معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان تأثیر محدودیتهای شبانه در استان را مثبت ارزیابی کرد و با تأکید بر حفظ و تشدید رعایت پروتکلها از نصب نرمافزار ماسک در ورودی اماکن پرتردد خبر داد و افزود: «تاکنون نام 2300 اداره و مکان پر رفتوآمد برای نصب این نرمافزار به ما دادهشده تا از ورود افراد مبتلا به این محلها جلوگیری شود.» او با انتقاد از وضعیت فعلی وارونگی و آلودگی هوای اصفهان بهرغم تعطیلی مدارس، دورکاری ادارات و محدودیتهای ترافیکی و رفتوآمدهای شهری، گفت: «پلیس راهور گزارش داده است که باوجود اعمال این محدودیتها، ترددهای شهری 30 تا 40 درصد افزایش داشته و چنانچه وضعیت به همین منوال پیش برود، محدودیتهای فعلی مؤثر نخواهد بود.» حیدری بخش اعظم معضل آلودگی هوا را ناشی از مشکلات و کاستیهای زیرساختی دانست و افزود: «ایستگاههای سنجش آلودگی هوا برای سالهای آتی نیازمند سرمایهگذاری است. همچنین باید به نوع سوخت، کاتالیزورها و کیفیت خودروها پرداخته شود و مردم نیز باید در مصرف انرژی، بهخصوص گاز شهری همکاری کنند تا از آلودگیهای زیستمحیطی جلوگیری به عمل آید.»
کرونا در سرازیری مرگ و ابتلا
مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت استان اصفهان با اشاره به سیر نزولی ابتلا و مرگ ناشی از کرونا در کشور، گفت: «در هفته اخیر مازندران با 22 در صدهزار و اصفهان با سه در صدهزار، بهتقریب در ابتدا و انتهای جدول قرار دارند.» او میزان مرگومیر حاصل از کرونا در شرایط فعلی کشور را در استانهای خراسان جنوبی و اردبیل، دارای بیشترین آمار دانست و ادامه داد: «اصفهان با 12 در یکمیلیون نفر تقریبا در اواخر جدول قرارگرفته و بنابراین وضعیت استان ما در مرگ و ابتلا نسبت به زمانی که در رده دوم و سوم کشور قرار داشتیم، بسیار بهتر است.»
رضا فدایی؛ مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت استان اصفهان، میزان تستهای بهعملآمده در استان را از اسفند سال گذشته تاکنون، 350 هزار عدد عنوان کرد و افزود: «از این میزان 42 درصد تست مثبت بوده و به همین مقدار، منفی 3 درصد مبتلایان شناساییشده نیز فوت کردهاند که رقم بسیار بالایی است. میزان بستریهای منجر به فوت نیز 19درصد بوده که اکنون کمتر شده است.» او در ادامه از بهکارگیری تست سریع کرونای ساخت ایران خبر داد و گفت: «روزانه تقریبا 300 تست از گلو و بینی بیماران گرفته میشود که پاسخ آن در 20 دقیقه آماده ارائه است. از آبان ماه که کرونا به اوج خود رسید، 18 هزار مراجعهکننده در هفته داشتیم که اکنون به یکسوم رسیده است.»
مسئول بیماریهای واگیر مرکز بهداشت استان اصفهان، آمار مراجعههای مثبت سرپایی در هفته را 9 هزار نفر عنوان کرد و افزود: «این عدد اکنون به کمتر از 900مراجع رسیده و از میزان آمار 59درصد مثبت، به 15 درصد کاهشیافته که امیدواریم به زیر 5 درصد برسد تا شکست زنجیره بیماری را اعلام کنیم.» فدایی همچنین از کاهش آمار 2200 نفری بستریها در هفته به 500 نفر خبر داد و گفت: «کل منتسبان فوتی کرونا از 380 نفر در هفته به 70 نفر رسیده است. محدودیتها بسیار مؤثر بوده، اما برای آینده پیشبینی دقیقی نداریم؛ چنانکه در دنیا نیز دیدیم پس از رفع یکیدوماهه محدودیتها، موجهای جدیدی از راه رسید. شاید در ماههای آتی نیز شاهد ورود واکسن از مجاری مختلف باشیم.»
بسیج ملی تغذیه سالم برای پیشگیری از کرونا
در ادامه مرجان منوچهری، مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با اشاره به 14 دیماه، روز ملی تغذیه در ایران، گفت: «قدمت این روز به ایران باستان برمیگردد که 14 دیماه را روز «سیر ثور» مینامیدهاند؛ زیرا معتقد به استفاده از سیر و خواص بسیار آن بودهاند.» او شعار یازدهمین بسیج ملی تغذیه در ایران را «بسیج ملی تغذیه سالم برای پیشگیری از کرونا» عنوان کرد و افزود: «در کنار رعایت پروتکلهای بهداشتی، تغذیه سالم نقش مؤثری را بازی میکند اما شرایط فعلی به نحوی پیشرفته است که امنیت غذایی مردم را به خطر انداخته است.»
منوچهری، ناامنی غذایی مرتبط باکرونا را دارای دو وجه مستقیم و غیرمستقیم دانست و ادامه داد: «وجه مستقیم آن به عرضه و تقاضا، قدرت خرید مردم، تورم در قیمت مواد غذایی و کمبود مصرف ریزمغذیها برمیگردد؛ مواردی که با بیکاریهای ایجادشده بهواسطه کرونا ناامنی غذایی را تشدید کرده است. اگر سیستم ایمنی بدن افراد قوی باشد، احتمال ابتلای آنها به کووید کمتر است و در صورت ابتلا نیز، بیماری شدت کمتری خواهد داشت.» مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر بحث مهم مصرف مکمل ویتامین D با دوز 50 هزار به بالا برای افراد 12 سال به بالا در تمام طول عمر، گفت: «ماندن در خانه فعالیت فیزیکی افراد را کاهش داده و موجب افزایش چاقی، متهم اصلی در کرونا شده و از سوی دیگر، موجبات بالا رفتن میزان کموزنی را به وجود آورده است.»
چاقی، متهم اصلی کووید در کل دنیا
او کمبود آهن، روی و ویتامینهای «A» و «D» را بر وضعیت ابتلا و مرگ کوویدیها مؤثر دانست و با استناد به گزارشهای سازمان بهداشت جهانی ادامه داد: «براین اساس، چاقی متهم اصلی کرونایی ها در کل دنیا گزارششده است؛ بهطوریکه 74 درصد از مبتلایان به این بیماری اضافهوزن داشته و مرگهای مرتبط نیز در بیماریهای زمینهای ناشی از چاقی و افراد چاق زیر 60 سال زیاد بوده است.» محمدی افزود: «مردم در قرنطینه به مواد غذایی شیرین روی میآورند. افرادِ مشارکت دادهشده در تحقیق سازمان بهداشت جهانی از بیتحرکی خود گفتهاند و آمارها حاکی از آن است که 44 درصد از آنها در این وضعیت، تحرک چندانی نداشته و فعالیتهای نشستنیشان افزایش داشته است. همچنین الگوهای غذایی تغییرات بدی داشته و افراد، بهخصوص نوجوانها به استفاده از قند، چربی و نمک تمایل بیشتری پیدا کردهاند.»
آموزش همگانی و رسیدگی به ناامنی غذایی
مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، مادران شیرده، کودکان زیر پنج سال، سالمندان و افراد دارای بیماریهای زمینهای را از افراد آسیبپذیر در دامنه خانوادههای دچار ناامنی غذایی قلمداد کرد و ضمن اشاره به تحقیق دفتر بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی در سه ماه اول سال جاری، گفت: «در این تحقیق مبتنی بر خوداظهاری درباره الگوی غذایی، ناامنی غذایی دیدهشده و اطلاعات ما حاکی از کاهش مصرف اقلام غذایی است که دلایل زیادی دارد، ازجمله اینکه در ابتدای فراگیری این پاندمی گفته میشد بسیاری از مواد غذایی آلوده به ویروس کرونا هستند و بهاینترتیب برخی از این اقلام از سبد خوراک خانوار حذف شدند و پسازآن نیز قدرت خرید مردم بهتبع تورم پایین آمد.»
او همچنین از وضعیت تغذیه کودکان سخن گفت و ادامه داد: «وضعیت تغذیه هرجامعه را باید از وضعیت تغذیه کودکان آن جامعه پیگیر شد. لاغری متوسط و شدید در مناطق کمدرآمد کل جهان افزایش پیدا کرده است. کاری که ما در استان انجام دادهایم، به خدمتگرفتن 70 کارشناسان تغذیه در برخی شهرستانهای استان است که از طریق مشاورههای تلفنی، به افراد مبتلا به کرونا کمک میکنند.» منوچهری 64.6 فوتیهای کرونایی در استان را ناشی از بیماریهای غیرواگیر و زمینهای عنوان کرد و افزود: «بسیج تغذیه از 15 تا 30 دیماه با هدف بالابردن آگاهی و نگرش در خصوص تغذیه، افزایش آگاهی سیاستگذاران و مسئولان مرتبط با غذا و تغذیه، جلب همکاری رسانهها و حساسسازی آنها برای آموزش مردم و هماهنگی برای همسوکردن افراد خیّر، همکاری با ائمه جماعات و اطلاعرسانی درباره نشانگرهای تغذیه برگزار میشود.» مدیر گروه بهبود تغذیه جامعه معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان راهبرد اصلی این برنامه را «آموزش همگانی و رسیدگی به ناامنی غذایی» عنوان کرد و گفت: «استانداری اعلام کرده است که 1500 خیّر در این زمینه برای مدیریت ناامنی غذایی آماده همکاری هستند.»
ناامنی غذایی؛ مردم در صف زندگی کوپنی
دکتر رضا امانی، رئیس مرکز تحقیقات غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، نیز با اشاره به نتیجه منتشرشده مطالعات امنیت غذایی کشور در سال 91 گفت: «طبق این مطالعات، چهاراستان اصفهان، تهران، سمنان و قم ازنظر غذایی امن بودهاند. این دادهها مربوط به اواخر دهه 80 است. استانهای خـــوزستــان، بــوشــهر، کهــگیلویه و بویراحمد، سیستان و بلوچستان و ایلام نیز بهعنوان استانهای ناامن ازنظر غذایی معرفیشده بودند که با شیوع کرونا و نوسانات ارزی، یک استان دیگر به این تعداد اضافه شده است». او ادامه داد: «وزارت کشور معتقد است که ما استان برخورداری هستیم، اما آمارها چیز دیگری میگویند و همین مسئله موجب عدم جذب بودجهها شده است.» رئیس مرکز تحقیقات غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ضمن ارائه تعریف سازمان جهانی بهداشت و کمیته غذایی سازمان ملل متحد از «امنیت غذایی»، افزود: «امنیت غذایی یعنی دسترسی همه افراد جامعه به غذای سالم و کافی برای زندگی مولد. گزارشهای سازمان ملل را که در این زمینه بررسی میکردم، میگفتند ناامنی غذایی را در چهره مردم میشد دید، همانگونه که ما در صف خرید مرغ در کشورمان میدیدیم.!»
افزایش نان خالی در سفرههای کرونایی
رئیس مرکز تحقیقات غذایی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت: «در تمام دنیا وقتی مشکل اقتصادی به وجود میآید، بهطور اتوماتیک کمیت به کیفیت ترجیح مییابد. یک ایرانی بهطور متوسط روزانه 320 گرم نان مصرف میکند و هرچه فشار اقتصادی مضاعف شود، مصرف خوردن نان نیز بیشتر میشود.» او ادامه داد: «حدود نیمی از پروتئین و آهن ایرانیها از نان تأمین میشود، حالا اگر به هر دلیل از دسترس مردم خارج شود، مشکل ایجاد میشود. میبینیم که در مناطق پایینشهر نانواییها بسیار شلوغاند و حتی در صف زدوخوردهایی ایجاد میشود اما در بالای شهر اغلب نانوایی وجود ندارد و بیشتر ساکنان از نان فانتزی استفاده میکنند». امانی افزود: «به همین خاطر تعادل در تغذیه هم مهم است؛ یعنی باید باتوجه به وضعیت خاص خودتان مواد غذایی را مصرف کنید. این تعادل را متخصصان باید به مردم یاد بدهند؛ اما مگر چند متخصص تغذیه در استان داریم که باید نشر بدهد؟ اینجاست که جایگاه رسانه و آموزش برجسته میشود.»
سیری سلولی و گوارشی؛ تفاوت دارا و ندار
این استاد تغذیه بالینی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با تأکید بر آموزش بهوسیله رسانهها گفت: «امنیت تغذیه در کنار آموزش، دومین کلیدواژهای است که باید به آن توجه کرد. امنیت تغذیه یعنی سیری سلولی، یعنی همه سلولهای بدن من با تغذیه سالم و کامل سیر و نیازهای آن برطرف میشود. این، با نان خالی خوردن و سیر شدن متفاوت است. به این نوع از سیری میگویند سیری گوارشی. بنابراین سیری سلولی یعنی همین موارد تغذیهای که در دوران کرونا کاهش پیدا کرده است.»
او با اشاره به اینکه افراد با رژیمهای غذایی نادرست هم سیر میشوند، ادامه داد: «مردم استان ما 66 درصد کمبود ویتامین «D» دارند، یعنی بالغبر دوسوم استان. ما ایرانیها از قدیم دچار کمبود «روی» بودهایم، عنصری که در سیصد آنزیم بدن نقش دارد. «رتینول» و ویتامین «A» نیز به همین منوال، کمبود آنها در ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن نقش دارد.» امانی مرگ در اثر کرونا را در چاقها 40درصد عنوان کرد و با ارتباط آن با آلودگی شدید هوای اصفهان، افزود: «آلودگی شدید هوای شهر و استان موجب خانهنشینی و خانهنشینی باعث هجوم به استفاده از فستفودها و فستفودها عامل چاقی مفرط مردم شده و چاقی، به مهمترین دلیل ابتلا به کرونا مبدل شده است. حالا همه این مسائل را به خشکی زایندهرود که عاملی برای تحرک و پیادهروی مردم بود اضافه کرده و خودتان نتیجهگیری کنید!»
بار هوای آلوده روی دوش ترافیک
مهدی میرجهانیان، مدیر گروه بهداشت محیط معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی نیز در پایان این نشست با اشاره به آلودگی شدید هوای اصفهان و چند شهر صنعتی دیگر در دیماه امسال، گفت: «از 1/8/99 تا 11/10/99 تنها شانزده روز هوای سالم داشتهایم، سیودو روز نیز برای گروههای حساس ناسالم بوده و این روزها رو به افزایش است.» او ادامه داد: «هوای دیماه امسال 5 درجه از میانگین دهساله دیماهی سردتر شده و همین مسئله بر آلودگی بیشتر هوا مؤثر بوده است.»او با انتقاد از بار ترافیکی بسیاری که در شهر مشاهده میشود، افزود: «بر اساس گزارشهای رئیس پلیس راهور، در میزان ترافیک شهری کاهشی مشاهده نمیشود و بنابراین، بهرغم محدودیتها، بار ترافیکی اصلا کم نشده است.» او ادامه داد: «آلودگی اثرات پیچیدهای بر بدن دارد. غلظت خون، فشار استرس بر قلب و ریه، آسیب به سیستمهای تنفسی بهصورت موقتی و دائمی، خسخس سینه، سرفه، گلودرد، تاری دید، تشدید علائم تنفسی در افرادی که مبتلابه بیماریهای تنفسی هستند و تشدید بیماریهای قلبی ریوی در افراد مستعد.»
مدیر گروه بهداشت محیط معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی اصفهان پایداری هوای آلوده در شهر را برای مادران باردار، مشاغلی که در هوای آزاد فعالیت دارند، ورزشکاران هوازی، نوجوانان زیر 14 سال و کسانی که ضعف سیستم ایمنی بدن دارند، بسیار مضر دانست و گفت: «در معاونت بهداشتی وظیفه ما چیست؟ یک ارگان پایشگر داریم که محیطزیست نام دارد و ناظر نیز دانشگاه علوم پزشکی است. یک سری دستگاههای پایشگر نیز وجود دارند؛ اما فقط و فقط میزان غلظت ذرات معلق در هوا را نشان میدهند!»
میرجهانیان ادامه داد: «در این هفته، چالش اصلی ما مردم بودهاند. در صنعت و… همکاریهای خوبی درزمینه کاهش و حتی توقف فعالیتهایی که آلودگی هوا را تشدید میکنند، انجامشده است. استفاده از مازوت هم کذب محض است، ما رفته و بررسی کردهایم.» او با اشاره به چالش خودروهای تکسرنشین در شهر افزود: «بر اساس مشاهدات صورتگرفته، 70 درصد خودروهای عبوری در استان اصفهان تکسرنشین هستند. آلودگی هوا بهخصوص در سهشنبه قبلی طوری بود که با سوزش چشم و گلو همراه بود. در ادامه فعالیت یکسری مشاغل نیز چارهای نیست. مسئله اصلی اما اینجاست که شاخصهایی که در نمودارها و برنامههای پایش آلودگی هوا میبینید، فقط ذرات معلق را به شما نشان میدهد؛ درحالیکه اکسیدهای ازت و گوگرد معلق در هوای استان وجود دارند که اثرات بهمراتب بدتری بر بدن اصفهانیها دارند و دیده نمیشوند!.»
