخی و آثار تاریخی و دستاوردها و میراث فرهنگی ملموس و ناملموس، و علاوه بر صنایعدستیهای معروف آنکه این شهر را بهعنوان شهر خلاق یونسکو شناسانده است، از تنوع در خوراک، هنر آشپزی و شیرینیپزی و نحوه سرو و مصرف منحصربهفردی است.
هنر آشپزی و آمادهسازی خاص، نحوه مصرف و نوع میلکردن و سرو آن گویای این قضیه است. بیش از ۲۲ نوع خوراک سنتی و دسر و شیرینی در شهر اصفهان وجود دارد؛ هرچند ممکن است همه این خوراکها در رستورانها سرو نشود؛ اما کماکان در سفره مردم محلی جای دارد و برخی دیگر نیز شهرت دارد و حتی بهعنوان سوغاتی مورداستفاده گردشگران قرار میگیرد. چهبسا توسعه گردشگری خلاق با رویکرد خوراکشناسی و توسعه این سبک گردشگری میتواند به احیا و رواج بیشتر خوراکهای سنتی فراموششده اصفهان کمک کند.
گردشگری خلاق، گونه جدیدی از گردشگری است که به گردشگران اجازه میدهد تا با نزدیکی به جامعه محلی و فرهنگ محلی، تجربه جدید داشته و آموزش ببیند و خود در فعالیتها مشارکت کنند و بهنوعی تجربهای دستاول داشته باشند که ممکن است تابهحال تجربه نکرده باشند. شهر اصفهان بالأخص در زمینه خوراک و آشپزی میتواند ظرفیتی باشد در جهت توسعه گردشگری خلاق با رویکرد خوراکشناسی و گردشگران خلاق در کارگاههای شیرینیپزی، آشپزخـانههای سنتی، خانههای بومگردی و محلی و در کنار مردم محلی به مشاهده نحوه آمادهسازی، و مشارکت در پخت و آمادهسازی آن و نهایت چشیدن و میلکردن خوراکیهای سنتی مقصد بپردازند و تجربه دست اولی را داشته باشند ؛ همچنین میتوان تورهای گردشگری با ترکیبی از گردشگری خلاق و خوراک را ارائه داد و به توسعه گردشگری ملی و محلی کمک شایانی کرد.
در همین چارچوب پیشنهاد میشود بخش دولتی و خصوصی به توسعه گردشگــری خلاق خــوراک در شهـــر اصفهــان و ســرمــایــهگــذاری بـــرای اینگونه گردشگری بیشتر توجه و تمرکز کنند. میتوان توسط جامعه محلی برای مشارکت گردشگران در مراحل آمادهسازی خوراکهای سنتی اصفهان، تورهای گردشگری خلاق و کارگاههای آموزشی آشپزی راهاندازی کرد.
بخشی از کارگاههای فعال شیرینیپزی در شهر اصفهان نیز برای حضور گردشگران جهت مشاهده، آموزش و مشارکت در تولید آمادهسازی و تورهای انفرادی و گروهی توسط تورگردانان به مقصد اصفهان جهت گردشگری خلاق خوراک و گردشگری غذا و کمک به رونق اینگونه گردشگری ایجاد شود.
برگزاری جشنوارههای خوراک در محیطهای مختلف روستایی و شهری اصفهان، اجرای تورهای غذا برای آموزش پخت غذاهای محلی، برگزاری کلاسهای آشپزی و آموزش نحوه پخت انواع غذاها میتواند به توسعه گردشگری خوراک در استان اصفهان کمک شایانی کند. مقاله پژوهشی بررسی قابلیتهای گـــردشگری خـــلاق بــــا محـــوریــــت خوراکشناسی شهر اصفهان به قلم فاطمه راشکی (دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری) و سامان شافعی (کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی گردشگری) در دومین رویداد سراسری ایران و گردشگری خوراک در سده نو که همزمان با هفته گردشگری (۵ تا۱۱ مهر) در مرکز همایشهای بینالمللی صداوسیما برگزار شد، بهعنوان مقاله علمی و پژوهشی برتر انتخاب و از هر دو محقق این مقاله با اهدای لوح تجلیل شد.
