نگاهی به انتخابات؛ از مشروطه تا امروز

 از بین ۱۴۰۵ ثبت‌نام کرده در شهر تهران نیز  ۸۷۱ نفر تأیید صلاحیت شدند. بر اساس آمارهای ارائه‌شده از سوی وزارت کشور ایران، میزان مشارکت مردم در انتخابات ۵۵/۴۰ درصد بوده است؛ به‌طوری‌که ازبین حدود ۴۴ میلیون واجدشرایط ۲۴ میلیون در انتخابات شرکت کردند.
 انتخابات مجلس هشتم در دو مرحله ۲۴ اسفند ۸۶ و ۶ اردیبهشت ۸۷ برگزار شد. انتخابات نهمین دوره مجلس شورای اسلامی در ۱۲ اسفند ۱۳۹۰ برگزار شد. در این دوره رقابت بر سر ۲۹۰ کرسی بود. در دور نخست انتخابات ۲۲۳ نامزد به مجلس راه یافتند و رقابت ۱۳۵ نفر بر سر ۶۵ کرسی به دور دوم کشید که در نیمه اردیبهشت ۱۳۹۱ برگزار شد. در کل با ابطال بعضی حوزه‌ها از مجموع ۲۹۰ کرسی مجلس، تکلیف ۲۸۶ کرسی مشخص شد و ۴ کرسی در انتخابات میان‌دوره‌ای تعیین تکلیف شد. مجلس نهم در تاریخ 7 خرداد 1391 آغاز به کار کرد.
۵۲۸۳ نفر در این انتخابات نام‌نویسی کردند و ۳۲۶۹ نفر تأیید شدند و بدون انصراف شرکت کردند. درنهایت تا روز پیش از انتخابات نیز حدود ۱۰ نفر باز تأیید شدند. نکته مهم این بود که مجلس نهم پوست‌اندازی اساسی کرد و ۱۶۹ نماینده مجلس هشتم از این مجلس جا ماندند؛ یعنی از ۲۸۶ نماینده برگزیده، نزدیک به دوسوم مجلس تغییر کرد. در میان چهره‌هایی که از مجلس جا ماندند، بیشتر این چهره‌ها ازجمله مصطفی کواکبیان رهبر حزب مردم‌سالاری، از اصلاح‌طلبان بودند. وزارت کشور مشارکت مردمی را ۳۰٬۹۰۵٬۶۰۵ نفر و به میزان حدود ۶۴٫۲ درصد واجدان شرایط اعلام کرد. میزان مشارکت در پایتخت نیز، که به ادعای وزارت کشور ۴۸ درصد بوده، به‌طور ویژه موردتوجه ناظران سیاسی کشور قرار گرفت. بخش مهمی از نیروهای اصول‌گرا حول محور آیت‌الله محمدرضا مهدوی کنی، دبیرکل «جامعه روحانیت مبارز»، فهرستی با عنوان «جبهه متحد اصول‌گرایان» ارائه دادند، فهرستی که با حمایت آیت‌الله «محمد یزدی»، رئیس «جامعه مدرسین حوزه علمیه قم»، کوشید چتر واحدی را بر سر نیروهای اصول‌گرا ایجاد کرده و آنان را برای کسب مجدد اکثریت مجلس هماهنگ و همگام سازد. این در حالی بود که سهم‌بندی طیف‌های مختلف در لیست‌های انتخاباتی، به‌خصوص در تهران، از همان ابتدا، اتحاد این جبهه را از میان برد.
«جبهه پایداری» تشکلی بود که در اواسط دوره دولت دهم و افزایش انتقادها از رسوخ طیف موسوم به «جریان انحرافی» در دولت احمدی‌نژاد شکل گرفت و تا حد زیادی معادلات سنتی اردوگاه اصول‌گرایی را برهم زد. با شروع به کار مجلس نهم، اختلاف‌های داخلی اصول‌گرایان نمایان‌تر شد؛  به صورتی که یک طیف به حمایت از غلامعلی حداد عادل برای ریاست مجلس اصرار داشت و طیف دیگر به ریاست علی لاریجانی فکر می‌کرد.
به‌این‌ترتیب اصول‌گرایان مجلس برخلاف رویه گذشته، نتوانستند یک فراکسیون واحد تشکیل دهند و به‌این‌ترتیب فراکسیون رهروان ولایت اعلام موجودیت کرد، فراکسیونی که اکثریت نمایندگان مجلس در آن حضور داشتند. علی لاریجانی، نامزد موردحمایت این فراکسیون، رئیس مجلس شد و کاظم جلالی به ریاست فراکسیون رهروان ولایت منصوب شد.
نتیجه آرای هیئت‌رئیسه مجلس نهم را می‌توان این‌گونه تفسیر کرد که حامیان علی لاریجانی در مجلس که البته فقط شامل اصول‌گرایان نمی‌شدند تعدادشان به ۱۷۳ رسید و حامیان حدادعادل که متشکل از رهپویان و جمعیت ایثارگران و پایداری‌ها بودند، 100 نفر را شامل می‌شدند.
ازآنجاکه انتخابات مجلس نهم در اسفندماه ۱۳۹۰ اولین انتخابات بعد از وقایع تلخ انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۱۳۸۸ بود، گروه بزرگی از اصلاح‌طلبان در اعتراض رسما اعلام کردند که در انتخابات مجلس نهم شرکت نمی‌کنند؛ همچنین در این انتخابات «از هیچ‌کس حمایت نمی‌کنند». اما شرکت معنادار سید محمد خاتمی، از بزرگان جریان اصلاحات در انتخابات مجلس نهم، ولو از حوزه دماوند تعجب بسیاری را در آن موقع برانگیخت.
از سویی علیرضا محجوب، دبیرکل حزب خانه کارگر، که به مجلس نیز راه یافت، الهه راستگو، جلودارزاده و پزشکیان از جبهه اصلاحات فعال بودند. جبهه مردم‌سالاری به رهبری مصطفی کواکبیان، جبهه مردمی اصلاحات و اصلاح‌طلبان معتدل نسبتا از احزاب اصلاح‌طلب فعال در انتخابات بودند که با ۱۹ نماینده ۶٫۵درصد کرسی‌ها را از آن خود کردند. نمایندگان مستقل و سایر نزدیک به ۲۱٫۵ درصد کرسی‌ها را به خود اختصاص دادند.مجلس فوق در 6 خرداد 1395 به کار خود پایان داد.