به گزارش اصفهان زیبا؛ در شبها و روزهایی که مردم در خیابانها پاسدار حریم وطناند، هنرمندان رشتههای مختلف را میبینیم که سعی کردهاند در کنار مردم بمانند و با استفاده از هنر و بیان و قلمشان در این مبارزه همراهی کنند؛ ازجمله هنرمندان تئاتر خیابانی. این نوع از تئاتر که ذاتاً مختص اجرا در خیابان و پیش چشم رهگذران است، این روزها با وجود شرایط جنگی و ناامنی گاهوبیگاه فضای شهر، از وظیفه خود کنار نکشیده و در کنار مردم ایستاده است.
دفتر هنرهای نمایشی حوزه هنری با همکاری سازمان فرهنگیتفریحی شهرداری اصفهان و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی برای هنرمندان تئاتر خیابانی تسهیلگری کردهاند تا فضا برای اجرای تئاتر در نقاط مختلف شهر مهیا شود؛ تاجاییکه اصفهان اکنون رتبه اول اجرای این نوع تئاتر را در کشور در روزهای جنگی دارا شده. به گفته رسول هنرمند، مدیر دفتر هنرهای نمایشی حوزه هنری، از ابتدای جنگ تا کنون سیزده نمایش حدود دویست بار در سطح شهر و در کنار موکبها اجرا شده است. با هنرمند درباره سازوکار اجرا در روزهای جنگ رمضان گفتوگو کردهایم.
تئاتر خیابانی میتواند چه تأثیری بر تابآوری فردی و جمعی مخاطبانش در شرایط جنگی بگذارد و جایگاهش را به عنوان یک «ابزار تقویت روحیه» در جامعه تثبیت کند؟
هنر تئاتر هنری است که تأثیرگذاری بسزایی دارد و دلیلش اصلیاش زنده بودنش است. تئاتر نفس در نفس تماشاگر و بازیگر قرار میگیرد و به همین دلیل، تأثیر بیشتری دارد. در شرایط فعلی و با حضور مردم در خیابانها با پرچم و نمادهای مختلف در این چهل شب، تئاتر خیابانی بهدلیل ماهیت تأثیرگذارش میتواند به این شور و شوق کمک کرده و پیامهای مختلفش را درباره وطن و حماسه و ایستادگی با استفاده از اسطورهها به تماشاگر منتقل کند. تئاتر میتواند با جهتدهی به احساسات مردم، ابزاری برای تقویت روحیه باشد و این را ما شبها در اجراهایمان بهعینه میبینیم.
با توجه به شرایط جنگی، واکنش مخاطبان به این اجراها چگونه است؟
مخاطبان مردمی هستند که در موکبهای مختلف حضور دارند و ما نیز سعی کردهایم موکبهای مختلف را پوشش دهیم. حتی در اطراف اصفهان همچون فولادشهر و زرینشهر و سپاهانشهر نیز اجرا داشتهایم. واکنش مخاطبان بسیار عالی است؛ چون داریم احساسات و ایستادگی آنها را در اجراها با زبان هنر بیان میکنیم. واکنشهای مردم ما را تشویق و تقویت میکند تا با کمک هنرمندان به این مسیر ادامه دهیم.
در شرایط بحران، چالشهای اجرایی و امنیتی که با آنها روبهرو میشوید چیست؟
از سازمانها و نهادهایی که در این خصوص همکاری میکنند، تشکر میکنم؛ همچون سازمان فرهنگیتفریحی شهرداری، حوزه هنری انقلاب اسلامی و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی. با درایت مسئولان اداره ارشاد برای گرفتن مجوز و تأیید متن چالش خاصی نداشتهایم و این اداره به ما اطمینان کرده است. به لحاظ امنیتی، بعضی شبها هنگام اجرا حملات و انفجارهایی داشتهایم؛ اما بازیگران بهراحتی و با آرامش به کارشان ادامه دادهاند؛ زیرا به کارشان و تأثیری که میگذارد، ایمان دارند و از این بابت از آنها تشکر میکنم. ما به لحاظ دستمزدی و شرایط رفاهی نسبت به زمانهای معمولی پرداخت کمتری داریم؛ اما چون بازیگران عاشق وطن هستند، به میدان میآیند و هر شب بهطور منظم و بدون وقفه با شجاعت به اجرا میروند.
مضمون تئاترهایی که این روزها در حال اجراست، چیست؟
مضمون تئاترها همگام با موقعیت امروز است. سه نمایش ما درباره کودکان میناب است که یکی از وقایع رقتبار این جنگ بود؛ زیرا تعدادی کودک که هیچ ربطی به جنگ ندارند، قربانی شدند. درباره اسطورههای گذشته نیز همچون آرش کمانگیر، و درباره رستم و سهراب، نقالی و پردهخوانی داریم. یکی از اجراها درباره امام حسین(ع) و حضرت علیاکبر(ع) است که با الهام از وقایع آن روزها، ایستادگی این حضرات را با وضعیت امروز مرتبط کردهایم. درباره پرچم ایران نیز نمایش داریم. یکی از نمایشها به نام «لاشخورهای سکوت» درباره سکوت سازمانهای بینالمللی در قبال این همه جنایت است و نیز نمایش دیگرمان درباره سلبریتیهایی است که این روزها کنار کشیده و واکنش نشان ندادهاند.
خطاب به هنرمندانی که این روزها دغدغه وطن ندارند، چه میگویید؟
هنرمندان جدای از جامعه نیستند. هنرمند باید همراه مردم باشد و در جامعه حضور داشته باشد. شبها در موکب هنرمندان تعدادی خطاط حاضر میشوند و آثارشان را به مردم تقدیم میکنند، یا نقاشان از چهرههای انقلابی یا چهرههای مردم نقاشی میکشند. هنرمندان شریفی این روزها از اول جنگ حضور پررنگ داشتهاند و به آنها دست مریزاد میگوییم.
هنرمندانی که این روزها دغدغهای برای وطنشان ندارند، در اشتباه به سر میبرند و خودشان را از صف مردم کنار میکشند. برخی هنرمندان در صحنه با مردم همدردی نمیکنند؛ درحالیکه این مردم دارند شهید میدهند و در مقابل نامردان جهان ایستادگی میکنند. این هنرمندان بهدلیل موضع نگرفتن، باید پیش وجدان خودشان پاسخگو باشند. این روزها با وعده خدا و رهبر شهید تمام میشود و حتماً پیروزی با ماست. هنرمندان باشند یا نباشند، مردم در میدان حضور دارند و چه بهتر که در کنار مردم باشند و هنرشان را در اختیار جامعه قرار دهند و در حداقلیترین حالت، سخن بگویند. در حال حاضر، هنرمندان درجه یک جهان دارند به این جنگ واکنش نشان میدهند. کودکان در جایجای این کشور دارند کشته میشوند و دیدن و سکوت کردن هیچ توجیهی ندارد و این هنرمندان نزد خدا و وجدان مردم باید پاسخگو باشند. برخی از این افراد بهدلیل به خطر افتادن منافعشان حضور نمییابند و این مسئله بزرگی است.
