به گزارش اصفهان زیبا؛
در هفتههای گذشته اخبار ضدونقیضی دررابطهبا شیوع بیماری مننژیت در زندان دستگرد اصفهان در فضای مجازی دستبهدست شد تا کاربران بر موج این خبر سوار شوند و البته برخی نیز دراینخصوص شایعهپردازی کنند. دراینبین حتی، برخی از شیوع گسترده این بیماری در زندان و سرایت آن بهتمامی بندها خبر دادند و مدعی شدند که این موضوع باعث جانباختن تعدادی از زندانیان شده است!
مننژیت چیست؟
آنطور که گفته میشود بیماری مننژیت ناشی از التهاب پردههای مغز و نخاع است. این بیماری به دلیل عفونتهای ویروسی، باکتریایی یا در موارد نادر قارچی به وجود میآید و نیاز به تشخیص و درمان سریع پزشکی دارد. علائم شایع مننژیت شامل تب بالا، سردرد شدید، سفتی گردن، تهوع، استفراغ و خوابآلودگی است. در صورت تأخیر در درمان، این بیماری عوارضی چون آسیبهای عصبی، کاهش شنوایی یا حتی مرگ به همراه خواهد داشت. راه انتقال آن اغلب از طریق قطرات تنفسی سرفه، عطسه یا تماس مستقیم است و البته در پی عفونتهای دیگر مانند ذاتالریه، عفونت گوش میانی یا آبسه نیز ایجاد میگردد. این در حالی است که برخی ویروسها مانند ویروسهای هرپس، اوریون، سرخک، سرخجه و HIV هم در بروز مننژیت نقش دارند.
داستان چه بود؟
انتشار اخباری دررابطهبا شیوع این بیماری در زندان و عدم اظهارنظر مسئولان رسمی باعث شد تا کاربران فضای مجازی به این مسئله دامن بزنند و شایعات و ادعاهای زیادی دراینخصوص منتشر کنند. علیرضا لطیفی، پزشک عمومی که در بیمارستان الزهرا مشغول به فعالیت است، در این باره به «اصفهان زیبا» میگوید: «تعدادی از زندانیان در زندان به این بیماری مبتلا و به بیمارستان الزهرا منتقل شدهاند؛ البته با اقدامات پیشگیرانه مثل توزیع دارو و تزریق واکسن به زندانیها و ارائه خدمات درمانی اکنون، بیماری به خوبی کنترل شده و تعداد مبتلایان درحال کاهش و موارد بدخیم نیز بسیار اندک هستند. خوشبختانه این بیماری صرفا محدود به زندان بوده و در بین شهروندان دیگر موردی از ابتلا به چشم نخورده است.» او میگوید که ابتلا به مننژیت، موضوع تازهای نیست و در سالهای گذشته نیز افرادی به این بیماری مبتلا شدهاند:«اگر واکسنهای پنوموکوک و مننگوکوک به طور گسترده تزریق شود، تأثیر بسیار خوبی بر جای خواهد گذاشت؛ البته واکسن پنوموکوک از یک سال پیش به برنامه واکسیناسیون اطفال در قالب واکسن پنجگانه اضافه شده است، اما مننگوکوک هنوز در جزو برنامه واکسیناسیون کشور نیست.» به گفته لطیفی، مننژیت بیماری واگیردار است و برای مثال اگر فردی در فاصله نزدیک با بیمار مبتلا به مننژیت در تماس باشد، احتمال ابتلا وجود دارد. «بروز علائم شدید بیماری نظیر سردرد، تهوع، بیحالی و ضعف شدید زمانبر است و در این فاصله ممکن است افراد دیگری نیز آلوده شوند. ازاینرو، اقدامات گوناگونی در زندان آغاز شد تا در صورت ابتلای افراد، از پیشروی بیماری به مراحل شدید جلوگیری شود.» این پزشک ادامه میدهد: « بیماری در صورت بروز به شکل شدید خطرناک خواهد بود، اما با تلاشهای صورتگرفته، وضعیت در حال حاضر تا حد زیادی تحت کنترل درآمده است و جای نگرانی وجود ندارد.»
بیماری کنترل شده است
کنترل این بیماری و کاهش چشمگیر مبتلایان موضوعی است که پژمان عقدک، سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نیز در گفت وگو با «اصفهان زیبا» به آن اشاره میکند؛ آنجا که میگوید: «همزمان با شناسایی بیماری مننژیت و افزایش آمار مبتلایان، تمامی افراد درگیر از زندان دستگرد به بیمارستان الزهرا منتقل و اقدامات درمانی به آنها ارائه شد. خوشبختانه به جز موارد فوتی در روزهای نخست شیوع، بیمار فوتشدهٔ دیگری در بیمارستان نداشتیم؛ تمام بیماران تحت درمانهای مناسب قرار گرفته و بهبود یافتند.» به گفته او، برای جلوگیری از گسترش این بیماری، خدمات مراقبتی برای تمامی زندانیان، از جمله پیشگیری دارویی (خوراکی)، صورت گرفت. در مرحله بعد، باتوجهبه ضرورت افزایش اثربخشی، داروهای تزریقی نیز به تمامی افراد حاضر در زندان ارائه شد. در حال حاضر، روند ابتلا بهشدت کاهشیافته و بار مراجعه بیماران به بیمارستان الزهرا (بیمارستان مرکزی) بهطور چشمگیری برطرف شده است. همچنین جهت پیشبینی گسترش احتمالی بیماری و بهمنظور جلوگیری از اخلال در خدماترسانی عادی بیمارستان الزهرا، از پیش هماهنگیهایی با دو بیمارستان دیگر صورت گرفته بود تا در صورت لزوم، بیماران به آن مراکز منتقل شوند. آن دو بیمارستان نیز برای مدتی درگیر بودند، اما اکنون از چرخه پذیرش این بیماران خارج شده و به روال عادی خود بازگشتهاند؛ چرا که با توجه به درمانهای انجامشده و کاهش شدید ورودی بیمار، آن مراکز دیگر نیازی به مداخله ندارند و اکنون تنها موارد اندکی در بیمارستان الزهرا بستری هستند. این وضعیت در طول یک تا دو ماه گذشته به اوج خود رسید و پس از آن روند نزولی طی کرد؛ اکنون بیماری کاملا کنترل شده و در شرف اتمام است و نگرانی خاصی در این زمینه وجود ندارد. سخنگوی دانشکده علوم پزشکی دانشگاه اصفهان ادامه میدهد: «خوشبختانه سویهٔ موجود بهخوبی به درمان پاسخ داد و چالش عمدهای ایجاد نکرد. بیماری مننژیت در سالهای گذشته نیز وجود داشته و حتی در برخی ادوار، آمار مبتلایان چندین برابرِ مقطع کنونی بوده است. بزرگنمایی کنونی ناشی از فضای مجازی است؛ درحالیکه بروز این بیماری در محیطهای تجمعی مانند مهدکودکها، سربازخانهها، خوابگاهها و زندانها که افراد بهصورت گروهی در کنار هم زندگی میکنند، پدیدهای دور از انتظار نیست.»
مننژیت هر سال افرادی را مبتلا میکند
او ادامه میدهد: «بههرحال در محیط زندان به دلیل تراکم جمعیت، احتمال عدم رعایت دقیق پروتکلها وجود دارد و وقوع چنین بیماریهایی محتمل است. با بررسی روند بیماری در ۱۰ تا ۱۵ سال اخیر، مشاهده میشود که در برخی سالها آمار مبتلایان بسیار بالاتر و گستردهتر از امسال بوده است؛ این در حالی است که در مورد اخیر، ابعاد بیماری محدودتر بوده و تنها در داخل زندان رخداده است.» عقدک میگوید: «برای بیماری مننژیت واکسن وجود دارد؛ برای نمونه به افرادی که به سفرهای زیارتی میروند، توصیه میشود آن را تزریق کنند. مانند بسیاری از بیماریهای میکروبی و ویروسی، سویههای این بیماری نیز تغییر میکنند و گونههای مختلفی دارند. واکسیناسیون بر اساس سویههای شایع انجام میشود؛ همانگونه که در دوران کرونا شاهد واکسنهای متعدد بودیم، در این مورد نیز شرایط مشابه است. برای مثال واکسن «تایپ A» تزریق میشود، اما ممکن است نوع دیگری شایع شود؛ برای مثال در شناساییهای انجامشده در زندان، مشخص شد که تایپ دیگری شایع شده است و پیگیریهای لازم برای تهیه واکسن مرتبط با آن صورت گرفت تا در صورت نیاز استفاده شود. خوشبختانه به دلیل ارائه درمانهای پیشگیرانه به تمامی زندانیان، آمار ابتلا کاهش یافت. او میگوید: «واکسیناسیون عمومی برای همه ضروری نیست، اما برای افرادی که در محیطهای تجمعی با فضای محدود و تراکم بالا زندگی میکنند (مانند سربازخانهها و سرای سالمندان) احتمال ابتلا بیشتر است و باید واکسن تزریق شود. البته اگرچه واکسیناسیون بر اساس سویههای رایج انجام میشود و مقاومت ایجاد میکند، اما ممکن است سویه دیگری شایع شود که به دلیل تراکم جمعیت و عدم رعایت استانداردهای پیشگیرانه، باعث گرفتاری تعدادی از افراد شود؛ در چنین مواردی باید واکسن اختصاصی همان سویه تهیه و تزریق شود.»
