یک دایره تکراری

چرخه تکراری مربیگری در فوتبال ایران، داستان امروز و دیروز نیست و این موضوع قدمتی دیرینه دارد؛ اما هرچه از عمر لیگ به‌اصطلاح حرفه‌ای ایران بیشتر سپری می‌شود، چهارچوب این دایره نمایان‌تر می‌شود؛ با این وجود نه تغییری در روند آن انجام می‌شود و نه اراده‌ای برای برهم‌ریختن این دایره وجود دارد.
 
تاریخ انتشار: 11:03 - دوشنبه 9 آبان 1401
مدت زمان مطالعه: 3 دقیقه
دبیر کانون مربیان فوتبال اصفهان معتقد است نفرات ثابتی در دایره مربیان لیگی ایران حضور دارند که در این دایره درحال حرکت هستند و گاهی به صلاح‌دید صاحبان این دایره یا دلال‌ها تعداد آن‌ها کم و زیاد می‌شود. حسن شفیعی در این باره می‌گوید: اگر به دایره لیگ برتر که ۱۶ تیم و ۱۶ مربی در آن درحال چرخیدن هستند  دقت کنید، متوجه می‌شوید که استراتراتژی خاصی وجود دارد؛ اگر یک مربی در یک تیمی ناموفق باشد، سریع در همان سال توسط صاحبان دایره جابه‌جا می‌شود و بعد از یک‌دوره کوتاه انتظار به تیم دیگری منتقل می‌شود.به گفته او، این دایره تعدادی مربی ذخیره هم دارد که روی نیمکت ذخیره‌ها منتظر نشسته‌اند و گاهی وارد این دایره می‌شوند و در مقابل یکی از مربیان به‌طورموقت از چرخه خارج می‌شود. این کارشناس اصفهانی با بیان اینکه شرایط ورود دیگر مربیان به دایره محدود دشوار است، تصریح می‌کند: مربیان این دایره همیشه در حال چرخش هستند. چندی قبل کتابی به نام «پرفسور» را می‌خواندم که خاطرات برانکو ایوانکوویچ، سرمربی تیم ملی و پرسپولیس بود و به نحوه ورود مربیان کروات و اصطلاحا همان ویچ‌ها به فوتبال ایران اشاره کرده بود. در این کتاب عنوان شده بود که برانکو توسط رضا چلنگر، مترجم، چگونه وارد دایره مربیان لیگ ایران  شد. او مربیانی که داخل این دایره هستند را به سه‌گروه تقسیم کرده و می‌گوید: دسته اول آن مربیانی هستنــد کــه تفکر وفلـسفــه آن‌ها قهرمانی و حضور در لیگ قهرمانان آسیــاسـت. شفیعی درباره خصوصیات دسته‌دوم تأکید می‌کند: این گروه از مربیان دوست دارند تیم‌هایشان در میانه جدول رده بندی و دور از باخت باشد و فـلسفــه‌ای کــه دنبـــال مـــی‌کنــنـــد، گــل‌نخــوردن تیــم‌هایشــان است. از این دسته مربیان در لیگ ایران زیاد داریم. تیم‌هایی که این مربیان هدایت می‌کنند، بیشتر از بازیکنان آینده‌دار دستـــه‌هــای پــایــیــن‌تــر و بــازیکنــان جویای‌نام تشکیل می‌شوند و در واقع این مربیان برای مربیانی که تفکر قهرمانی دارند، بازیکن‌سازی می‌کنند. او می‌افزاید: مربیان دسته دوم، در هنگام جابه‌جایی خود از تیم‌های مختلف، بازیکنان زیادی را هم با خود به تیم جدید می‌برند و قرارداد این بازیکنان منوط به بودن این مربیان است.شفیعی با اشاره به دسته‌سوم مربیان می‌گوید: این گروه از مربیان، مسیح یا نجات دهنده محسوب می‌شوند که این گروه نیز دوبرنامه را در دستور کار دارند، برخی از این افراد را زمانی که یک تیم در حال سقوط است و سرمربی تیم برکنار می‌شود، بر سر کار می‌آورند و انتظار دارند این مربیان با جادویی که دارند، تیم را از سقوط به رده‌های پایین‌تر نجات دهند و دستــه دیگر نیز مربیــانی هستند که تیم‌هایی که سرمایه لازم را دارند، آن‌ها را به خدمت می‌گیرند تا یک تیم را از لیگ دسته‌یک به لیگ برتر بیاورند.او ادامه می‌دهد: با این حال به‌ندرت پیش آمده که این مربیان موفق باشند؛ نمونه‌اش را هم در سال‌های قبل و حال دیده‌ایم.دبیر کانون مربیان اصفهان با طرح این سؤال که با این تفکرات آیا می‌شود به‌دنبال فوتبال زیبا و پاک بود، تصریح می‌کند: بعضی از افراد برای بودن در دایره مربیان ترس زیادی ازهوادار دارند و با هر ترفندی به‌دنبال راضی‌کردن هوادار تیم هستند و متأسفانه مدیران هم دنبال‌رو هستند. فوتبال ما وقتی به این درد دچار شد که تماشاگرانی که حامی و یار دوازدهم تیم بودند و در گرما وسرما و در برد و باخت تیم شریک بودند، به دستور باشگاه‌ها شدند. شفیعی می‌افزاید: مدیرانی که وارد چرخه فوتبال شدند، برای بقای جایگاه خود لیدر اجیر کرده و یا کاری در باشگاه به آن‌ها دادند و در زمان بازی همان لیدرها به تشویق مدیران پرداختند و اینجا بود که مربیان هم دست به‌کار شدند و آن‌ها هم از تیمی به تیم دیگر بازیکن و لیدر و هوادار با خود جابه‌جا کردند و این هواداران نیز با تجمع و شعاردادن در باشگاه، سرمربی و مدیر را عوض می‌کنند.