به گزارش اصفهان زیبا؛ 15 آبان1403 گزارشی از یک محله عجیب در روزنامه اصفهانزیبا به چاپ رساندیم. در آن گزارش به وضعیت بیسامان محلهای که به بهانه اجرای طرح بازآفرینی از شکلوشمایل افتاده و بیشتر به خرابه شبیه شده بود، پرداختیم.
در ابتدای آن گزارش با عنوان «خرابه و زباله؛ میراثی برای احمدیه» آورده بودیم «محله احمدیه در طرحی قرارگرفته که “بازآفرینی اسلامیایرانی” نام دارد. آنطور که رئیس دبیرخانه دائمی شهر اسلامی در خبرها بیان کرده، موقعیت مهم محله احمدیه و نزدیکیاش با تختفولاد، پایتخت مذهبی جهان اسلام و گلستانشهدا و احتمالا وضعیت نامطلوب این محله، اجرای طرحی اسلامیایرانی در این محل را کلید زده است.
آنچه در این دبیرخانه برای محله احمدیه درنظر گرفتهشده، اجرای طرحی در قالب و فضای کالبدی به نام “پاتوق شهری” با هدف ایجاد امکان استراحت، گفتوگو، ارتقای تعاملهای اجتماعی و ارائه خدمات گردشگری، فرهنگی و مذهبی خلاق در این محدوده ارزشمند بوده است.» این طرح زیبا فقط داخل قالب خبری خبرگزاریها باقیمانده و احمدیه با اجرای آزادسازیهای ناقص به یک محله خرابه بدل شده که همچنان تغییر چندانی نکرده است.
در تیرماه ۱۴۰۳، مسئول دبیرخانه شهر اسلامی در مصاحبهای پیرامون جزئیات اجرای طرحی در قالب «پاتوق شهری»، از اجرای پروژهای درخور در محله احمدیه سخن گفت. آبانماه همان سال، برای بررسی روند پیشرفت پروژه به محله احمدیه رفتیم و حاصل بررسیهای میدانی ما، گزارشی شد که در سطور بالا به آن اشاره شد.
انتشار آن گزارش، واکنشهای متعددی را به همراه داشت؛ از جمله واکنش مجموعه تختفولاد که در پی آن، گلایههای فراوانی مطرح شد. اکنون از آبان ۱۴۰۳ و زمان انتشار گزارش روزنامه «اصفهانزیبا» در خصوص پروژه پاتوق شهری در محله احمدیه، یک سال و هشت ماه میگذرد.
چندی پیش دوباره به محله احمدیه سری زدیم؛ اما تغییر محسوسی مشاهده نشد؛ خانههایی که مقرر بود تا پایان ۱۴۰۳ با عملیات آزادسازی جایگزین شوند، همچنان سر جای خود بودند و حتی وضعیت ظاهری آنها نسبت به سال گذشته بدتر شده بود. تنها تفاوتی که این روزها در محله پدیدآمده، باقیماندن تپههای خاکیِ بهجایمانده از خانههای تخریبشده به همان شکل دستنخورده است.
ساکنان محله که در مصاحبه پیشین با آنها گفتوگو کردیم، همگی از قشر ضعیف بودند و از روشی که شهرداری برای انتقال آنها برگزیده بود، ناراضی بودند؛ چراکه این شیوه با توان مالی و شرایط معیشتی آنها و البته با اصل عدالت، سازگاری نداشت.
کوچ مردم از محلهها به بهانه
طرحهای بازآفرینی در تیررس نقادان
در سالهای اخیر، کوچاندن و انتقال ساکنان بومی یک منطقه به بهانه اجرای طرحهای توسعه شهری و بازآفرینی، با انتقادهای گستردهای روبهرو بوده است؛ چراکه کارشناسان بر ضرورت تجدیدنظر در شیوه اجرای این طرحها تأکید دارند.
طرح پیشنهادی در محله احمدیه نیز که با هدف توسعه و ایجاد مجموعهای شکیل برای مردم طراحی شده بود، منجر به کوچاندن ساکنان به مناطق دورتر و کمبرخوردارتر شد و نارضایتی گستردهای را در میان آنها برانگیخت؛ بااینحال، تعویق در اجرای طرح و توقف فرایند آزادسازی املاک محله احمدیه، ما را بر آن داشت تا با مدیر منطقه۶ و مسئولان مجموعه تختفولاد گفتوگو کنیم.
در پاسخ به مصاحبه، روابطعمومی تختفولاد اعلام کرد که فعالیت آنها تنها در قالب همراهی با شهرداری منطقه و سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری بوده و وظیفه آنها صرفا نظارتی است؛ ازاینرو، تا زمانی که فرایند آزادسازی تکمیل و طرح اجرایی نشود، این مجموعه عملا نمیتواند دخالتی داشته باشد.
در همین راستا، علی باقری، مدیر منطقه۶ شهرداری اصفهان، در گفتوگو با «اصفهانزیبا» در خصوص خرید املاک باقیمانده و تعیینتکلیف ساکنان محله احمدیه که چندین سال در شرایطی نیمهویران و بلاتکلیف زندگی میکنند، اظهار میکند: «نزدیک به ۷۰درصد از محله احمدیه تملک شده است. در سال گذشته نیز چندین پلاک دیگر خریداری شد و باقیمانده املاک نیز در دستورکار قرار دارد؛ برای سال جاری هم ردیف بودجهای جهت تملک بیشتر پیشبینی شده است.»
توافق با مالکان در حال اجراست
باقری با تأکید بر اینکه برای اجرای طرح ویژه در محله احمدیه بودجهای پیشبینی شده و جلسههای توافق با خود مالکان در منطقه در حال برگزاری است، اضافه میکند: «پیگیر این موضوع هستیم که انشاءالله بتوانیم باقیمانده پلاکهای موجود را با توافق خود مالکان تملک کنیم تا کل این عرصه، تملک و آزادسازی شود.»
قرار است در احمدیه
زورخانه ساخته شود
آنچه رسانهها در گذشته در خصوص طرح محله احمدیه منتشر میکردند، این بود که قرار است در این محله فضاهایی نظیر باغ سرمایهها برای معرفی بزرگان مدفون در تخت فولاد و گلستان شهدا، موزه، نمایشگاه عکس، مکانهای خدمات راهنمای گردشگری، شربتخانه گیاهان دارویی و سنتی، تولید و آموزش تجربهمحور صنایعدستی، عرضه غذاهای سنتی بومی، نمایشگاه و فروشگاه اقلام فرهنگی، برگزاری رویدادهای فرهنگی اجتماعی، تئاترهای خیابانی متناسب با فضا، استفاده از فضاهای تاریخی موجود در مجاورت و بدنه بافت، فضاسازی وقایع و مفاخر تاریخی و تجلیل از آنها، ترویج سجایای اخلاقی و سبک زندگی اسلامیایرانی بهطور غیرمستقیم، نگارگری، تصویرسازی و نورپردازیهای سهبعدی، پیادهمداری، پارک و استراحتگاه گردشگری پیادهسازی و اجرا شود.
باقری با اشاره کلی به این موضوع که طرحهایی برای این عرصه پیشبینی شده است، تنها به ساخت یک زورخانه اشاره میکند و ادامه میدهد:« این زورخانه قرار است در بخشی از زمینهای تملکشده ساخته شود و حدود ۵۰۰ مترمربع از عرصه به این مجموعه اختصاص پیدا میکند تا بتواند یکی از نیازهای محله را که جوانان و مردم پیگیر آن هستند، محقق کند و شرایط برای احداث مجموعهای فراهم شود که جوانان محله بتوانند فعالیتهای ورزشی خود را در آن انجام دهند.»
مدیر منطقه6 با توجه به روند کند اجرای پروژه و وضعیت نامناسب آن در منطقه6 ادامه میدهد: «پیگیر اجراکردن سریعتر طرح هستیم که در حال طیکردن مراحل اداری در کمیسیون ماده۵ و سایر مراحل قانونی است؛همچنین، موضوع گذربندی و کاربری آن در محله را نیز پیگیری میکنیم تا انشاءالله همه این مراحل تکمیل شود و روند توافق برای تملک باقیمانده پلاکها نیز ادامه پیدا کند و کل مجموعه با یک طرح مناسب، کامل و جامع، بتواند روند اجرای خود را پیش ببرد.»
در ارزیابی املاک
تنها نظر شهرداری ملاک نیست
در گزارش اول از محله احمدیه، یکی از گلایههای مردم قیمتگذاری املاک توسط شهرداری و متناسبنبودن قیمت ارزیابیشده درخصوص املاکی بود که میخواستند خریداری کنند.
باقری دراینخصوص توضیح میدهد: «ارزیابی ملک با نظر کارشناسی رسمی انجام میشود و چیزی نیست که ما بتوانیم درباره آن نظر بدهیم. مواردی که مالک با شهرداری به توافق میرسد، حل شده و مابقی با اخذ نظر کارشناس رسمی تعیینتکلیف میشود. اگر درباره قیمت نیز بحثی وجود داشته باشد، یک کارشناس از طرف خود مالک و یک کارشناس هم از طرف شهرداری معرفی میشود؛ کارشناس سوم نیز از سوی دادگاه یا کانون کارشناسان معرفی میشود و عملا سه کارشناس قیمتگذاری را انجام میدهند.»
او تأکید میکند: «با این روند اگر باز هم درباره این قیمتها اختلاف یا اعتراضی وجود داشته باشد، موضوع به کارشناسی پنجنفره ارجاع میشود؛ بنابراین، چیزی نیست که اجباری باشد؛ قیمتگذاری و پرداختها بر اساس نظر کارشناسان رسمی انجام میشود.»
مدیر منطقه6 شهرداری اصفهان به تملک سه ملک در سال گذشته در محله احمدیه، اشاره و تأکید میکند که امسال نیز با پیشبینی ردیف بودجه، پیگیر هستند تملکها ادامه پیدا کند. باقری در خصوص طولانیشدن اجرای پروژه و زمان به سرانجام رسیدن آن هم بیان میکند:«ما این موضوع را بهجد دنبال میکنیم. پیگیریها ادامه دارد تا تمامی اعتبارات مصوب به مرحله اجرا برسد و پروژه مطابق برنامه زمانبندیشده پیش برود.»
شروع جنگ در سال گذشته بهخوبی توانست پای بسیاری از پروژههای شهری را لنگ کند. این مسئله بیشک در اجرای طرح محله احمدیه هم بیتأثیر نبوده است؛ اما شهردار منطقه در پاسخ به این پرسش که باتوجهبه جنگ، آیا بودجه تأمینشده با مشکل روبهرو میشود،خاطرنشان میکند: «طبق جلسههایی که با شهردار اصفهان داشتیم، قرار است تمامی ردیفهای پیشنهادی بودجه، اجرایی شود و برنامهها مطابق زمانبندی پیش برود.»
پروژه محله احمدیه اگر با سرعت و منابعی که در سالهای گذشته برای آن تعریف کرده بودند، پیش میرفت، شاید تا کنون ما در این محله مجموعهای از طرحها را داشتیم که میتوانست بار گردشگری محله را به دوش بکشد و ارزشافزودهای برای محله و منطقه محسوب شود؛ اما متأسفانه روند کند اجرای طرحها، تأمیننشدن بهموقع اعتبار، تغییر مرتب قیمتها و البته جنگ، این طرح را بیشازپیش با تأخیر مواجه کرد؛ اما حالا باید منتظر ماند و رصد کرد که شهرداری روند تملک املاک باقیمانده و اجرای طرح را میتواند تا پایان سال جاری به اتمام برساند یا خیر؟
