او که کوچکترین فرصتهایش را صرف نقاشی، طراحی و پیوند خود با طبیعت میکرد، در بسیاری از آثارش از طبیعت، آثار باستانی و ابنیه تاریخی، بهخصوص بناهای تاریخی اصفهان، الهام میگرفت. البته این هنرمند آثار بسیاری به سبک رئالیسم و اکسپرسیونیسم نیز خلق کرده است. از آثار معروف ایشان میتوان تابلوی فتح بابل را نام برد که در 1355 خورشیدی برنده بهترین اثر نقاشی کشور شد. این استاد نقاش به مدت شصت سال در اصفهان کلاس آموزش نقاشی دایر و هنرمندان بنامی را به جامعه هنری اصفهان معرفی کرد. ازجمله دبیرستانهایی که استاد مرتضی نصر در آن به آموزش نقاشی میپرداخت و آغاز کلاسهای درس نقاشی این هنرمند بود، دبیرستان سعدی اصفهان است. او خاطرههای خوشی از این دبیرستان و آموزش نقاشی به دانشآموزان آن دارد. یکی از دلایل برگزاری نمایشگاههای منتخب آثار استاد نصر با عنوان «ریشهها» (از 30 اردیبهشت تا 18 خردادماه) در گالریهای عمارت تاریخی سعدی شاید همین علاقه ایشان به عمارت تاریخی سعدی حوزه هنری استان اصفهان است که زمانی دبیرستان پسرانه سعدی بود.
یین گشایش نمایشگاه «ریشهها» حاصل یکعمر فعالیت هنری استاد مرتضی نصر، پیشکسوت و مدرس نقاشی، یکشنبهشب (1 خرداد) در سالن سعدی حوزه هنری برگزار شد؛ همچنین در روز جمعه (30 اردیبهشت) از آثار این استاد در گالریهای بوستان، گلستان و نقطه حوزه هنری اصفهان نیز رونمایی شد.در این مراسم که با استقبال استادان هنرمند و هنردوست اصفهانی و مسئولان برگزار شد، از شصت سال فعالیت هنری این پیشکسوت با حضور مجتبی شاهمرادی، معاون شهردار و رئیس سازمان فرهنگی اجتماعی ورزشی شهرداری اصفهان، تجلیل به عمل آمد.رئیس حوزه هنری استان اصفهان در آیین گشایش نمایشگاه «ریشهها» گفت: استاد نصر یکی از ریشههای فرهنگی و هنری استان اصفهان است که توانست طی ۶۰ سال فعالیت، شاگردان بسیاری را در استان اصفهان پرورش دهد؛ آنهایی که در هنر این شهر ریشه دواندهاند و اثرگذار هستند.احمد نوری افزود: دیار هنرمدار اصفهان، از دیرباز شاهد ظهور خلاقیت استادان عرصههای گوناگون هنری، بهویژه نقاشی و نگارگری بوده که کتابهای پرنقشونگار و درودیوار و سقف بناهای این شهر ازجمله مسجد شیخ لطفالله، عمارت چهلستون، عالیقاپو و… شاهد این ادعاست.او ادامه داد: نقاشی اصفهان دارای چنان ویژگی و تشخصی است که آن را از دیگر شیوهها متمایز میکند و پژوهشگران این عرصه به آن عنوان مکتب نقاشی اصفهان دادهاند. این مکتب در گذر زمان فرازوفرودهایی را تجربه کرده و در عصر صفویه نیز که مراودههای ایران با ملل جهان به بیشترین میزان خود رسید، شاهد تغییرات و تأثیرات بسیاری بود. این تغییرات در زمان قاجار و تا امروز ادامه داشته و حاصل آن، آثاری است که در جایجای این شهر و کشور، مایه مباهات و افتخار است.رئیس حوزه هنری استان اصفهان خاطرنشان کرد: در دوران معاصر و پس از انقلاب نیز استادان نقاش، در کنار خلق آثار هنری در تراز کشوری و جهانی، به تربیت شاگردان و انتقال تجربیات خود به آنها پرداخته و موجب تداوم طریق خلاقیت هنری شدهاند. هنرمندانی چون میرزاآقا امامی، عیسی بهادری، حسین مصورالملکی، جواد رستمشیرازی، عباسعلی پورصفا، محمود فرشچیان و… .نوری تصریح کرد: حوزه هنری اصفهان، بنابر رسالت تکریم از پیشکسوتان عرصه هنر و معرفی آنان به نوآمدگان این وادی و انتقال تجربیات آنها، سلسلهرویدادهایی شامل نمایشگاه، کارگاه، نشست تخصصی و… را با عنوان «ریشهها»، در دست برگزاری دارد. نمایشگاه پیشِرو، نخستین رویداد از این مجموعه است که در آن به مرور و بررسی آثار استاد مرتضی نصر (از هنرمندان نسل دوم نقاشی معاصر اصفهان) پرداخته میشود.
در ادامه این آیین گشایش فریدون وحیدا، از دوستان نزدیک استاد نصر، روی صحنه رفت و با توضیحی از هنر خاطرنشان کرد: هنر نحوه بیان مفاهیم و خواستهها به زیباترین و اثرگذارترین شکل ممکن در کوتاهترین زمان است.او افزود: هنر به هر صورتی که باشد؛ مجسمهسازی، شعر، نقاشی و…، بهنوعی بیان هنرمند است و اثرگذار، و هنرمند نیز خالق این اثر و زیباییهاست.او به نحوه آشنایی خود با استاد نصر در جوانی و اینکه ایشان در کنار زایندهرود به نقاشی میپرداختند، اشاره کرد و با بیان شعری از خود، هنر نقاشی ایشان را ستود. در ادامه این مراسم همچنین گروه موسیقی ماهور متشکل از محمدرضا محمدی، سجاد صدری و فرهاد حقوقی به اجرای سه نوازی پرداختند.مرتضی بخردی، از دیگر دوستان استاد نصر نیز طی سخنانی در این آیین گفت: عنوان ریشهها و پیشکسوت که به استاد نسبت داده شده است، هرگز بهسادگی بهدست نمیآید. او ادامه داد: استاد نصر از ریشههای مهم هنرهای تجسمی اصفهان است. او اول کسی بود که کلاس نقاشی خصوصی دایر کرد. بخردی با اشاره به مشکلات آموزش و تلاش ۶۰ساله استاد نصر در این حوزه گفت: باعث افتخار اصفهان است که چنین هنرمندانی دارد و من نیز افتخار میکنم که دوست ایشان هستم.
زنده نگه داشتن هنر برایم بسیار مهم است
در پایان مراسم، مرتضی نصر روی صحنه آمد و بیان کرد: امیدوارم با حضور در چنین جلسههایی به آن آبرو بدهیم تا هنرمندان اصفهان بیشتر دیده شوند. استاد با اشاره به اینکه این نمایشگاه حاصل یک عمر فعالیت اوست و تشویقهای پدرش باعث شد به هنر نقاشی روی آورد، خاطرنشان کرد: امیدوارم توانسته باشم در شهر اصفهان که پایه و اساس آن هنر است، اثر کوچکی باقی بگذارم. استاد همچنین از تدریس رشته نقاشی در دبیرستان سعدی و خاطرههایی که از آن دوران داشت گفت و ادامه داد: این مکان برای من بسیار عزیز است. دبیرستان سعدی برایم یادآور خاطرههای شیرین جوانی و شروع زیبایی تدریس است. او افزود: پیش از ورود من به این دبیرستان، ساعتی برای نقاشی و به عبارتی، کلاس نقاشی وجود نداشت؛ سپس این ساعت در زمان تدریس مدارس گنجانده شد. استاد نصر ضمن تشکر از مدیریت و همکاران حوزه هنری اظهار کرد: امیدوارم این مجموعه بتواند با حمایت از هنرمندان باعث پیشرفت هنر در شهر اصفهان شود.
آثار استاد مرتضی نصر به جریان طبیعتنگاری، بهویژهمکتب کمالالملک مایل است
از مرگ شاه اسماعیل دوم در سال 985 ه.ق تا پادشاهی شاهعباس اول حدود 10 سال اوضاع سیاسی کشور دچار آشفتگی و نابسامانی بود؛ تا آنکه شاهعباس 16ساله وارث تاجوتخت شد. از اولین اقدامات او برای ساماندادن به این اوضاع، جابهجایی پایتخت از قزوین به اصفهان در سال 995 ه.ق بود. کمکم اصفهان نماد قوت و ثبات سیاسی ایـــران شد. در طول این دوران، در نقاشی ایران تغییروتحولهای کلی بهوجود آمد و هنرمندان به آزادی بیشتری نسبت به گذشته دست یافتند و از چارچوب موضوعهایی که قبلا هنرمندان روی آن کار کرده بودند، فراتر رفتند. نقاشی از درون صفحات کتابهای خطی بیرون آمد و نقاشی و طراحی بهصورت تکورقی رواج پیدا کرد. بیشتر موضوع کار این نقاشان بهتصویرکشیدن زندگی سنتی مردم و درباریان و تصویرکردن اشخاصی بود که لباسهای فاخر و الوان میپوشیدند؛ همچنین در همین زمان، سبک طراحی به شیوه قلمگیری از اهمیت خاصی برخوردار شد. آغاز مکتب اصفهان در نقاشی منتسب به اواخر سال 997 ه.ق است؛ ولی این نوع نگرش حداقل از 10 سال قبل آغاز شده بود.
در مکتب اصفهان به علت کوشش و توجه بیشازاندازه هنرمندان به نقاشیهای تکچهره، نقاشی به شیوه قدیـــم که در آن تعـــداد زیادی پیکرهای انسانـــی کارشده، از رونق میافتد؛ در کتابسازی نیز رفتهرفته همکاری نزدیک هنرها کم میشود؛ تصاویر، آشکارتر از پیش خود را به حاشیه تحمیل میکنند؛ تذهیب کتابها نیز اغلب سرسری و سطحی است؛ رنگها گاه کیفیت متوسطی دارند و تصاویر پیکرهدار کاملا عادی و فاقد هرگونه شکوه هستند.از اواخر قرن 16 تأثیر هنر اروپایی بر نقــاشی ایرانی بیشتر نمود پیدا میکند. نقاشی پیکرههای منفرد، انجــام سایهپردازی، رعایت پرسپکتیو و نقاشیهای رنگ و روغن ازجمله موارد تأثیر هنر اروپایی است.
بهتدریج نگارگری ایرانی به سمتوسویی تازه سوق داده شد و نتیجه آن بود که نقاشان ایرانی تااندازهای از سنت وفاداری به فضای دوبعدی دست کشیدند و نخستینبار اشکالی ابتدایی از سایهروشنها و نمایش حجم در آثار هنرمندان پدیدار شد. این جریان که از آن با عنوان فرنگیسازی یاد میشود، چرخشی بزرگ در نگارگری ایرانی بود؛ جریانی که بهویژه از نیمه دوم سده یازدهم هجری اوج گرفت و درخشش آن در آثار برخی از نقاشان فرنگیساز اصفهان همچون علیقلی جبهدار (حدود 1129-1045 ه.ق) و محمد زمان (حدود 1112-1040 ه.ق) پدیدار شد. همین تجارب بود که باعث شد از اواخر عصر صفوی به بعد، طبیعتنگاری اروپایی همچون چاشنی ملایمی در آثار نقاشان اصفهان هضم شود و نتایج آن طی دو قرن بعد در نقاشی دورههای زند و قاجار تکامل یابد. در دوران معاصر که توأم با تکاپوی فرهنگی است، دو جریان عمده در نقاشی اصفهان حضوری پررنگ دارد: نخست، جریانی که به طبیعتنگاری و بهویژه مکتب کمالالملک مایل است و دوم، جریانی که آرمانش احیای گذشته و بازآفرینی هنرهای عصر صفوی است. آثار استاد مرتضی نصر به جریان اول تعلق دارد.
