تشریفات زائد اداری و بوروکراسیهای پیچیده در اصفهان پررنگتر از سایر استانهاست و این مشکلی است که تولیدکنندگان کوچک و متوسط استانمان بیشتر به آن اشاره میکنند. این بوروکراسیها تولیدکنندگان را دلسرد و آنها را از فعالیت در بخش خصوصی منصرف یا دستکم انگیزه آنها را کاهش میدهد. اصلاح جدی بوروکراسیها میتواند مانعزدایی کند و مسیر را برای پیشبرد فعالیتهای صنعتگران هموارتر سازد. مقرراتزدایی، حذف تشریفات زائد اداری و انتخاب افراد شایسته و متخصص در سمتهای اداری و نه افراد بدون صلاحیت که رفاقتی گزینش میشوند و زمینهساز فساد اداری در سازمانها شدهاند، گامی اساسی برای رفع این موانع است. اصلاح نظام بانکی و مالیاتی نیز در سالی که به نام تولید، دانشبنیان، اشتغالآفرین نامگذاری شده، اهمیت دارد. یکی از دغدغههای صنعتگران اصفهانی تأمین مالی است. در شرایطی که نقدینگی در واحدهای تولیدی به خاطر تورم و فشارهای اقتصادی کاهش یافته است، تولیدکنندگان باید مالیات هم پرداخت کنند. از سوی دیگر همکارینکردن بانکها با صنعتگران نیز مزید بر علت شده است و این در حالی است که تأمین مالی بنگاههای تولیدی از وظایف ذاتی بانکهاست. در این گزارش چند تن از فعالان شهرکهای صنعتی اصفهان در گفتوگو با اصفهان زیبا از اصلیترین مشکلاتی که در مسیر پیشبرد فعالیتهایشان مانع ایجاد کرده میگویند.
افزایش هزینهها به دنبال قطعی برق
مشکل قطعی برق یکی از دغدغههایی است که یک فعال صنایع غذایی به آن اشاره کرده و اصفهانزیبا میگوید: در شهرک صنعتی هرند با مشکل مخابراتی مواجه هستیم؛ تلفنهایمان قطع میشود ضمن اینکه دو روز در هفته نیز با قطعی برق مواجه هستیم و باید از ژنراتور استفاده کنیم؛ این قطعی برق روی هزینههای تولید ما تأثیرگذار است.او بیان میکند: مواداولیه را با نرخ دولتی تأمین نمیکنیم، روغن را با نرخ آزاد خرید میکنیم و در شرایطی که هزینه مواد اولیه برای ما گران تمام میشود و دولت به ما یارانهای پرداخت نمیکند، دیگر سیاست رفع تعهد ارزی معنایی پیدا نمیکند. چندین سال صادرکننده نمونه مواد غذایی معرفی شدهایم؛ ولی دولتیها هیچ مشوقی درخصوص صادرات به ما اختصاص ندادهاند. این فعال صنایع غذایی بیان میکند: تسهیلات بانکها با نرخ 20 درصد تخصیص پیدا میکند، تسهیلات با شرایط ویژه به تولیدکننده تعلق نمیگیرد و این در حالی است که در حرف از تعامل و همکاری بانکها با تولیدکنندگان صحبت میشود.او خاطرنشان میکند: برای توسعه صادراتمان، روی بازاریابی تمرکز کرده و بازارهای جدید پیدا کردیم؛ ولی این محدودیتها باعث شده به تولیدکننده فشار وارد شود و مشتری زمانی که متوجه میشود از ایران نمیتواند محصول و کالا وارد کند، به سراغ سایر کشورها میرود و ماهم بازارهای هدف را از دست میدهیم. متأسفانه روزبهروز شرایط بهجای اینکه برای تولیدکننده آسانتر شود، سختتر میشود.
معطلی هفتساله برای گرفتن مجوز
سختگیری ادارات و قوانین دستوپاگیر آنها در مسیر تولیدکنندگان موضوع دیگری است که یک تولیدکننده آجر روی آن تأکید میکند و به اصفهانزیبا میگوید: پیچوخمهای اداری یکی از اصلیترین دغدغههای ما به شمار میرود، بنده هفت سال برای گرفتن مجوز تلاش کردم؛ ولی نگرفتم و زمینه شغلیام را تغییر دادم. فعالیتهای تولیدی با موانع زیادی روبهروست و اگر صنعتگران به فعالیتشان علاقهمند نباشند، وسط کار از ادامه فعالیت منصرف خواهند شد.او بیان میکند: بانک دو میلیارد تومان قرار بود به ما تسهیلات ارائه دهد و به ما اعلام کرد باید معادل سه میلیارد و 500هزار تومان وثیقه ارائه دهید و ما از گرفتن وام منصرف شدیم و الان هم سرمایه در گردش ما محدود است؛ این در حالی است که حملونقل در حرفه ما نقش پررنگی دارد و هزینه حملونقل افزایش یافته است.این تولیدکننده آجر اذعان میکند: اگر بخواهیم صادرات انجام دهیم، برای نقل و انتقالات بانکی با مشکل مواجه میشویم. اگر بهترین آجر را با بستهبندی به کشورهای خارجی بفرستیم، نمیتوانیم پولمان را دریافت کنیم. او خاطرنشان میکند: افزایش حقوق کارگران برای کارفرمایان مشکلساز شده است و کارفرما چون در این شرایط اقتصادی نمیتواند کار کند، بعضا ناچار به اخراج میشود و کار را به یک کارگر محول میکند. این تولیدکننده آجر بیان میکند: مجوزها انحصاری شده و یکسری فعالان اقتصادی درگیر شدهاند. باید روند صدور مجوزها تسهیل شود تا کارهای صنعتگران سریعتر پیش رود.
ستاد تسهیل موفق عمل نکرد!
دراینبین برخی تولیدکنندگان نیز از عملکرد ستاد تسهیل و رفع موانع تولید رضایت ندارند و بهزعم آنها سختی مسیر تولید با فعالیت این ستاد تسهیل نشده است. یکی از تولیدکنندگان کاشی به اصفهانزیبا میگوید: بانکها ادعا میکنند طرفدار صنعت و تولید هستند؛ ولی در عمل چنین اتفاقی نمیافتد. زمانی که میخواهیم تسهیلات دریافت کنیم نمیتوانیم مصوبه بدهیم. برای صدور مجوز هم سختگیریهای زیادی داریم سنگاندازیهایی میشود که کارآفرینان و صنعتگران نمیتوانند ادامه دهند.او بیان میکند: یک روز کامل برق ما قطع میشود. اگرچه از قبل به ما اعلام میشود ولی این قطعیها روی هزینههای ما تأثیر میگذارد و روی قیمت تمامشده محصولات اثرگذار است.این تولیدکننده کاشی خاطرنشان میکند: صادرات برای ما منفعتی ندارد؛ چون نرخ محصولات صادراتی از نرخ فروش محصولات در داخل کمتر است. وقتی تولیدکننده روی به صادرات میآورد، چیزی عایدش نمیشود. از طرفی هم مشوقی برای تسهیل در روند صادرات به ما اختصاص داده نمیشود تا تولیدکنندگان انگیزه پیدا کنند.او ادامه میدهد: در کمال تأسف جاده تولید را هموار نمیکنند. در ستاد تسهیل و رفع موانع تولید نیز مشکلات ما حلوفصل نمیشود و دغدغههای ما درباره تعامل با بانکها و دریافت تسهیلات پابرجاست.
دردسر پاسکاریهای اداری
مشکلات صنعتگران کوچک و متوسط اصفهان به این موارد محدود نمیشود. معطلی آنها در سازمانهای اداری برای پیگیری فعالیتهایشان بعضا انگیزه آنها را از ادامه فعالیت گرفته است. یک تولیدکننده فعال در حوزه نساجی به اصفهانزیبا میگوید: بوروکراسیهای اداری برای ما دستوپاگیر است. ما زمانی که به سازمانها مراجعه میکنیم، هرکدام از کارمندان که مرخصی باشد، روند فعالیت ما با اخلال مواجه میشود. بعضا هم برخی کارمندان اعلام میکنند سرشان شلوغ است و باید روز دیگری برای درخواست خود مراجعه کنند. او تصریح میکند: روند اختصاص تسهیلات بانکی نیز زمانبر است. به اندازه تعامل با بانکها برای تولیدکنندگان خستهکننده است که بعضا در میانه راه از گرفتن تسهیلات پشیمان میشوند. این تولیدکننده فعال در حوزه نساجی خاطرنشان میکند: در سایر سازمانها همچون اداره دارایی و مالیات نیز زمان زیادی طول میکشد تا یک پرونده به جریان بیفتد و این پروسه برای ما دردسرساز شده است. از طرفی در زمان کرونا با وجود اینکه ما برخی روزها تعطیلی داشتیم، ولی اداره مالیات و دارایی گوشش بدهکار نبود و بهطور حتم درخواست پرداخت مالیات را از تولیدکننده داشت.این صنعتگر عنوان میکند: قطعی برق نیز بر مشکلات ما دامن زده است. این قطعیها هزینه تولید را افزایش داده و روی قیمت تمامشده محصولات ما اثر گذاشته که همین امر مانع از رقابتیشدن ما میشود.تحقق یک جهش قابل توجه در تولید کشور قطعا مستلزم فراهمشدن ملزومات و بسترهایی است که باید مسئولان نهادهای مختلف و سیاستگذاران بر آن اهتمام ورزند و البته ضروری است تا بر رفع موانع و چالشهایی که سالهاست سد راه تولید در کشور است، یک بازنگری و برنامه ریزی جدی و اساسی داشته باشند. تأمین سرمایه در گردش بنگاههای تولیدی همواره یکی از بنیادیترین نیازهای تولید بوده و هست. موضوعی که به ویژه در شرایط سخت و حساس فعلی که بهشدت تولیدکنندگان را تحتفشار قرار داده و باید در اولویت برنامههای دولت قرار گیرد.
