بااینحال مدیرعامل فرابورس گفته است که فعلا درخواست آنها برای ورود به بازار سهام در دست بررسی است. نداشتن سرمایه کافی یکی از مـــشــکلاتــی اســـت که هـــمـــواره کسبوکارهای نوپا با آن دستوپنجه نرم میکنند؛ بنابراین استارتاپ ها با ورود به بورس میتوانند در مقیاسی بزرگتر تأمین مالی داشته باشند؛ بااینحال به دلیل شرایط و ضوابط حاکم بر بازار سرمایه فعالان بازار سرمایه ورود نوپاها به بورس را یک شمشیر دولبه ارزیابی میکنند. به همین دلیل ورود استارتاپ ها به بورس باید با ملاحظاتی همراه باشد.استفاده از ظرفیت صندوقهای خــطرپـــذیر راهـــکـــاری اســـت که استارتاپها برای تأمین مالی به آن متوسل شدهاند؛ بااینحال سقف سرمایهگذاری این صندوقها محدود است و این منابع محدود فقط میتواند محل مراجعه استارتاپ های کوچک و متوسط بــاشد، نــه شـــرکتهـــای بزرگ اینترنتی که برای توسعه و افزایش سرمایه در این مقطع نیازمند سرمایههای درشت هستند. برای افزایش سرمایه و توسعه شرکتهای بزرگ اینترنتی در مقیاس دیجی کالا، اسنپ، کافه بازار، تپسی، فیلیمو و شیپور و استارتاپ هایی از این دست تنها راه ورود به بورس است.ورود استارتاپها به بورس و شکلگیری یک داستان موفقیت بومی و ایرانی میتواند در شرایط سخت اقتصادی بلادیده از تحریم و کرونا خون تازه و امیدی بزرگ در جوانان کارآفرین ایجاد کند و حتی در جذب سرمایهگذاران سنتی به اکوسیستم مؤثر واقع خواهد شد. ورود این کسبوکارهای نوپا به بازار سرمایه هم راه را برای عرضه دیگر استارتاپهای ایرانی هموار میکند و هم به میلیونها ایرانی فرصت میدهد که در صنایع آیندهنگر و مدرن ملی سرمایهگذاری کنند. شکی نیست که با ورود این شرکتها به بازار سرمایه و دسترسی آنها به تأمین مالی از طریق بورس میتواند به رشد پایدار آنها کمک کرده و همچنین دورنمای توسعه خدمات و تسخیر بازارهای جدید منطقهای را به روی آنها بگشایند. استارتاپها از طریق ورود به بورس میتوانند در بازار شریک بگیرند و این اقدام در نبود سرمایهگذار خارجی و دولت حمایتگر متمول، نیاز به سرمایه بخش سنتی و مردم داریم و تنها راه تأمین سرمایه برای استارتاپها، شرکتهای استارتاپی و دانشبنیان ورود به بورس است. مسئله دیگر بحث شفافیتی است که پذیرش داخل بورس به همراه دارد و این روند به ارتقای برند این شرکتها و شناختهترشدن آنها کمک میکند
حمایت مجلس از استارتاپهای بورسی
مجلسیها نیز جزو موافقان ورود استارتاپ ها به بورس هستند. مجتبی توانگر، نماینده تهران در مجلس، طی نامهای به وزیر اقتصاد و دارایی، خواستار تسریع فرایند ورود شرکتهای دانش بنیان به فرابورس شد. در این نامه که به تاریخ پنجم مرداد ارسال شده، با تأکید بر اهمیت دسترسی شرکتهای دانشبنیان به بازار سرمایه، درباره راهاندازی یک بازار هدف جدید نیز هشدار داده شده است. متن کامل نامه به این شرح است: پیرو منویات معظم رهبری در حمایت از فناوری بومی و رونق تولید و با توجه به اهمیت دسترسی شرکتهای نوآور به بازار سرمایه خواشمند است فرایند پذیرش این شرکتها در فرابورس با رعایت ضوابط قانونی تسریع شود. همچنین لازم است به زمزمهای که درباره راهاندازی یک بازار جدید با عنوان بازار هدف به گوش میرسد، توجه جدی شود. با توجه به موارد طرحشده در رسانهها شرایط سرمایهگذاری در بازار هدف و موقعیتی که برای شرکتها و سرمایهگذاران در این بازار تعریفشده است، در عمل نهتنها فرصتی تازه برای دانشبنیانها محسوب نمیشود، بلکه پذیرش در این بازار نوعی تنبه این شرکت نوآور است. بنابراین ضروری است که ضمن تسریع پذیرش این شرکتها در تابلوهای موجود انسداد فعلی که ناشی از نوعی مدیریت سلیقهای است، برطرف شود.
بورس برای نوپاها انگیزهبخش است
جذب سرمایههای مردمی و همچنین جذب سرمایههای خارجی به تأمین مالی نوپاها کمک کند؛ این موضوعی است که فعالان استارتاپی روی آن انگشت میگذارند. یک فعال استارتاپی به اصفهان زیبا میگوید: در شرایط کنونی روزنه امیدی برای استارتاپ ها وجود ندارد تا بتوانند پولی را که در شرکتشان سرمایهگذاری شده، برداشت کنند. در کمال تأسف برخی کسبوکارهای نوپا همچون «بقچه» و «ریحون» از بین رفتند. این در حالی است که اگر همین کسبوکارها به بورس ورود پیدا میکردند و جامعه روی آنها سرمایهگذاری میکرد، میتوانستند دوام بیاورند.فرهاد رهنما عنوان میکند: ورود استارتاپ ها به بورس به تأمین سرمایه آنها کمک میکند و همزمان با ورود استارتاپها به بورس شرکتهای خارجی نیز میتوانند روی این کسبوکارهای نوپا سرمایهگذاری کنند و استارتاپها به سرمایهگذاران در سطح منطقه مانند کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، عراق، مصر و آفریقا دسترسی پیدا خواهند کرد.رهنما اذعان میکند: یکی از دلایل موفقیت استارتاپی مانند تپسی ورود سرمایهگذار خارجی به این کسبوکار بوده است؛ درواقع شرکت راکت روی تپسی سرمایهگذاری کرده است و به همین خاطر این استارتاپ علاوه بر جابهجایی مسافر در سایر زمینهها مانند حمل مواد غذایی و… نیز ورود پیدا کرده و فعالیتهایش را گسترش داده است؛ بنابراین جذب سرمایه خارجی به رشد استارتاپها کمک خواهد کرد و این از طریق بورس محقق میشود.این فعال استارتاپی ادامه میدهد: یکی از کسبوکارهای نوپای دوبی به نام شرکت «کریم» نیز سهامش توسط یک شرکت خارجی به قیمت سه میلیارد دلار خریداری شده است. مسلم است چنین اتفاقاتی برای استارتاپها انگیزه ایجاد میکند تا بتوانند فعالیتشان را بهبود بخشند و در سطح بینالمللی فعال شوند؛ بنابراین ورود استارتاپهای داخلی به بورس و خریداری سهام آنها توسط شرکتهای خارجی میتواند برای آنها انگیزهبخش باشد.رهــنــما مــیگویــد: صــنــدوقهــای سرمایهگذاری یکی از راههای تأمین سرمایه استارتاپهاست؛ ولی نکته اینجاست که استارتاپها نمیتوانند از سرمایهای که این صندوقها به کسبوکارشان تزریق میکنند، برای تأسیس چند شرکت استارتاپی دیگر که به توسعه فعالیتشان منجر میشود یا برای برنامهریزیهای دیگری که به بهبود کسبوکارشان منجر میشود استفاده کنند و صندوقهای سرمایهگذاری به دنبال این هستند که بعد از چند سال چندین برابر پولشان را بازپس بگیرند. این در حالی است که در بورس وقتی مردم سهام شرکتهای نوپا را خریداری میکنند، استارتاپ ها میتوانند برنامههای خودشان را برای توسعه و رشدشان پیادهسازی کنند.
تأثیر ضوابط حاکم بر بازار سرمایه روی نوپاها
ورود استارتاپ ها به بورس برای آنها امتیاز محسوب میشود؛ بااینحال به دلیل ضوابط بازار سرمایه کشورمان نگرانیهایی نیز وجود دارد. یک فعال بازار سرمایه به اصفهان زیبا میگوید: استارتاپها همزمان با ورود به بورس میتوانند از طریق سرمایههای مردمی جذب سرمایه کنند و درواقع نیازمند طیکردن مراحل مختلف برای توسعه کسبوکارهایشان نیستند.مهدی شاکران عنوان میکند: استارتاپها همزمان با ورود به بورس میتوانند برنامههایشان را ارائه کنند و ناچار میشوند وضعیت شرکتشان را ماهیانه گزارش کنند. به این ترتیب وضعیت آنها برای سهامدارانشان قابل رصد خواهد بود. درواقع کسبوکارهای نوپا میتوانند پیشرفت خودشان را رصد کنند و بهطور متقابل مردم نیز تصمیم میگیرند که تمایل به ادامه سهامداری در این شرکتها دارند یا خیر.شاکران ادامه میدهد: استارتاپها با ورود به بورس میتوانند سرمایهشان را افزایش دهند؛ همچنین مراودات مالیشان را شفافسازی کنند و مردم نیز میتوانند مشارکت مالی در فعالیتهایشان داشته باشند. اینها مزیتهایی است که بهواسطه ورود به بورس نصیب کسبوکارهای نوپا میشود. بااینحال این مسئله را هم باید در نظر داشت که قوانین و ضوابط بورس ایران با وضعیت بازار جهانی سرمایه متفاوت است؛ بنابراین همزمان با نوسانات بازار جهانی سرمایه سهام استارتاپها نیز ممکن است بهیکباره سقوط کند یا بهیکباره رشد بیشازاندازه داشته باشد. این فعال بازار سرمایه میافزاید: بازار سرمایه ایران یکطرفه است. همچنین دامنه نوسان محدود دارد؛ علاوه بر آن به اخبار سیاسی بهشدت واکنش نشان میدهد؛ ضمن اینکه به دلار وابستگی دارد؛ یعنی اگر سهامهای دلاری افت داشته باشد و سقوط کند، تأثیرش را روی استارتاپهایی که حتی به دلار وابستگی نیز ندارد خواهد گذاشت و باعث میشود آنها نیز افت کنند؛ بنابراین استارتاپها برای ورود به بازار سرمایه باید دقت کافی داشته باشند و پیشنهاد میشود که بخشی از سرمایهشان را درگیر کنند. شاکران خاطرنشان میکند: مسئله دیگر این است که طی دو سال اخیر با اتفاقاتی که برای بورس افتاد اعتماد مردم به بازار سرمایه کاهش یافت. همین عامل باعث میشود اگر استارتاپها بخواهند وارد بورس شوند، جذب سرمایه برایشان سخت باشد. نگرانی دیگری هم وجود دارد مبنی براینکه ممکن است افرادی که سهامداری این استارتاپ ها را میکنند به دلیل بورسبازی یا بالاو پایینکردن غیرمنطقی سهامها این شرکتها را دچار ضرر کنند. باوجود این تفاسیر ورود استارتاپها به بورس شمشیر دولبه است.
