علاوه بر ضرر و زیانهایی که کاهش تولید در این شرایط برای آنها به دنبال دارد استفاده از سوخت جایگزین نیز منجر به افزایش هزینههای این کارخانهها شده است. کارخانههای سیمان اصفهان پس از خرید مازوت به صورت علیالحساب در سال گذشته، صورتحسابهایی پیش رویشان قرار گرفته که نشان از اعداد و ارقام بالایی دارد. سال گذشته براساس دستور دولت کارخانههای سیمان میتوانستند معادل با نرخ گاز، سوخت مازوت دریافت کنند؛ اما پس از مدتی شرکت پخش فراوردههای نفتی اعلام کرده است که سال گذشته مبلغ گاز شناور بوده و کارخانههای سیمان به ازای ماههایی که مازوت دریافت کردهاند باید مابهالتفاوتش را با نرخ سوخت گاز پرداخت کنند. ضرر و زیان سوخت جایگزین برای سیمانیها در حالی است که به زعم مدیران این واحدهای تولیدی ذخایر مازوت کارخانهجات خالی است و واحدهای تولیدی به دلیل شیوه قیمتگذاری مازوت برایشان خرید این سوخت بهصرفه نیست. با وجود این تفاسیر معضل کمبود سوخت برای سیمانیها درو از انتظار نیست.در این میان شائبههایی نیز در رابطه با تأثیر استفاده از مازوت در بهای تمامشده سیمان و همچنین مشکلات زیستمحیطی که استفاده از مازوت به دنبال دارد، مطرح میشود. درباره مشکلاتی که کمبود گاز برای واحدهای تولید سیمان در سال جاری ایجاد میکند مدیرعامل شرکت سیمان اردستان به اصفهان زیبا میگوید: قرار است سوخت جایگزین یعنی مازوت به کارخانههای سیمان اختصاص پیدا کند؛ ولی شرایط را به گونهای تعیین کردهاند که کارخانهها نمیتوانند سوخت جایگزین خریداری کنند. درواقع به ما اعلام کردهاند که علیالحساب برای خرید سوخت جایگزین یعنی مازوت هر لیتر 500 الی 600 تومان پرداخت کنیم و 9 هزار تومان نیز به ازای خرید هر لیتر مازوت اضافه خواهد شد؛ با وجود این تفاسیر خرید مازوت به صرفه نیست.
افزایش قیمت سیمان دور از انتظار نیست!
احمدرضا عمرانیفرد ادامه میدهد: اگر این اتفاق بیفتد قیمت تمامشده سیمان هر تن 700 هزار تومان افزایش پیدا خواهد کرد؛ در شرایط کنونی نیز هیچکدام از کارخانههای سیمان نتوانستند سوخت جایگزین خریداری کرده و جایگزین کنند؛ اگر این روند ادامه یابد، به طور یقین در زمستان با کمبود سیمان مواجه خواهیم شد؛ چون اگر کارخانهجات سوخت نداشته باشند تولیدشان نیز کاهش پیدا میکند.عمرانیفرد خاطرنشان میکند: از نیمه دوم آبان با قطعی گاز مواجه هستیم؛ به ما اعلام کردهاند کارخانهجات مخازنشان را پر کنند؛ ولی کارخانهجات تاکنون نتوانستهاند مخازنشان را پر کنند. در شرایط کنونی ذخایر مازوت کارخانهجات استان خالی است و اگر این اتفاق بیفتد، با معضل کمبود سوخت مواجه خواهیم شد.مدیرعامل شرکت سیمان اردستان عنوان میکند: در کمال تأسف تصمیمگیران با خودشان فکر میکنند کارخانهجات سیمان این مازوت را میفروشند. این در حالی است که کارخانههای سیمان باید به ازای هر لیتر مازوت مصرفی تولید داشته باشند. تصمیمگیران میتوانند به راحتی کارخانههای سیمان را کنترل کنند که مازوت خریداری شده را برای تولید مصرف کنند.عمرانیفرد خاطرنشان میکند: بیبرنامگی وزارت نفت باعث شده تا هیچ توضیحی بابت دریافت چک ضمانت برای خرید مازوت از کارخانههای سیمان ندهند و اینکه آیا این چک را وصول میکنند یا خیر یا فقط نگران این هستند که مازوتهای خریداریشده توسط کارخانههای سیمان از بازار آزاد سردربیاورد.
مدیرعامل شرکت سیمان اردستان اذعان میکند: سال گذشته زمان قطعی گاز لیتری 350 تومان برای فروش مازوت از کارخانههای سیمان پول دریافت کردند و الان یک صورتحساب 14 میلیارد تومانی به ما دادهاند که این مابه التفاوت سوخت سال گذشته است و به ما اعلام کردهاند که باید این مبلغ پرداخت شود.عمرانی فرد میگوید: دریافت این مبلغ 14 میلیارد تومانی از کارخانه سیمان اردستان بابت مابه التفاوت سوخت سال گذشته در حالی است که سیمان با قیمت قبل فروخته شده و سودش در بورس تقسیم شده است. این ضرر و زیانها در حالی است که در تابستان نیز با قطعی برق مواجه شدیم و توقف تولید داشتیم؛ بنابراین علاوه بر قطعی گاز، ضرر و زیانهای قطعی برق نیز مزید بر علت شده است.او تأکید میکند: باید قیمت قطعی مازوت را به عنوان سوخت جایگزین به ما اعلام کنند یا برای کارخانههای سیمان میصرفد که خریداری کنند یا اینکه قبول نمیکنند. درواقع مقامات استان یعنی استاندار و معاونان استاندار باید پیگیر این مسئله باشند. به تازگی نیز با معاون اول رئیسجمهور مکاتباتی صورت گرفته و دنبال راهکار برای دریافت مجوز هستند.
ذخیره کلینکر کارخانهها کافی نیست!
ذخیرهسازی کلینکر و استفاده از آن در زمان قطعی گاز طی فصل زمستان یکی از راهکارهایی است که برخی فعالان صنعت سیمان پیشنهاد میدهند. با وجود این تفاسیر ذخایر کلینکر کارخانهها کافی نیست و کفاف مصرف برای فصل زمستان را نمیدهد. یکی از فعالان صنعت سیمان که نخواست نامش فاش شود، به اصفهانزیبا میگوید: شرکت پخش فراوردههای نفتی، سازمان صمت و انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان اعلام کردهاند که کارخانهها طی دو ماه گذشته نسبت به ذخیرهسازی سوخت جایگزین (مازوت) اقدام کنند. باور اشتباهی درباره مصرف مازوت توسط کارخانهها شکل گرفته است، برخلاف آنچه عموم فکر میکنند مازوت مضر نیست و محیطزیست را آلوده نمیکند. برای اثبات این موضوع، کارشناسان محیطزیست میتوانند نمونهبرداری کنند و نتیجهگیری آن را منتشر کنند که درواقع میزان آلایندگی مصرف گاز و میزان آلایندگی سوخت مازوت چه میزان است. زمانی که نتیجهگیری را به صورت علمی منتشر کنند و ثبت شود که مازوت آلاینده است، کارخانههای سیمان نیز مازوت مصرف نمیکنند. این فعال صنعت سیمان تصریح میکند: مازوت کیفیت سیمان را افزایش میدهد؛ روند تولید در کارخانههای سیمان به این صورت است که خاک مخصوص با مواد مختلف مخلوط شده و وارد فرایند پخت میشود و تولید کلینکر انجام میشود. سپس کلینکر وارد آسیاب شده و به سیمان تبدیل میشود؛ البته که در برخی کارخانههای سیمان به جای استفاده از سنگ آهن خام، ضایعات فولادمبارکه یا سربارههای فولاد را استفاده میکند که این سربارههای فولاد با مازوت باعث بهبود کیفیت سیمان میشود.
رقمهای سرسام آور مابهالتفاوت برای سیمانیها
این فعال صنعت سیمان بیان میکند: شرکت پخش فراوده های نفتی اعلام کرده است شرکتهای سیمانی که سال گذشته مازوت مصرف کردند مابه التفاوت آن را نسبت به سوخت گاز پرداخت کنند؛ سال گذشته کارخانههای سیمان علیالحساب لیتری 300 تومان به ازای هر لیتر مازوت پرداخت کردند و دستورالعمل دولت این بود که معادل قیمت گاز، نرخگذاری انجام شود. اما امسال شرکت پخش فراوده های نفتی اعلام کرده است که سال گذشته مبلغ گاز شناور بوده و کارخانههای سیمان به ازای ماههایی که مازوت دریافت کردند، باید مابه التفاوتش را با سوخت گاز پرداخت کنند که برای کارخانههای مختلف سیمان این رقم متفاوت است؛ به عنوان مثال یکی از کارخانههای بزرگ سیمان در اصفهان نزدیک به 40 میلیارد تومان مابهالتفاوت باید پرداخت کند.او میافزاید: مشکل اینجاست که کارخانههای سیمان سال مالی خود را بستند؛ یعنی ضرر و زیان و سود تعیینشده را حساب کردهاند و حالا که این رقم مابه التفاوت را به کارخانهها اعلام میکنند این واحدها دچار بلاتکلیفی شدهاند.او خاطرنشان میکند: امسال اعلام کردند که کارخانههای سیمان 575تومان به ازای هر لیتر مازوت به صورت علیالحساب پرداخت کنند. پس از آن به طور مجدد اعلام کردند که رقم مشخصی را معیار مصرف انرژی درنظر گرفتهاند؛ به عنوان مثال گفتهاند یکی از کارخانههای سیمان در اصفهان میتواند به ازای هر تن کلینکر تولیدی صد لیتر مازوت مصرف کند و قبضهای گاز را هم برای اطلاع از میزان تولید مازوت و میزان مازوت خریداریشده متوجه شوند. با در نظر گرفتن این موارد به این نتیجه رسیدند که این کارخانه سیمان 10 درصد خارج از معیار مصرف کرده است؛ به عنوان مثال یک میلیون لیتر خارج از معیار مصرف کرده است؛ سپس این میلیون لیتر را با قیمت فوب خلیج فارس یعنی هر لیتر 15 هزار و 500 تومان حساب کردند. این اقدام در نگاه کلی مناسب است؛ چون کارخانههای سیمان ناچار میشوند مصرف بهینه داشته باشند ولی نحوه و روش محاسبه اهمیت دارد.او ادامه میدهد: مازوت را با قیمت هر لیتر 575 تومان یعنی معادل با نرخ گاز به ما میفروشند؛ سپس با روشهای محاسباتی خودشان لیتری 4 هزار یا 5هزار تومان محاسبه میکنند. به همین دلیل بسیاری از کارخانههای سیمان اقدام به خرید نکردند ؛ چون حرفشان این است که با این روش زیانده میشوند. درواقع با خودشان میگویند دلیلی ندارد مازوت را لیتری 4 هزار یا 5 هزار تومان خریداری کنند چون قیمت سیمان سه یا چهاربرابر میشود.این فعال صنعت سیمان خاطرنشان میکند: در کشور 90 میلیون تن سیمان تولید میشود که نیاز کشور حدود 65میلیون تن است. ما با حدود 35میلیون تن مازاد تولید مواجه هستیم که این مازاد تولید صادر میشود؛ سیمان را هم نمیتوان ذخیره کرد. فقط کلینکر را میتوان به صورت محدود ذخیره کرد؛ به عنوان مثال یکی از کارخانههای بزرگ سیمان در اصفهان بالغ بر یک میلیون تن کلینکر ذخیره دارد که این برای مصرف دوماه استان اصفهان است.او میافزاید: اگر فعالیت تولیدی کارخانه سیمانی الان متوقف شود زیان ناشی از عدم تولید دارد و باوجود هزینههایش متحمل زیان میشود. نمیتوان بازار را از طریق خردایش کلینکر کنترل کرد؛ چون برخی کارخانهها به اندازه دو الی سه هفته ذخیره کلینکر دارند و کارخانه سیمان سپاهان تنها کارخانهای است که ذخیرهسازی کلینکر خوبی دارد.
