به گزارش اصفهان زیبا؛ میل به ازدواج در اصفهان افزایش یافت؛ این موضوعی است که به تازگی از سوی مدیرکل ثبت احوال استان اصفهان اعلام شده است: « ازدواج در بهار ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته در اصفهان با رشد 18,39درصدی روبه رو شده است.» این درحالی است که در ۱۴۰۴ تعداد ششهزار و ۴۹ واقعه ازدواج در استان اصفهان ثبت شده بود.
آمارها چه میگویند؟
آمار ازدواج در بهار اصفهان با افزایش چشمگیر روبهرو بود؛ اما دیگر اعداد و ارقام کشوری از کاهش تمایل جوانان به ازدواج حکایت دارد.
اردیبهشت امسال بود که دبیر ستاد ملی جمعیت از کاهش ۵۰درصدی آمار ازدواج در ۱۴۰۴ نسبت به ۱۳۸۹ ابراز نگرانی کرد؛ همچنین مرکز رصد فرهنگی کشور، سال ۱۴۰۲ در پیمایش ملی سنجش سبک زندگی ایرانیان که نتایج آن در رسانهها منتشر شده است، میزان تمایل جوانان ۱۵ تا ۲۹ساله به ازدواج یا زندگی مجردی را موردبررسی قرار داد.
در این پیمایش دو پرسش بابت تمایل به ازدواج و تشکیل خانواده و ترجیح زندگی مجردی به ازدواج مطرح شد. از جمع پاسخگویان در جواب تمایل به ازدواج و تشکیل خانواده؛ ۲۸,۳درصد گزینه «اصلا»؛ ۲۶,۴درصد گزینه «کم»؛ ۲۳,۶درصدگزینه «متوسط» و ۲۱,۷درصد گزینه «زیاد» را انتخاب کرده بودند.
در جواب پرسش ترجیح زندگی مجردی به ازدواج هم ۷,۱درصد گزینه «اصلا»؛ ۱۵,۹درصد گزینه «کم»؛ ۲۴,۵درصد گزینه «متوسط» و ۵۲,۲درصد گزینه «زیاد» را انتخاب کرده بودند.
درمجموع، با ادغام پاسخ منفی به ازدواج و پاسخ مثبت به زندگی مجردی ۸۰,۵درصد از پاسخگویان تمایل به ازدواج نداشتند و خواهان تجرد بودند.
کاهش ازدواج و تأثیر آن بر شیب نزولی فرزندآوری به تازگی با هشدار روبهرو شد و رئیس مرکز جوانی جمعیت وزارت بهداشت گفت که در کنار سایر مؤلفههای تأثیرگذار بر کاهش جمعیت، باید به کاهش ازدواج و افزایش تجرد قطعی و افزایش سن ازدواج بهعنوان مهمترین عامل افت نرخ باروری در کشور توجه شود.
شیب ازدواج در کشور در حالی همچنان روند نزولی دارد که طبق هشدارهای مسئولان حوزه جمعیت، ایران تنها ۱۵ تا ۲۰ سال برای جلوگیری از جایگزینی جمعیت سالمند به جای جمعیت فعال ۱۵ تا ۶۵ سال و بستهشدن پنجره جمعیتی فرصت دارد.
پنجره جمعیتی در تعاریف وزارت بهداشت به معنای شاخص تعداد جمعیت ۱۵ تا ۶۵ساله کشور است.
این گروه سنی، نیروی مولد جامعه بهشمار میروند و اگر تعدادشان بیش از ۷۰درصد جمعیت کل کشور باشد، جامعه در وضعیت «سود» یا «فرصت» است؛ چون ۳۰درصد جمعیت یا در گروه سنی کمتر از ۱۵ سال یا در گروه سنی بالای ۶۵ سال قرار دارندو بهعنوان گروه «وابسته» محسوب میشوند.
جمعیت وابسته، همان گروهی هستند که شغل ندارند و مالیات و حق بیمه نمیپردازند و درعوض، هزینههای درمانی فراوانی دارند و برای امور زندگی شان، به جمعیت مولد و جوان وابستهاند.
چرایی افزایش آمار ازدواج در اصفهان
حالا بهرغم کاهش آمار ازدواج در کشور، دختران و پسران اصفهانی تمایل زیادی به تشکیل خانواده و رفتن زیر سقف مشترک در بهار گذشته داشتهاند.
صالح قاسمی، کارشناس تحولات جمعیت ایران، در گفتوگو با «اصفهانزیبا» به چرایی افزایش آمار ازدواج در بهار امسال اصفهان پرداخته است؛ آنجا که میگوید: «موضوع ازدواج، ازجمله مسائلی است که نمیتوان بهصورت تکبعدی به آن نگریست یا آن را تنها با تکیه بر چند فاکتور محدود تحلیل کرد؛ بااینحال، نگاهی کلی نشان میدهد که بخشی از ازدواجهای بهتأخیرافتاده در ایام جنگ که بهدلیل شرایط خاص آن دوران مسکوت مانده بودند، اکنون بهیکباره انباشته شده و تحقق آنها منجر به افزایش آمار ازدواج شدهاند.»
به گفته این کارشناس حوزه جمعیت، علاوهبراین، در چند سال گذشته شاهد تغییری در سطح کشور هستیم که محدود به اصفهان نیست: جامعه با تکیه بر تجربههای خود، در حال فاصلهگرفتن از رفتارها و اقدامهایی است که ازدواج را دشوار کرده و موجب تجرد برخی افراد شده. درواقع رسمورسوم ازدواج که مانعی در مسیر تحقق ازدواج بود، اکنون در استانهای مختلف در حال کمرنگشدن بوده و این موضوع نیز ممکن است مزید بر علت شده و به افزایش آمار ازدواج کمک کرده باشد؛ البته ارائه تحلیل دقیق در این خصوص، نیازمند مطالعه بیشتر است؛ بااینحال، امید میرود که این روند افزایشی تداوم یابد. باید این آمار را به فال نیک گرفت.
به گفته او از سوی دیگر، بخشی از جمعیت که در سنین متعارف ازدواج قراردارند، اکنون به سقف سنی نزدیک شدهاند و در معرض خطر ازدستدادن فرصت ازدواج و تجرد قطعی قرار دارند. این مخاطره بهویژه در شهرهای بزرگ بیشتر احساس میشود؛ چهبسا افرادی که احساس میکردند در حال ازدستدادن فرصت هستند، ازدواج کردهاند.
